Cải thiện môi trường thông thoáng, đón sóng đầu tư từ Nhật Bản

“Để đón đầu và thu hút hiệu quả dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản, Việt Nam cần chú trọng cải thiện môi trường đầu tư; hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu theo hướng đồng bộ, hiện đại; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực….” là khuyến nghị của ông Hirotaka Yasuzumi, Giám đốc điều hành Văn phòng Tổ chức thúc đẩy Ngoại Thương Nhật Bản (JETRO) tại Tp.HCM trong chương trình "Kết nối giao thương Việt Nam - Nhật Bản".

Thuận lợi lớn nhất hiện nay là nền kinh tế Việt Nam không còn chạy theo kiểu tăng trưởng nóng mà chú trọng phát triển chiều sâu, quan tâm tái cấu trúc, không thu hút đầu tư một cách tràn lan mà tập trung chính sách ưu tiên cho một số lĩnh vực nhất định. Theo đó nhiều lĩnh vực tiềm năng được mở ra để doanh nghiệp Nhật Bản có thể tham gia đầu tư, sản xuất kinh doanh như: công nghiệp cơ khí, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất, thị trường tài chính…

Tiềm năng dồi dào là vậy, tuy nhiên Tiến sỹ Trần Du Lịch lại bày tỏ quan ngại điểm yếu của Việt Nam trong thu hút đầu tư là thiếu nguồn nhân lực quản lý cả về số lượng và chất lượng. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng thiết yếu còn thiếu và yếu; hệ thống cơ sở hạ tầng nghèo nàn; cơ chế chính sách không nhất quán, thiếu sự liên kết phối hợp giữa các bộ ngành có liên quan…Chính những vấn đề này đã làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nhật bản; điều này đồng nghĩa với việc hạn chế thu hút đầu tư mới doanh nghiệp Nhật Bản vào Việt Nam. Tiến sỹ Trần Du Lịch nhấn mạnh: “Nếu Việt Nam khai thông được những rào cản này, chú trọng cải thiện được môi trường đầu tư cũng như có chính sách ưu đãi đầu tư vượt trội so với các nước láng giềng, chắc chắn dòng vốn đầu tư mới của các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ chảy vào Việt Nam ngày càng nhiều hơn”.

Đồng quan điểm với Tiến sỹ Trần Du Lịch, ông Hirotaka Yasuzumi cho biết những năm gần đây doanh nghiệp Nhật có xu hướng dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc, Thái Lan sang Việt Nam vì các thị trường này ngày càng kém hấp dẫn. Hiện Việt Nam đứng thứ hai về số lượng tập trung các công ty sản xuất của Nhật Bản ở khu vực ASEAN, với khoảng 1.200 công ty. Xu hướng đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam tập trung ở các ngành lắp ráp, công nghiệp phụ trợ, điện tử, y tế… Đặc biệt 3 năm trở lại đây, Nhật Bản luôn là đối tác đầu tư lớn nhất của Việt Nam. Năm 2012, nếu như tổng vốn FDI được cấp phép mới vào Việt Nam đạt 7,8 tỷ USD thì đầu tư từ các công ty Nhật đã chiếm đến 51%. Ngoài ra tính đến tháng 8/2013, Nhật là nhà đầu tư lớn nhất ở Việt Nam với trên 32 tỷ USD.

Ông Hirotaka Yasuzumi khuyến nghị để doanh nghiệp Nhật Bản ngày càng nâng cao hiệu quả hoạt động, thực hiện đầy đủ các cam kết đầu tư cũng như triển khai tốt tất cả các dự án cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ phía Chính phủ, các cơ quan hành chính Việt Nam; trong đó chú trọng xây dựng đồng bộ, hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu gồm giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc...; thông thoáng hóa môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh thực hiện cơ chế một cửa đối với thủ tục hành chính, thống nhất trong hướng dẫn và vận dụng luật; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực… Đây là con đường ngắn nhất để đón dòng vốn đầu tư mới từ Nhật Bản vào Việt Nam.

Ngoài ra Chính phủ cần xây dựng cơ chế cho vay vốn lãi suất thấp, có các biện pháp khuyến khích đầu tư như: Ưu đãi thuế, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ; xây dựng một cách hợp lý và nhanh chóng các cơ sở hạ tầng thiết yếu như giao thông, điện... Đồng thời cần thực thi chắc chắn chiến lược công nghiệp hóa trong 6 lĩnh vực: điện tử, chế biến nông thủy sản, máy móc nông nghiệp, xe hơi và phụ tùng xe hơi, môi trường và tiết kiệm năng lượng, đóng tàu.

Các chuyên gia Nhật Bản có mặt tại buổi giao lưu cũng góp ý để phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, gia tăng tỷ lệ sử dụng sản phẩm nội địa hóa, Việt Nam cần tăng cường sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam. Việc ngày càng nhiều doanh nghiệp phụ trợ Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam không chỉ giúp sẻ chia kinh nghiệm, chuyển giao khoa học công nghệ hiện đại trong lĩnh vực này mà còn có thể cung cấp các sản phẩm một cách ổn định với giá cả hợp lý.

Gia Phúc