Từ người bạn cũ đến đối tác mới

Quan hệ hữu nghị Việt Nam - Slovakia ngày càng được tăng cường sâu rộng trên mọi mặt, từ giao lưu văn hóa đến hợp tác kinh tế. Với sự tạo điều kiện của chính phủ hai nước, các doanh nghiệp hai bên đã và đang hợp tác tích cực trên nguyên tắc hai bên cùng có lợi. Nhằm tạo điều kiện để các doanh nghiệp có thêm thông tin, tìm kiếm cơ hội hợp tác, đầu tư, đồng thời tạo sự giao lưu văn hóa hai chiều giữa Slovakia và Việt Nam, Phòng Thương mại Slovakia - Việt Nam tại Hà Nội đã có văn phòng chính thức tại 16 Lý Thường Kiệt, Hà Nội. Để có cái nhìn toàn diện hơn về quan hệ Việt Nam - Slovakia, đặc biệt là trên lĩnh vực kinh tế, Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Huy Cường, trưởng phòng Thương mại Slovakia - Việt Nam tại Hà Nội.

Ông đánh giá ra sao về tiềm năng hợp tác của các doanh nghiệp Việt Nam và Cộng hòa Slovakia trong giai đoạn hiện nay?

Vâng, như chúng ta đều biết CH Slovakia ra đời từ năm 1992, trên cơ sở tách ra từ Tiệp Khắc (cũ), vì vậy trong tâm thức nhiều người Việt đã sống và làm việc tại Tiệp Khắc thì Slovakia và Czech là một, đều là những người bạn đã giúp đỡ, đoàn kết với chúng trong những năm tháng khó khăn. Ngày nay, trong bối cảnh hợp tác kinh tế toàn cầu, câu hỏi lớn đặt ra cho chúng ta là làm sao để từ “người bạn cũ” đến “đối tác mới” hôm nay, làm sao để cả bạn và ta đều phát triển.

Bạn là hợp tác chứ không phải đối tác, khi hai người bạn hợp tác sẽ có sự tôn trọng văn hóa của nhau, đề cao đạo đức, luân lý, có thể bạn giúp mình trong lúc này và mình sẽ giúp lại bạn khi có điều kiện. Trong quá khứ, Việt Nam và Tiệp Khắc đã là hai người bạn thân thiết, khi mình nghèo, mình đói thì bạn giúp, khi mình cần sự ủng hộ những quan điểm bạn đã kề vai sát cánh cùng mình trong mái nhà chung XHCN, chia sẻ những khó khăn, vất vả trong chiến tranh.

Nhưng từ bạn chuyển thành đối tác là một câu chuyện dài hơn, làm sao để vẫn là bạn mà cũng là đối tác thương mại, cái khó khăn ở đây là làm sao hài hòa giữa tình cảm và lợi ích mà hai bên để cùng phát triển. Thế hệ trước đã xây dựng được nền tảng về tình cảm, tuy nhiên đến những thế hệ sau, với tư tưởng làm kinh tế thị trường mới thì việc giữ được mối “bang giao hữu hảo” đó sẽ phụ thuộc rất nhiều vào những người đã từng sống và làm việc tại Tiệp và sự tạo điều kiện của chính phủ các bên. Với việc phòng thương mại Slovakia - Việt Nam tại Hà Nội có văn phòng tại một vị trí đẹp trên đường Lý Thường Kiệt đã thể hiện sự quan tâm và tạo điều kiện rất nhiều của Việt Nam để thúc đẩy quan hệ trên mọi mặt, đặc biệt là về kinh tế với bạn Slovakia.

Ông có kỳ vọng gì ở việc hợp tác giữa Việt Nam và Slovakia cũng như Czech?

Vâng, đúng là kỳ vọng thì tôi có rất nhiều vì có ai đánh thuế ước mơ đâu, đúng không? (cười), nhưng kỳ vọng lớn nhất và nhiều khả năng thành công là việc Slovakia và Czech sẽ là “cánh cửa sau” để chúng ta vào châu Âu. Đức hay Pháp là “cửa trước” với nhiều rào cản và cách biệt nhưng “cửa sau” là bạn của mình, có thể giúp đỡ mình. Ngược lại, Việt Nam cũng sẽ là cửa ngõ để bạn vào Asian, tránh tình trạng bạn vào qua Thái Lan, Malaysia,…

Bạn có nền công nghệ cơ khí rất mạnh, đặc biệt là cơ khí chính xác và các chương trình vật liệu đều đi trước mình một bước dài. Đặc biệt, lĩnh vực điện nguyên tử, với kinh nghiêm vận hành nhà máy điện hạt nhân từ năm 1976 bạn có rất nhiều kinh nghiệm trong việc vận hành, sửa chữa, tháo dỡ và đào tạo nguồn nhân lực cho nhà máy điện hạt nhân. Việt Nam đi sau, mình có thể tiếp nhận những cái mình chưa tính toán được, đặc biệt là chi phí tháo dỡ nhà máy điện nguyên tử phải tính vào trong ngay giá bán điện, tránh việc chỉ tính vào chi phí đầu tư, vận hành, đào tạo chưa có kinh phí tháo dỡ. Ngoài ra, do Slovakia và Czech là hai nước gần Áo nên vấn đề xử lý môi trường nói chung và xử lý cho điện nguyên tử là rất tốt, chúng ta có thể học hỏi.

Đến nay, đã có nhiều doanh nghiệp Việt Nam hợp tác với các doanh nghiệp của Slovakia và Czech. Quan hệ này đã, đang và sẽ được củng cố mạnh, ngoài sự nỗ lực của các doanh nghiệp, việc tạo điều kiện của hai chính phủ là rất quan trọng. Việc mở Phòng Thương mại Slovakia - Việt Nam tại Hà Nội là một minh chứng rõ nét nhất. Chúng ta sẽ cố gắng phát huy tình bạn cũ hơn nữa và đẩy mạnh việc hợp tác để trở thành những đối tác lớn của nhau. Ngoài ra, Hội Hữu nghị Việt Nam - Slovakia và Việt Nam - Czech cần có sự chỉ đạo sát xao hơn nữa khi được tạo thuận lợi về chủ trương của Chính phủ các bên.

Ngoài cương vị là truởng phòng Thương mại Slovakia - Việt Nam tại Hà Nội, được biết Ông từng là một là du học sinh Việt Nam tại Tiệp Khắc và hiện tại Ông đang là Chủ tịch HĐQT của Công ty TNHH Mai Linh C. Xin Ông chia sẻ đôi chút về Mai Linh C, những năm tháng ở Tiệp có dấu ấn gì trong sự phát triển của Công ty?

Một niềm vui, rất vui là ở Mai Linh C có rất đông anh em đã được đào tạo ở Đông Âu, trong đó có Tiệp về nên mọi người đều chung tâm huyết cùng nhau xây dựng mái nhà Mai Linh C ngày càng lớn mạnh. Hiện nay, nhìn chung các doanh nghiệp đang gặp khó khăn, doanh nghiệp phải chịu quá nhiều rủi ro. Trong bối cảnh đó, Mai Linh C đã dự đoán được khó khăn từ trước và đề ra hướng đi cho doanh nghiệp là tập trung vào công nghệ chế biến sâu, nâng cao hiệu quả sản xuất bằng việc phân công lao động chuyên nghiệp.

Từ đó, chúng ta thấy được việc có thể học bạn ở thế mạnh về công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực cơ khí chế tạo và vật liệu cao cấp. Công ty Mai Linh C cũng chỉ là một “cánh én nhỏ” đang miệt mài góp sức mình để làm nên “mùa xuân” cho quan hệ Việt Nam - Slovakia - Czech, để những người bạn cũ thực sự là đối tác mới.

Lê Sáng