Đối thoại với DN về chính sách thuế, hải quan: Cởi mở, thẳng thắn

Vừa qua, VCCI đã phối hợp với Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan và Tổng cục Thuế) tổ chức Hội nghị Đối thoại với doanh nghiệp về chính sách thuế, hải quan năm 2013. Sự kiện diễn ra tại cả Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Thủ tục hành chính bớt phiền hà

Hội nghị thường niên này được tổ chức nhằm cung cấp cho cộng đồng DN những thông tin mới nhất liên quan tới Thuế và Hải quan như: Luật thuế TNDN, GTGT sửa đổi, Chữ ký số và hệ thống thông quan tự động… Đây cũng là dịp để DN đối thoại trực tiếp với lãnh đạo Bộ Tài chính, Thuế và Hải quan. Hội nghị thu hút đông đảo các DN và được đánh giá là hội nghị cởi mở nhất, từ đại điện lãnh đạo cơ quan quản lý Nhà nước cũng như doanh nghiệp trong việc giải quyết vướng mắc, tháo gỡ khó khăn cho DN.

Theo ông Hoàng Quang Phòng – Trưởng ban Hội viên và Đào tạo VCCI, qua các phiếu khảo sát nhanh của VCCI, đa số các doanh nghiệp ghi nhận quá trình cải cách thủ tục hành chính của ngành thuế trong thời gian qua đã có những cải tiến, góp phần giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp. Đánh giá việc thực hiện các quy định pháp luật về hải quan cho thấy, trung bình 60% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho rằng “dễ thực hiện”. Có 37% doanh nghiệp cho rằng “tương đối khó thực hiện”. Số doanh nghiệp cảm thấy “khó thực hiện” hầu như không đáng kể.

Về công tác tiếp nhận, kiểm tra và đăng ký tờ khai, thực tế khảo sát cho thấy: 69% doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan truyền thống vẫn mất hơn 30 phút để nhận được phản hồi về số tờ khai và hướng dẫn làm tiếp thủ tục hải quan. Hình thức hải quan điện tử tỏ ra có nhiều ưu thế vượt trội khi tỷ lệ này chỉ là 39% (áp dụng cho doanh nghiệp thực hiện mở tờ khai trong giờ hành chính).

Từ cơ sở kiến nghị của các doanh nghiệp, VCCI đã có kiến nghị về việc cải cách thủ thục hành chính trong lĩnh vực thuế. Trong đó, cần cải cách công tác tiếp nhận hồ sơ, giải quyết hồ sơ nộp và hoàn thuế; cần áp dụng và tạo điều kiện hơn nữa cho người nộp thuế hoàn thành tốt các hồ sơ nộp thuế, nâng cao việc áp dụng các hình thức khai và nộp thuế qua mạng,… Xem xét kết hợp các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp nhỏ và vừa; Tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn, tuyên truyền về thuế và pháp luật thuế. Về hải quan, VCCI kiến nghị cần cải tiến quy trình, thủ thục nghiệp vụ hải quan; Tăng cường đào tạo chuyên môn cho cán bộ hải quan; nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và máy móc, trang thiết bị khác.

Những ví dụ cụ thể

Tại buổi đối thoại với DN, nhiều ý kiến của cộng đồng DN đã được lãnh đạo Bộ Tài chính, cơ quan thuế và hải quan trả lời tương đối cụ thể. Ông Nguyễn Hồng Khoái - Phó Giám đốc Công ty TNHH chuyên tư vấn về thuế, kế toán đề nghị Bộ Tài chính xem xét lại việc tạm nhập tái xuất. Ông Khoái cho rằng, việc in hóa đơn và kê khai thuế qua mạng là vấn đề hành chính công, Bộ Tài chính nên cấp phép cho vấn đề này, nếu không sẽ có dư luận đây là sân sau của Bộ Tài chính, ngoài ra vấn đề này còn gây ra tốn kém. Ông cũng cho rằng, Thông tư 66 làm doanh nghiệp khó hiểu, đề nghị xem lại, Thông tư 35 cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Về vấn đề tạm nhập tái xuất, Bộ Tài chính cho rằng, doanh nghiệp nên theo dõi sát thực tế hơn vì Chính phủ đã ra Chỉ thị 23 để quản lý loại hàng này, nên số lượng hàng tạm nhập tái xuất đã giảm. Bộ Tài chính cũng đã quy định về việc tập kết toàn bộ hàng hóa và liên kết với các cơ quan chức năng để đảm bảo hàng hóa đó thực sự được tái xuất.

Việc in hóa đơn và giá hóa đơn, giá chữ ký số đã có Nhà nước kiểm soát giá, do đó những giá này được quy định theo pháp luật và Bộ Tài chính cũng không phải là nơi ban hành hóa đơn. Tương tự, việc quản lý chữ ký số là do Bộ Thông tin và Truyền thông quy định, và đây là công cụ sẽ được phổ biến và đã được giảm giá nhiều trong thời gian qua.

Bà Hoàng Thị Minh Tâm – Phó Tổng giám đốc Công ty Cung ứng lao động và thương mại Hải Phòng cho biết, Công ty chuyển từ công ty nhà nước sang cổ phần từ tháng 3/2003 theo quyết định 416/QĐ-UB của UBND TP Hải Phòng. Ngay sau cổ phần hóa, Công ty được Cục thuế Hải Phòng hướng dẫn làm đơn đăng ký miễn giảm thuế TNDN theo NĐ 64/NĐ-CP về ưu đãi thuế TNDN sau cổ phần hóa gửi kèm bảng quyết toán thuế có số liệu đăng ký miễn hai năm sau cổ phần hóa (2005 – 2006) và giảm 50% trong 2 năm 2007 – 2008 (số liệu minh bạch rõ ràng). Các bảng quyết toán này đều phải gửi báo cáo SCIC (khi đó nắm giữ 51% cổ phần tại công ty cho đến hết năm 2010).

Nhưng đến tháng 11/2011, Cục thuế Hải Phòng kiểm tra thuế Công ty giai đoạn 2006 – 2010 đã có biên bản và quyết định không ưu đãi miễn giảm thuế sau cổ phần hóa như Nghị định 64 để truy thu và phạt doanh nghiệp. Công ty đã có rất nhiều văn bản hỏi Cục thuế Hải Phòng, Tổng cục thuế và Cục Tài chính Doanh nghiệp và Bộ Tài chính thì được trả lời: doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo Nghị định 64/NĐ-CP nhưng cục thuế Hải phòng và Tổng cục thuế không chấp nhận. Vì vậy, doanh nghiệp rất mong nhận được trả lời của lãnh đạo ngành thuế. Số thuế DN này bị truy thu là hơn 1tỷ đồng.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính – ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn, vì doanh nghiệp chưa nộp thuế mà chỉ bị phiền hà, do vậy chính Thứ trưởng sẽ trực tiếp nghe và trả lời văn bản với trường hợp của doanh nghiệp trước ngày 10/11/2013, đồng thời sẽ có ý kiến nghiêm khắc với Cục thuế Hải Phòng.

Liên quan tới cách xử lý trong quá trình mua bán sát nhập DN, ông Mẫn Ngọc Anh - Tổng giám đốc Tập đoàn Hanaka (có trụ sở tại Bắc Ninh) kiến nghị về việc áp dụng thuế của Thông tư 123/2012 của Cục thuế Đồng Nai với DN. Theo chủ DN này, DN đã mua lại toàn bộ một DN ở Đồng Nai. DN được mua lại khi đăng ký kinh doanh có vốn 88 tỷ đồng, sau đó chủ động đăng ký thêm 80 tỷ đồng nữa lên mức 168 tỷ đồng. Nhưng qua quá trình sản xuất kinh doanh thì họ lỗ tới hơn 200 tỷ đồng. Tập đoàn Hanaka đã mua toàn bộ doanh nghiệp của Đồng Nai và đã khôi phục lại DN, tạo công ăn việc làm cho công nhân, đóng góp hàng trăm tỷ cho ngân sách. Tuy nhiên, Cục thuế Đồng Nai vẫn áp thuế đối với DN mua lại. “Việc DN thua lỗ gấp 3 lần vốn đăng ký mà vẫn truy thu Thuế TNDN là điều quá bất công” – vị TGĐ này bức xúc.

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, việc Cục thuế Đồng Nai truy thu thuế đối với doanh nghiệp là hoàn toàn phù hợp. Trên luật, việc DN cũ đăng ký thêm 80 tỷ đồng thì không được tính vào chi phí. Câu chuyện ở đây, đối tượng truy thu là DN mua chứ không phải DN bán. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, Bộ Tài chính sẽ kiểm tra và rút kinh nghiệm, cần có những văn bản mới sát thực tế hơn để áp dụng trong việc áp những nghĩa vụ tài chính liên quan tới quá trình mua bán sát nhập DN đang diễn ra rất sôi động hiện nay, tránh thiệt thòi cho những DN làm ăn, kinh doanh tốt, có ích cho xã hội.

Buổi đối thoại năm này được DN đánh giá là khá hiệu quả. Tuy nhiên DN vẫn mong muốn rằng những kiến nghị của những năm trước cần được xử lý triệt để, thấu đáo.

Ông Phạm Gia Túc – Phó Chủ tịch VCCI khẳng định, ngành tài chính nói chung và ngành thuế - hải quan nói riêng luôn coi doanh nghiệp là đối tác, luôn xây dựng và hỗ trợ các chính sách, ứng dụng hiện đại hóa và công nghệ để tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp phát triển bền vững, nhằm động viên DN đóng góp cho ngân sách và sự phát triển kinh tế Việt Nam.

Hiền Thịnh