Chất lượng kiểm toán độc lập sẽ được nâng cao

Dự thảo Luật Kiểm toán độc lập (KTĐL) được Bộ Tài chính soạn thảo được đưa ra thảo luận tại Quốc hội vào kỳ họp thứ 8 tại Hà Nội. Theo chương trình làm luật của Quốc hội, luật này sẽ được thông qua vào năm 2011, có hiệu lực từ ngày 1/1/2012. Dự thảo Luật KTĐL được các chuyên gia kinh tế, các hiệp hội ngành nghề kiểm toán đánh giá cao. Để rõ hơn về ưu điểm của dự luật này, PV VIB Forum đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Văn Mai - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA).

Ông có thể cho biết quan điểm của mình về dự thảo Luật KTĐL đang được trình Quốc hội?

Trên tinh thần kế thừa và phát huy, học hỏi và tiếp thu, dự thảo Luật KTĐL do Bộ Tài chính soạn thảo sẽ khắc phục được những hạn chế của Nghị định 105/2004/NĐ-CP về kiểm toán độc lập, tạo điều kiện cho dịch vụ kiểm toán phát triển cả về quy mô cũng như chất lượng.

Thứ nhất, dự thảo Luật KTĐL quy định các nội dung chặt chẽ hơn về điều kiện của kiểm toán viên hành nghề, điều kiện thành lập và hoạt động của doanh nghiệp (DN) kiểm toán. Quy định này góp phần chứng minh và khẳng định trình độ và năng lực của các kiểm toán viên được cấp phép hành nghề, các công ty kiểm toán được cấp phép thành lập; đồng thời hạn chế hiện tượng thành lập ồ ạt các công ty kiểm toán kém chất lượng và những trường hợp như kiểm toán viên đã đăng ký hành nghề kiểm toán nhưng trên thực tế không hành nghề, không ký báo cáo kiểm toán…Từ đó, chất lượng dịch vụ kiểm toán độc lập nói chung chắc chắn sẽ được nâng cao.

Thứ hai, dự thảo Luật KTĐL còn đưa ra những quy định chi tiết về quy trình kiểm toán, báo cáo kiểm toán, hồ sơ kiểm toán, về kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) của các đơn vị có lợi ích công chúng, các hành vi vi phạm pháp luật về kiểm toán độc lập, hình thức thanh tra, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và bồi thường thiệt hại…Những nội dung này là hết sức cần thiết, nhằm định hướng và điều chỉnh các hành vi của DN kiểm toán, kiểm toán viên trong suốt quá trình hoạt động. Đó cũng là tiêu chí, điều kiện để cơ quan quản lý nhà nước giám sát chất lượng đối với ngành nghề này.

Thứ ba, dự thảo Luật KTĐL đặc biệt chú trọng đến việc tăng cường quản lý nhà nước về kiểm toán. Theo đó, Bộ Tài chính chịu trách nhiệm trước Chính Phủ thực hiện quản lý nhà nước về kiểm toán độc lập, sẽ trực tiếp xây dựng các văn bản pháp luật về kiểm toán độc lập; cấp phép thành lập DN, cấp thu hồi chứng chỉ kiểm toán viên, quy định chuẩn mực kiểm toán; thực hiện kiểm tra, thanh tra, kiểm soát chất lượng, thực hiện đăng ký hành nghề; tổng kết đánh giá tình hình hoạt động, quản lý hợp tác quốc tế, giải quyết khiếu nại, tố cáo…Hơn nữa, dự thảo Luật LTĐL cũng đề cập đến việc chuyển giao một số chức năng, quản lý cho hội nghề nghiệp về kế toán - kiểm toán. Đây là hướng đi phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời là một giải pháp tăng cường tính độc lập và khách quan của hoạt động kiểm toán độc lập.

Dự thảo Luật KTĐL sẽ có những tiêu chuẩn mới nào nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán cũng như chất lượng kiểm toán viên, thưa ông?

Cùng với nhu cầu phát triển, nhất là sau khi thị trường chứng khoán (TTCK) ra đời, vấn đề công khai minh bạch thông tin tài chính là rất cần thiết. Đặc biệt tới đây, các DN Việt Nam có ý định niêm yết trên TTCK quốc tế thì mức độ minh bạch đòi hỏi cao hơn nhiều.

Do đó, dự thảo Luật KTĐL được định hướng hội nhập quốc tế nên sẽ đưa các điều khoản, thông lệ quốc tế mà Việt Nam phù hợp hoặc trong vòng vài năm tới sẽ phù hợp. Đặc biệt, điều kiện của kiểm toán viên hành nghề được nâng cao. Chẳng hạn, thời gian thực tế làm kiểm toán ở DN kiểm toán phải từ 3 năm trở lên và là hội viên của tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán của Việt Nam. Kiểm toán độc lập là nghề có tính thực hành rất cao, nên kinh nghiệm thực tế phải được chú trọng.

Các DN, nhà đầu tư (NĐT) khi tiếp cận thông tin kiểm toán cần chú ý điều gì?

Kiểm toán độc lập chỉ nêu ra ý kiến, còn nghe và chỉnh sửa hay không là quyền của DN. Khi đọc một BCTC đã được kiểm toán thì NĐT lại hiểu là tất cả số liệu là đúng hết. Thực tế không phải vậy. Trong một báo cáo kiểm toán thì ý kiến của kiểm toán viên mới là quan trọng.

Tóm lại, NĐT phải hiểu kiểm toán viên nói cái gì trong báo cáo kiểm toán. Nhận thức của NĐT sẽ nâng dần lên thì chất lượng kiểm toán sẽ tốt dần lên.

Xin cảm ơn ông!

Diệu Linh (thực hiện)