Tận dụng cơ hội từ các chính sách thương mại của EU

Định hướng chính sách thương mại chính của EU; tầm quan trọng của các FTA trong chính sách thương mại và chiến lược của EU; tác động của những chính sách thương mại của EU đến với các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam… là những nội dung thu hút nhiều ý kiến trao đổi của các đại biểu tham gia tọa đàm "Chính sách thương mại của Liên minh châu Âu về các Hiệp định thương mại tự do (FTA)" diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh.

Tọa đàm được tổ chức dưới sự hỗ trợ của Dự án Hỗ trợ Chính sách thương mại và đầu tư của châu Âu (EU - MUTRAP) nhằm hỗ trợ Việt Nam hội nhập sâu hơn vào hệ thống thương mại toàn cầu, ASEAN và hợp tác tiểu vùng; tăng cường quan hệ và đầu tư giữa Việt Nam-EU; tối đa hóa lợi ích của quá trình phát kinh tế, bao gồm tăng trưởng kinh tế toàn diện và xóa đói giảm nghèo.

Theo các chuyên gia EU - MUTRAP, EU là một thị trường đơn nhất không ranh giới trong nội khối, lưu thông tự do hàng hóa, dịch vụ, con người và vốn; có tác động "thụ động" mạnh mẽ đến các quốc gia láng giềng. Hiện nay EU có định hướng chính sách mở rộng và kết nạp thêm nhiều quốc gia mới, tiếp tục mở cửa và thúc đẩy nhiều hơn đối với những thị trường mới.

Xét trong quan hệ hợp tác với Việt Nam, đến nay FTA Việt Nam - EU đã trải qua 4 vòng đàm phán và kỳ vọng sẽ được ký kết vào giữa năm 2014. Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, hai bên đã đề ra lộ trình làm việc cụ thể và luôn nỗ lực hết sức mình.

Ông Brynari Fornari, Phó Ban Hợp tác phát triển, Phái đoàn EU tại Việt Nam cho biết về lâu dài, Việt Nam sẽ có các lợi ích tích cực khi Hiệp định được ký kết và thực hiện. FTA Việt Nam – EU một khi được hình thành sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho Việt Nam, các loại thuế sẽ bằng 0 cho hầu hết các hàng hóa như nông sản, thực phẩm, giày dép, may mặc…; tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại phát triển. Ngoài ra với tác động tích cực, góp phần gia tăng mức độ an toàn cho quá trình đầu tư của doanh nghiệp, FTA Việt Nam - EU cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy doanh nghiệp EU đầu tư mạnh hơn vào Việt Nam trong thời gian tới. Đặc biệt bên cạnh những cam kết truyền thống như mở cửa thị trường, cắt giảm thuế quan, Hiệp định này còn hướng đến các vấn đề như môi trường đầu tư, sở hữu trí tuệ, phát triển bền vững được coi là những lĩnh vực mới và có tác động đến nhiều ngành quan trọng của Việt Nam.

Cũng theo ông Brynari Fornari, song song với các tác động tích cực thì các tác động tiêu cực của FTA đối với phát triển kinh tế, thương mại, đầu tư của Việt Nam sẽ được xử lý thông qua quá trình giảm thuế quan theo từng giai đoạn.

Trưởng nhóm chuyên gia tư vấn Dự án EU – MUTRAP, ông Claudio Dordi đánh giá trong những hiệp định FTA thế hệ mới, EU cũng đưa vào những vấn đề xã hội liên quan đến quyền lợi con người, bảo vệ người lao động, bảo vệ môi trường... Quốc gia nào thực hiện nghiêm túc những quy định này sẽ dễ dàng được Ủy ban EU thông qua trong việc đàm phán, ký kết các Hiệp định FTA với EU. Còn đối với những quốc gia không tôn trọng, tuân thủ thì sẽ rất khó khăn

Cũng xoay quanh các FTA thế hệ mới, ông Pierre Defraigne - Giám đốc điều hành Quỹ Madariaga, Trường Đại học EU; nguyên Tổng vụ trưởng danh dự của Ủy ban châu Âu cho biết thêm FTA thế hệ mới không dừng lại ở việc mang lại lợi ích cho nền kinh tế ở lĩnh vực thương mại, đầu tư mà còn nâng cao tính cạnh tranh thông qua những biện pháp cải thiện về đào tạo và phát triển kỹ năng của người lao động, tuân thủ điều kiện lao động, bảo đảm môi trường đầu tư-kinh doanh tốt. FTA của EU có ảnh hưởng lớn đến các quốc gia đang phát triển. Cụ thể FTA thay thế cho Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập - GSP và các hiệp định với khu vực ACP - châu Phi, Caribe và Thái Bình Dương; trong đó sự tác động qua lại trong quan hệ với các nước phát triển là một thành tố quan trọng trong các FTA mới của EU.

Không chỉ dành nhiều sự quan tâm đối với châu Á - một châu lục đang mạnh mẽ trỗi dậy từng ngày, EU cũng đặt châu trong chiến lược thương mại của mình; trong đó Việt Nam được xem là một trong những hạt nhân thu hút nhiều sự quan tâm của khu vực này. Ông Pierre Defraigne nhấn mạnh FTA Việt Nam - EU sẽ mang lại những cơ hội lớn cho Việt Nam. Tuy nhiên để có thể tận dụng và khai thác hiệu quả những cơ hội này đòi hỏi Việt Nam cần có sự hoạch định chính sách phù hợp, chú trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, gắn các mục tiêu phát triển kinh tế với đảm bảo an sinh xã hội dựa trên tình hình thực tế của nền kinh tế đất nước và hội nhập quốc tế.

Riêng đối với các doanh nghiệp, ông Pierre Defraigne khuyến nghị doanh nghiệp nên tăng cường khả năng tiếp cận thông tin, quy định và cơ hội thị trường liên quan đến FTA Việt Nam - EU. Việc tăng cường tìm hiểu thông tin và góp phần vào xây dựng chính sách thương mại sẽ giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ đáp ứng các quy định khi tiếp cận thị trường EU. Ngoài ra doanh nghiệp cũng có thể tận dụng kinh nghiệm, sự phát triển công nghệ, kỹ thuật hiện đại của chính các quốc gia thành viên EU trong việc nâng cao năng lực sản xuất của mình nhằm đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của EU.

Mỹ Châu