Vì một ASEAN ổn định, phát triển

10:29:24 | 14/3/2013

Myanmar đã và đang có những chính sách thu hút đầu tư nước ngoài cởi mở và thông thoáng. Phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc phỏng vấn ông Moe Kyaw, Tổng thư ký Liên đoàn các Phòng Thương mại và công nghiệp Myanmar (UMFCCI), bên lề Hội nghị thượng định kinh doanh ASEAN –EU lần thứ ba 2013, diễn ra mới đây tại Hà Nội. Anh Phương thực hiện.

Xin ông giới thiệu khái quát những định hướng thu hút đầu tư trực tiếp trong thời gian gần đây của Myanmar?

Có thể nói, với mục tiêu “mở cửa” giao thương toàn diện với quốc tế. Đặc biệt trong đó có mục tiêu thu hút đầu tư nước ngoài để phát triển kinh tế - xã hội, trong tháng 11/2012 chính phủ Myanmar đã ban hành Luật đầu tư mới đây chính là cơ sở pháp lý quan trọng để thu hút sự quan tâm của giới các nhà đầu tư quốc tế. Điều này càng trở nên ý nghĩa hơn khi đạo luật trên đã nhận được sự ủng hộ lớn từ các nhà đầu tư châu Âu, nơi trước đây trong một thời gian dài đã duy trì chính sách cấm vận với đất nước chùa vàng. Cụ thể trong đạo luật này gồm 20 chương, trong đó chương bốn đề cập đến những nguyên tắc cốt lõi trong nhiệm vụ “chính trị” thu thút đầu tư có tính thời đại của Myanmar sau một thời gian dài bế quan tỏa cảng. Theo đó, Chương 4 Luật đầu tư đề cập đến các vấn đề cơ bản Phục vụ mục đích phát triển kinh tế quốc gia như: Kích thích, tăng cường sử dụng lao động; Phát triển xuất khẩu; Sản xuất hàng thay thế nhập khẩu; Sản xuất hàng hóa đòi hỏi đầu tư đồng vốn lớn; Thu hút công nghệ cao, kỹ thuật đòi hỏi kỹ năng; Phát triển kinh doanh sử dụng tiết kiệm năng lượng; Phát triển kinh tế khu vực; Phát triển nguồn năng lượng mới, năng lượng tái sinh; Phát triển công nghiệp hiện đại; Bảo vệ môi trường; Hỗ trợ du nhập trao đổi thông tin và công nghệ; Phát triển kiến thức và kỹ năng của người dân; Hiện đại hóa các công ty dịch vụ có lợi cho nhà nước và người dân; Phát huy tối đa nguồn tài nguyên quốc gia trong ngắn hạn và lâu dài...

Chính từ những thay đổi lớn Myanmar này đã thu hút một lượng lớn các công ty lớn ở nước ngoài như: Coca-Cola, Pepsi Cola, Master Card, Visa, Western Union, PWC ...

Riêng với các nhà đầu tư Việt Nam đã có những dự án nào được triển khai tại Myanmar, thưa ông?

Có thể nói, Việt Nam và Myanmar có rất nhiều điểm tương đồng trong việc thực thi các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài. Myanmar cũng có thể học tập kinh nghiệm của Việt Nam trong thời kỳ đầu mở cửa để điều chỉnh các chính sách cho phù hợp với mong muốn của các nhà đầu tư phương tây.

Hiện tại quan hệ đầu tư thương mại giữa Việt Nam và Myanmar đã có những biến chuyển rõ rệt. Tính đến tháng 10/2012, kim ngạch trao đổi thương mại hai quốc gia đạt hơn 186 triệu USD. Ngoài ra, Việt Nam hiện đặt mục tiêu tăng vốn đầu tư trực tiếp vào Myanmar từ mức 500 triệu USD lên 2 tỷ USD và tăng kim ngạch thương mại song phương lên 500 triệu USD trong thời gian từ nay tới năm 2015. Các nhà đầu tư đến từ Việt Nam hiện có Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) hiện đã mở văn phòng đại diện tại Myanmar. Công ty Bảo vệ thực vật An Giang và công ty quản lý quỹ VinaCapital, đã ký một thỏa thuận với Eden Group, một tập đoàn của Myanmar để mở một nhà máy chế biến nông sản trị giá 100 triệu USD. Hai Tập đoàn viễn thông lớn của Việt Nam là VNPT, Viettel cũng đang tích cực triển khai để xâm nhập thị trường di động đầy tiềm năng này. Riêng Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai cũng đã công bố kế hoạch xây dựng một tổ hợp mua sắm, văn phòng và chung cư trị giá 300 triệu USD ở Yangon, Myanmar. Từ những địa chỉ điển hình trên có thể nói tiềm năng cũng như sự hợp tác lâu dài về đầu tư thương mại giữa Việt Nam – Myanmar hoàn toàn có thể phát triển hơn nữa trong thời gian tới.

Tham gia Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh ASEAN –EU lần thứ ba 2013, ông đánh giá thế nào về tính “kết nối” diễn đàn này?

Được biết, Hội nghị lần này có sự tham dự của Cao ủy Thương mại EU Karel de Gucht; Tổng Thư ký ASEAN Lê Lương Minh; các vị Bộ trưởng, Đại sứ các nước cùng hơn 700 doanh nghiệp tiêu biểu đến từ ASEAN và EU. Các nhà quan sát quốc tế cho rằng đây là cơ hội rất tốt cho cộng động doanh nghiệp ASEAN – EU. Mục tiêu là tăng cường hợp tác, kết nối, trực tiếp trao đổi và bày tỏ quan điểm cũng như những mong muốn, khuyến nghị của mình đến các cơ quan quản lý ASEAN và EU. Hội nghị này càng có ý nghĩa quan trọng và tích cực khi được tổ chức trong bối cảnh ASEAN đang tiến gần đến việc hoàn thành mục tiêu xây dựng Cộng đồng vào năm 2015 và mối quan hệ kinh tế giữa ASEAN và EU đang phát triển mạnh mẽ. Điều này, được thể hiện bằng quan hệ thương mại giữa ASEAN và EU tăng đến 234,8 tỷ USD năm 2011, trong đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ EU vào ASEAN tăng 7,2%, tổng cộng 18,2 tỷ USD. Năm 2012, EU là đối tác thương mại lớn thứ ba của ASEAN và tiếp tục là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất của ASEAN.

Hội nghị này càng trở nên quan trọng hơn khi hợp tác thương mại và đầu tư ASEAN - EU tiếp tục được mở rộng và tăng trưởng liên tục trong bối cảnh nền kinh tế thế giới có rất nhiều khó khăn. EU là đối tác thương mại lớn thứ hai và tiếp tục là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất của ASEAN, trong khi đó, ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ ba của EU.

EU cũng là đối tác dành nhiều hỗ trợ kỹ thuật cho ASEAN vì mục tiêu phát triển chung. Trong quá trình xây dựng Cộng đồng kinh tế của mình, ASEAN đã và đang tiếp tục học hỏi nhiều kinh nghiệm của EU.

Thời gian tới, định hướng quan hệ EU và một số nước ASEAN đang trong quá trình xúc tiến đàm phán hình thành Hiệp định thương mại tự do (FTA. Chính những tiền đề hợp tác kinh tế trên sẽ làm sâu sắc hơn mối quan hệ gần gũi hợp tác toàn diện giữa EU – ASEAN trong tương lai gần.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần hết sức lưu ý theo lời của Cao ủy Thương mại EU Karel de Gucht ASEAN đã và đang là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của EU và ngược lại. Điều này được thể hiện rõ ràng khi nhiều doanh nghiệp EU tỏ ra đặc biệt quan tâm đến thị trường ASEAN. Ngoài ra, khi nền kinh tế toàn cầu đang phát triển với tốc độ nhanh thì các thị trường già như châu Âu, châu Mỹ, Nhật, Trung Quốc... đã bão hòa. Châu Á trong đó có ASEAN đang là thị trường mới, điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trên thế giới. Song chính sự hợp tác làm ăn kinh tế mới này cũng tiềm ẩn không ít những rủi ro cho cả nhà đầu tư lần nước nhận đầu tư. Điều này đòi hỏi hai bên cần có sự tìm hiểu kỹ lưỡng phía đối tác để đạt được những hợp đồng theo ý muốn./.

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

Với thị trường tiêu dùng khổng lồ khoảng 1,1 tỷ, khu vực ASEAN và EU đang có tiềm năng lớn để phát triển trong tương lai. Do đó, việc định hướng hợp tác đôi bên sẽ tạo điều kiện và môi trường kinh doanh, thêm cơ hội cho Việt Nam đẩy mạnh xuất nhập khẩu. Tại hội nghị cấp cao này, các nhà hoạch định chính sách, các quan chức và giới kinh doanh sẽ trao đổi về những thách thức trong kinh doanh, những cơ hội hợp tác đầu tư giữa 2 khu vực, trên cơ sở đó đưa ra những khuyến nghị đối với các chính phủ và các chương trình cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tại hội nghị cấp cao này, chúng tôi cũng tổ chức diễn đàn đối thoại gặp gỡ B2B để doanh nghiệp 2 bên tìm hiểu và trao đổi về những cơ hội kinh doanh cụ thể.

Ông Oudet Souvannavong, Tổng Thư ký diễn đàn doanh nghiệp Hành lang kinh tế các quốc gia tiểu vùng sông Mêkong (GMS)

Các quốc gia GMS bao gồm: Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar, Thái Lan đã và dang thu hút mạnh mẽ các nguồn đầu tư nước ngoài đặc biệt từ Trung Quốc. Từ năm 2005 đến 2010, lượng vốn FDI Trung Quốc vào 5 quốc gia GMS đã tăng trưởng ở mức độ trung bình hàng năm là 100,1%. Riêng trong năm 2010, mức độ vốn FDI của Trung Quốc đổ vào các nước GMS tăng tới 177%. Tuy nhiên, cơ hội đầu tư vẫn còn rất lớn bởi Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar đều có nền tảng công nghiệp yếu, nên rất cần một lượng lớn sản phẩm thép, máy móc thiết bị điện, thuốc,... Tuy nhiên, khi các nhà đầu tư quốc tế xác định đầu tư vào khu vực GMS cũng cần cân nhắc đến các rào cản như: Các quốc gia GMS có trình độ phát triển tương đương nên khó xác định lĩnh vực hợp tác, các nước là thị trường mục tiêu của châu Âu, Mỹ, Nhật. Các nước đều có sự cạnh tranh khá gay gắt trong thu hút đầu tư. Ngoài ra, các nước GMS cũng chưa phát triển mạnh hệ thống Logistic hiện đại, thủ tục thông quan và chi phí còn cao. Dịch vụ tài chính và hỗ trợ không tương xứng. Khả năng đầu tư tư nhân chưa phát triển. Hệ thống nhập cư chưa thân thiện gây mất thời gian cho các doanh nghiệp khi tham gia đầu tư.