Doanh nghiệp vật liệu xây dựng lao đao

Sự chững lại của thị trường bất động sản đang mang tới những hệ lụy đối với ngành sản xuất vật liệu xây dựng. Tình trạng ế ẩm khiến cho sản xuất đình trệ đang đẩy các doanh nghiệp trong ngành này đứng bên bờ vực phá sản.

Ế ẩm thị trường vật liệu xây dựng

Thị trường BĐS bị đóng băng, các công trình xây dựng cũng lần lượt giãn tiến độ hoặc tạm thời ngừng xây dựng vô thời hạn bởi thiếu vốn đang trở thành nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng ế ẩm của thị trường VLXD hiện nay. Sản xuất mà không thể tiêu thụ khiến cho số lượng hàng tồn kho ngày một tăng cao. Trong khi đó những chi phí như giá nguyên liệu, điện, than liên tục tăng cao từ đầu năm, lãi suất ngân hàng vẫn đứng ở mức cao buộc các doanh nghiệp sản xuất VLXD phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất kinh doanh của mình để tìm cách tồn tại. Với những doanh nghiệp có lượng hàng tồn kho lớn, buộc phải dừng sản xuất. Thậm chí nhiều doanh nghiệp thua lỗ kéo dài đã phải nghĩ tới việc phá sản.

Con số hàng tồn kho đang không ngừng tăng cao ở các đơn vị trong ngành sản xuất VLXD. 5 tháng đầu năm, ngành xi măng sản xuất khoảng 19 triệu tấn, giảm 16,8% so với cùng kỳ năm 2011, trong khi đó tiêu thụ chỉ đạt khoảng 18,5 triệu tấn, giảm 10,6% so với cùng kỳ năm 2011. Tiêu thụ xi măng chậm, cộng với số lượng hàng tồn kho từ năm 2011 đã đẩy lượng xi măng tồn kho tính tới hết tháng 5/2012 lên tới trên 3 triệu tấn (tương đương với 3.000 tỷ đồng)

Ngành Gốm sứ cũng đang trong tình cảnh tương tự khi số lượng hàng tồn kho đã bị đẩy lên tới 20% với trên 40 triệu m2 gạch ốp lát và trên 1 triệu sản phẩm sứ vệ sinh. Mặc dù các doanh nghiệp đã áp dụng mọi biện pháp để giảm chi phí như cắt giảm nhân công, thu hẹp sản xuất nhưng dường như đây cũng chỉ là những biện pháp tức thời không mang tính lâu dài và bền vững.

Đối với ngành sản xuất vật liệu xây dựng không nung và ngành sản xuất thủy tinh xây dựng thì những khó khăn mà 2 ngành này lại mang tính chất chủ quan từ tâm lý tiêu dùng của khách hàng. Đối với ngành sản xuất vật liệu xây dựng không nung, đây là một sản phẩm mới, mặc dù có ưu điểm là nhẹ và độ bền cao nhưng tâm lý của người tiêu dùng vẫn quen với những sản phẩm truyền thống, khiến cho những nhà máy sản xuất gạch bê tông nhẹ mới chỉ hoạt động khoảng 30% so với công suất thiết kế. Đối với ngành sản xuất thủy tinh xây dựng thì lại đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các sản phẩm nhập ngoại, đa số các sản phẩm này đều có xuất xứ từ Trung Quốc, dòng sản phẩm đa dạng hơn và mẫu mã cũng đẹp hơn so với các sản phẩm trong nước. Cũng giống như ngành sản xuất xi măng và gốm sứ, nhiều doanh nghiệp thuộc hai ngành này cũng phải dừng sản xuất bởi càng làm càng lỗ.

Tìm cách tháo gỡ khó khăn

Trước những khó khăn của ngành VLXD , Hội VLXD Việt Nam cùng với Hiệp hội VLXD và các doanh nghiệp đã tổ chức cuộc họp nhằm đánh giá lại tình hình sản xuất kinh doanh, đồng thời đưa ra những kiến nghị về đường lối, chính sách với Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp VLXD, giúp các doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt.

Theo kiến nghị của Hội VLXD Việt Nam trình Thủ tướng Chính phủ thì các Bộ, ngành phải chỉ đạo các địa phương nghiêm chỉnh thực hiện Nghị quyết 13/NQ-CP về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường đã được Chính phủ ban hành ngày 10/5/2012, đồng thời đẩy nhanh việc xây dựng cơ sở hạ tầng như đường giao thông, sân bãi và các khu công nghiệp tập trung bằng bê tông, xi măng nhằm giải quyết nguồn cầu của thị trường, kích cầu tiêu thụ xi măng trong nước.

Theo Tiến sĩ Trần Văn Huynh- Chủ tịch Hội VLXD Việt Nam, Chính phủ cần có phương án giảm thuế suất giá trị gia tăng cho các sản phẩm VLXD, từ 10% về 5% ngay trong năm 2012 để kích thích tiêu dùng, giúp các doanh nghiệp tiêu thụ hết hàng tồn kho, có vốn để tái đầu tư và trả nợ ngân hàng; Tiến hành cơ cấu lại các khoản nợ cho các doanh nghiệp; giúp các doanh nghiệp không lâm vào cảnh nợ xấu đồng thời tiến hành hạ lãi suất cho vay đối với các doanh nghiệp VLXD xuống dưới 12% và nới lỏng các quy định về điều kiện cho vay vốn giúp các doanh nghiệp đang cần nguồn vốn có cơ hội để tiếp tục sản xuất; Tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp VLXD.

Hội VLXD cũng đưa ra các kiến nghị nhằm tái cấu trúc lại ngành công nghiệp xi măng, tiến hành điều chỉnh lại quy hoạch phát triển của ngành xi măng Việt Nam, đưa ra các cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp với các dự án đầu tư, tiến hành tận dụng nguồn nhiệt trong quá trình sản xuất xi măng để sản xuất điện, thực tế đã có những nhà máy thực hiện theo phương án này, nhưng số lượng vẫn còn rất hạn chế.

Để đẩy mạnh phát triển các vật liệu xây dựng không nung thay thế cho gạch đất sét nung, Bộ Xây dựng phải đẩy mạnh quá trình xúc tiến thương mại, giúp các doanh nghiệp VLXD đẩy mạnh xuất khẩu đồng thời chống nhập lậu và gian lận thương mại… Bên cạnh đó, theo Hội VLXD, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học & Công nghệ cần đẩy mạnh việc nghiên cứu, chế tạo thiết bị cho ngành VLXD, cơ khí hóa và đồng bộ hóa các công nghệ của từng nhà máy trong việc sản xuất, chế tạo các thiết bị thay thế cho ngành xi măng… tăng cường nghiên cứu, chế tạo các thiết bị sản xuất vật liệu xây dựng không nung, đẩy mạnh nhu cầu tiêu thụ trong nước, hướng tới các sản phẩm nội địa, từng bước thay thế hàng nhập khẩu; Bộ Tài chính xem xét cho miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho sản phẩm cơ khí mới trong 05 năm đầu để cạnh tranh với thiết bị nhập khẩu từ nước ngoài.

Lương Tuấn