Tăng mạnh giá than sản xuất điện?

Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam vừa đề xuất tăng giá bán than lên 40% đối với sản xuất điện. Nguyên nhân khiến TKV phải tăng giá giá bán than do chi phí ngày càng cao và thiếu vốn đầu tư. Ngành điện cũng đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ được điều hành giá điện theo cơ chế thị trường

Tăng giá là phù hợp

Theo phân tích của ông Trần Xuân Hoà - tổng giám đốc TKV, than hầm lò hiện cung cấp cho sản xuất điện 11 triệu tấn/năm, riêng than cung cấp cho các nhà máy của EVN khoảng 8 triệu tấn/năm. So với giá thành năm 2008, giá bán than cho ngành điện hiện nay mới bằng 58% chi phí sản xuất. Nếu không điều chỉnh tăng giá bán thì càng về sau, tỉ lệ cần bù lỗ càng lớn, do trong thời gian quá dài ngành than không được điều chỉnh giá bán.

Hơn nữa, năm 2010,ngành than cần tới 31.000 tỉ đồng để đầu tư. Chính vì vậy, việc tăng giá bán than cho ngành điện rất cần thiết để có nguồn vốn đối ứng cho đầu tư. Từ trước đến nay, TKV không có các khoản vốn ODA hay vốn ưu đãi để đầu tư. Toàn bộ vốn đầu tư của tập đoàn phải lấy từ lợi nhuận của than xuất khẩu.

Nếu giá than bán cho ngành điện tiếp tục dưới giá thành như hiện nay trong khi giá than thế giới tiếp tục tăng lên 30% thì ngành than khó lòng có đủ năng lực để đầu tư tăng sản lượng, đáp ứng nhu cầu cho nền kinh tế, ông Hoà cho biết.

Ông Trần Viết Ngãi, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam phân tích vài chục năm nay, ngành than bán cho điện thấp hơn giá thành rất nhiều, do vậy, ngành than luôn chịu thiệt thòi về lợi nhuận. Trong khi đó, chi phí đầu vào của ngành than ngày càng tăng cao, thậm chí lên gấp đôi, gấp ba so với các năm trước đây.

Ông Ngãi nhận định, khi giá than tăng, giá điện phải tăng tương ứng. Tỷ lệ tăng giá của ngành điện như thế nào thì còn phải nghiên cứu và phải hợp lý.

Theo tính toán của Cục Điều tiết điện lực, nếu điều chỉnh ngay việc tăng giá than với mức tương đối lớn như đề xuất sẽ gây sự xáo trộn lớn, làm tăng 17% chi phí sản xuất của ngành điện, gây ảnh hưởng lớn đến các ngành sản xuất khác và toàn bộ nền kinh tế.

Ông Phạm Lê Thanh, tổng giám đốc EVN cho biết nếu giá bán than tăng theo yêu cầu của TKV, thì EVN cũng nên được có quyền “tự quyết” về giá điện. Tập đoàn đã kiến nghị chuyển giá điện theo cơ chế thị trường từ tháng 1/2010 lên Thủ trướng Chính phủ để giá điện tiếp cận theo thị trường nhằm khuyến khích đầu tư vào ngành điện và khuyến khích việc sử dụng điện tiết kiệm hiệu quả vì Việt Nam đang có chỉ số sử dụng điện thiếu an toàn, tiết kiệm cao nhất trong khu vực

Chờ đợi quyết định từ Chính phủ

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2010 và tổng kết năm 2009 của Bộ Công Thương, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết hiện Bộ Công Thương đang hoàn tất các phương án điều chỉnh giá nhiên liệu, trong đó có giá than và giá điện để trình Thủ tướng Chính phủ.

Ông Hoàng cũng cho rằng không nên kéo dài việc hỗ trợ giá bán cho điện để mua than dưới giá thành mãi được. Than hay điện đều là vấn đề an ninh năng lượng và đều cần phải có tiền để đầu tư sản xuất, phát triển.

Ông Hoàng cũng nêu ra nguyên tắc điều chỉnh cơ chế quản lý giá của hai mặt hàng cực kỳ quan trọng đối với phát triển kinh tế và an ninh năng lượng này: Đó là không được gây xáo trộn và ảnh hưởng lớn đến sản xuất và đời sống của nhân nhân; việc điều chỉnh giá bán than và điện phải dựa trên những tính toán hết sức cụ thể về chi phí giá thành, chi phí sản xuất và lợi nhuận hợp lý.

Theo Quyết định 21 của Thủ tướng Chính phủ, giá điện sẽ dần dần được chuyển sang cơ chế thị trường. Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tính toán các phương án điều chỉnh cụ thể, thận trọng và cụ thể để đảm bảo hạn chế thấp nhất những tác động bất lợi.

Hương Ly