Nâng cao hiệu quả thu hút FDI

Thu hút đầu tư nước ngoài được coi là một trong những yếu tố không thể thiếu để phát triển kinh tế Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế, tuy nhiên kết quả lại chưa được như mong muốn.

Những năm trước đây, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) luôn là động lực thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế trong nước, nhưng khi tình hình kinh tế thế giới đang trải qua những biến động lớn thì nguồn vốn này đang ngày một ít đi. Để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, nhiều địa phương đã có những cơ chế rất mở thậm chí vượt khung quy định nhưng điều đó dường như vẫn chưa đủ để lôi kéo các nhà đầu tư. Hiện nhiều dự án triển khai giữa chừng đã bị dừng hoạt động và nhà đầu tư rút về nước, nhiều dự án đã và đang bị “treo” trong nhiều năm qua.

Theo thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến hết tháng 7/2012, cả nước có tổng vốn đăng ký 5,2 tỷ USD với 584 dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư, bằng 55,9% so với cùng kỳ năm 2011 trong đó phần lớn là các dự án có quy mô vừa và nhỏ, hầu như không có những dự án lớn như các năm trước.

Trong số 584 dự án được cấp mới trong 7 tháng đầu năm chỉ có 1 dự án có vốn đầu tư trên 1 tỷ USD trong lĩnh vực kinh doanh BĐS, 55 dự án có quy mô từ 10 triệu USD trở lên (chiếm 9,4% số dự án) với tổng vốn đầu tư 4,5 tỷ USD. “Có khá nhiều các dự án nhỏ và siêu nhỏ trong 7 tháng đầu năm 2012 với 111 dự án có quy mô vốn nhỏ hơn hoặc bằng 100.000 USD (chiếm 19% tổng số dự án). Các dự án này chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ tư vấn, kinh doanh thương mại và sản xuất phần mềm”- Cục Đầu tư nước ngoài đánh giá.

Có thể nói Việt Nam mới đón được những “con cá” bé còn những “con cá” lớn là các tập đoàn kinh tế hùng mạnh trên thế giới vẫn chưa có nhiều, thậm chí chỉ đếm trên đầu ngón tay. Bởi vậy, phải tìm những biện pháp kích cầu đúng hướng, có tầm nhìn dài hơi để thu hút được những “con cá” lớn về Việt Nam, lớn lên cùng Việt Nam.

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư – ông Bùi Quang Vinh: một khi chính sách thay đổi, FDI trong thời gian tới sẽ mang đến cho Việt Nam công nghệ nguồn, công nghệ cao, thân thiện với môi trường, mang đến trình độ quản lý tốt, các sản phẩm có năng lực cạnh tranh, cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu…Và kéo theo họ, sẽ là rất nhiều nhà đầu tư vệ tinh có thể giúp phát triển công nghiệp phụ trợ của Việt Nam.

Ông Bùi Tất Thắng, quyền Vụ trưởng Viện chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, hợp tác với các tập đoàn đa quốc gia, ngoài những lợi ích về kinh tế, thì cái được lớn hơn đối với các công ty của Việt Nam là được tham gia vào quá trình lao động quốc tế, tham gia vào mạng sản xuất toàn cầu, tham gia thị trường xuất khẩu thế giới...Đây chính là cơ hội để các doanh nghiệp trong nước được cọ xát và học hỏi kinh nghiệm kinh doanh.

Đi liền với việc thu hút được các tập đoàn đa quốc gia đầu tư vào thị trường trong nước là việc áp dụng những công nghệ hiện đại vào quá trình sản xuất, kinh doanh, điều này cũng sẽ góp phần thúc đẩy các doanh nghiệp của Việt Nam đầu tư mới công nghệ để nâng cao sức cạnh tranh.

Thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt là từ các tập đoàn đa quốc gia có kế hoạch và chiến lược phát triển dài hạn cũng sẽ là một trong những phương cách đổi mới và thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Nhưng làm thế nào để có một cơ chế phù hợp, đủ sức thuyết phục nhằm kéo họ tới Việt Nam? Theo các chuyên gia kinh tế, trước hết Việt Nam cần phải xem xét lại hệ thống chính sách đầu tư cũng như cơ chế ưu đãi đầu tư. Cần coi trọng các ưu đãi về tài chính với quy định công khai, minh bạch và ổn định...

Ông Nguyễn Xuân Trung, Viện Khoa học- Xã hội Việt Nam cũng cho rằng, môi trường đầu tư của Việt Nam cần phải được cải tạo về cơ chế chính sách và có khả năng tiên đoán được. Thực hiện một cách nghiêm túc các quyền về sở hữu trí tuệ, phát triển hạ tầng đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao. Nên đưa ra các chính sách khuyến khích và ưu đãi đặc biệt đối với các đối tác đầu tư chiến lược, cũng như cần tiếp tục có chiến lược xúc tiến tầm quốc gia đối với những tập đoàn đa quốc gia...

Đình Thanh