Doanh nghiệp cần quan tâm hơn đến phòng chống rủi ro thiên tai

Việt Nam là một trong 5 nước có mức rủi ro thiên tai cao nhất thế giới. Trong đó, 70% dân số chịu rủi ro thiên tai và khoảng 85% DN bị bão tấn công, 45% bị lũ lụt, 12% bị lốc xoáy… Đây là những số liệu được ông Nguyễn Trí Thanh thuộc Quỹ Châu Á tại Việt Nam cho biết tại hội thảo Doanh nghiệp và vấn đề quản trị rủi ro thiên tai do USAID và VCCI phối hợp tổ chức vừa qua tại Hà Nội.

Ông Hoàng Văn Dũng, Phó Chủ tịch thường trực VCCI đánh giá, trong bối cảnh biến đổi khí hậu là thách thức đối với nhân loại nói chung và Việt Nam nói riêng, việc chủ động ứng phó và giảm nhẹ rủi ro thiên tai luôn là mối quan tâm hàng đầu của Việt Nam.

Dưới tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, cực đoan, khó lường với tần suất, cường độ ngày càng gia tăng. Trong 10 năm qua, thiên tai cướp đi sinh mạng hàng nghìn người, tài sản thiệt hại hàng chục nghìn tỉ đồng, cộng đồng DN cũng bị thiệt hại to lớn.

Theo thống kê, thiên tai gây thiệt hại khoảng 1,5% GDP/năm và hàng trăm người chết, mất tích mỗi năm. Trong số 85% DN bị bão tấn công, có tới 60% DN bị thiệt hại, trong đó 5% bị thiệt hại rất nặng và 30% ở mức nặng, chủ yếu thiệt hại về nhà xưởng, thiết bị và hàng hoá.

Tuy nhiên, theo ông Thanh, hiện vẫn có khoảng 5% DN không quan tâm đến phòng tránh rủi ro, 46% có quan tâm nhưng chưa có kế hoạnh phòng chống và ứng phó thiên tai và 33% DN đã có kế hoạnh phòng chống thiên tai nhưng không đủ khả năng và nguồn lực để thực hiện. Chính sách về quản lý rủi ro thiên tai đối với DN còn thiếu, chưa rõ ràng, nếu có thì chưa được thực thi hiệu quả. Các dự án quản lý rủi ro thiên tai cũng chưa gắn kết được khối DN hoặc chưa đề cao được vai trò của khối này.

Ông Nguyễn Diễn, Phó giám đốc VCCI Đà Nẵng cho biết, theo kết quả khảo sát quản lý rủi ro thiên tại tại DN của các học viên tham gia lớp lập kế hoạch phòng ngừa và ứng phó thiên tai tại Đà Nẵng, Thừa thiên Huế, Bình Định, hiện nay phần lớn DN chưa chủ động trong phòng tránh rủi ro thiên tai mà còn trông mong nhiều vào sự hỗ trợ của Nhà nước, nhất là hỗ trợ về tài chính (81%). Hầu hết DN cũng muốn được nghe phổ biến chính sách của Nhà nước về phòng tránh thiên tai và được tham gia các khoá đào tạo về quản lý rủi ro thiên tai trong DN (85%). Bên cạnh đó, DN vẫn xem Nhà nước đóng vai trò chính quyết định trong các hoạt động phòng tránh và giảm nhẹ rui ro thiên tai (95% cho rằng chính quyền và 91% cho rằng các đơn vị công ích của nhà nước là những cơ quan hỗ trợ DN phục hồi và tái thiết sau thiên tai). Các DN chưa xem bảo hiểm là một yếu tố quan trọng góp phần phòng, tránh thiên tai, ( chỉ có 43% DN coi bảo hiểm là cơ quan có thể hỗ trợ DN phục hồi sau thiên tai) và lý do chính là DN chưa muốn mua bảo hiểm là quy trình thẩm định thiệt hại quá phức tạp (87,57%).

Ngoài ra, theo ông Diễn, có tới gần 90% DN cho rằng Nhà nước chưa thực hiện tốt việc điều hành chính sách hỗ trợ DN về xử lý nợ vay và cho vay ưu đãi để khắc phục hậu quả thiên tai để DN khôi phục sản xuất kinh doanh.

Ông Diễn cho biết thêm, trên thực tế, các quy định và nguồn lực hiên nay chủ yếu tập trung cho giai đoạn ứng phó, khắc phục hậu quả mà ít chú trọng vào giai đoạn phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro. Việc chú trọng này cũng chủ yếu hướng đến cộng đồng dân cư, rất ít đề cập đến các DN.

Vì vậy, theo ông Diễn, để DN cũng như các cơ quan nhà nước nâng cao ý thức và vận dụng vào thực tế việc phòng tránh rủi ro thiên tai, phải rà soát và điều chỉnh các quy chuẩn về xây dựng các công trình cho phù hợp với điều kiện ngày càng tăng cả về tần suất và cường độ; có biện pháp chế tài đối với những tổ chức, cá nhân không thực hiện đúng quy định.

Ngoài ra, có thể cân nhắc quy định bắt buộc các DN mua bảo hiểm thiên tai như đối với bảo hiểm cháy, nổ, nếu chỉ khuyến khích thì phải có chính sách khuyến khích cụ thể.

Đặc biệt, ông Diễn cho rằng, chỉ nên hỗ trợ bảo hiểm rủi ro thiên tai cho những DN tuân thủ đầy đủ các quy định về tiêu chuẩn xây dựng phòng tránh thiên tai và có kế hoạch phòng tránh rủi ro thiên tai lòng ghép trong kế hoạch hàng năm của DN; các tổ chức tín dụng cần xem kế hoạch, phương án phòng ngừa rủi ro thiên tai của DN như là một điều kiện để cho vay vốn...

Quỳnh Chi