Tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 30/NQ-CP về phiên họp thường kỳ tháng 7/2010, trong đó, bên cạnh các giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô khác, Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục điều tiết mặt bằng lãi suất thị trường theo hướng giảm dần...

Điều chỉnh hợp lý mối quan hệ giữa lãi suất vay ngoại tệ và lãi suất vay Việt Nam đồng; điều hành tỷ giá và thị trường ngoại tệ linh hoạt theo hướng ổn định, phù hợp với các cân đối vĩ mô, khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập siêu, cải thiện cán cân thanh toán và tăng dự trữ ngoại tệ. Hội đồng Chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia chủ động nghiên cứu, đánh giá tác động của những diễn biến trên thị trường tài chính, tiền tệ thế giới và khu vực, kịp thời đề xuất giải pháp điều hành chính sách vĩ mô phù hợp.

Ngoài ra, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân các công trình, dự án; tiếp tục triển khai có hiệu quả các chính sách, chương trình, dự án về an sinh xã hội đã ban hành gắn với tổng kết các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, giải quyết việc làm giai đoạn 2006 - 2010, xây dựng các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, giải quyết việc làm giai đoạn 2011 – 2015; triển khai mạnh mẽ nghị định của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn và Nghị định về chính sách khuyến khích doanh nghiệp (DN) đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.

Thực tế cho thấy, sau nhiều nỗ lực giảm mặt bằng lãi suất (huy động 10%- cho vay 12%) trong nhiều tháng qua nhưng cho đến thời điểm này, việc thực hiện mục tiêu trên vẫn chưa thành hiện thực.

Theo đánh giá của ông Đỗ Ngọc Quỳnh, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam, sở dĩ mục tiêu giảm lãi suất chưa đạt được là do các giải pháp đưa ra mới chỉ giải quyết phần ngọn, trong khi gốc rễ của vấn đề lại chưa được xử lý đến nơi đến chốn.

Ông Quỳnh cho rằng, lãi suất cao suốt thời gian qua là do ảnh hưởng của tình trạng lạm phát, bất ổn kinh tế vĩ mô, sự kém hiệu quả của thị trường tài chính... Khi các yêu cầu, chuẩn mực về an toàn hoạt động và quản lý rủi ro được áp dụng với các ngân hàng còn thấp, thì có thể dẫn đến hiện tượng các ngân hàng có môi trường để cạnh tranh chủ yếu bằng lãi suất chứ không phải bằng chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Đó chính là nguyên nhân khiến các ngân hàng yếu, thường là ngân hàng mới, quy mô nhỏ luôn phải đối mặt với khó khăn trong việc đảm bảo thanh khoản sử dụng “chiêu” huy động vốn với mặt bằng lãi suất cao, khiến mục tiêu của NHNN khó thực hiện được.

Ngoài ra, việc tồn tại nhiều DN hoạt động kinh doanh yếu kém, làm ăn thua lỗ kéo dài nhưng luôn tìm mọi cách huy động vốn để tồn tại, thậm chí các DN này sẵn sàng trả lãi suất với mức khá cao để có được vay vốn đã gây ra phản ứng dây chuyền khiến mặt bằng lãi suất cho vay tăng.

Theo ông Quỳnh, ,để có thể giải quyết được tình trạng trên nhằm tạo lập một mặt bằng lãi suất hợp lý, Việt Nam cần sớm thiết lập "bộ lọc" thực sự nhạy bén, hiệu quả để lọc được các DN làm ăn yếu kém ra khỏi nền kinh tế; cần coi việc DN phá sản là hoàn toàn bình thường, là động thái tích cực cho nền kinh tế, bởi một lớp DN làm ăn kém bị đào thải sẽ được thay thế bằng một lớp DN khác. Khi đó, các DN làm ăn hiệu quả hơn và cạnh tranh lành mạnh, thực chất hơn sẽ hoá giải được tình trạng kích lãi suất tăng cao ở khâu cho vay.

Đặc biệt, cần có chiến lược phát triển đồng bộ thị trường tài chính, để giảm sức ép cung vốn cho nền kinh tế lên vai hệ thống ngân hàng. Đi liền với đó là tạo ra khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, minh bạch, từng bước nâng cao chuẩn mực an toàn hoạt động đối với hệ thống ngân hàng, để giúp họ cạnh tranh với nhau bằng chất lượng sản phẩm, dịch vụ, chứ không phải chủ yếu bằng lãi suất như hiện nay.