09:27:51 | 9/2/2010
Chính phủ Việt
Mỹ từ dành cho VN
Duy trì được tốc độ tăng trưởng tương đối tốt trong điều kiện thế giới chìm đắm trong cuộc khủng hoảng tồi tệ rõ ràng là thành tích ấn tượng nhất trong lĩnh vực quản lý kinh tế của chính phủ trong năm 2009. Hàng loạt các tổ chức như WB, ADB, IMF, HSBC trong những báo cáo mới đây nhất đã nhìn nhận xu hướng tăng trưởng của kinh tế Việt Nam rất nhanh chóng. Thành tích tăng trưởng này được Ngân hàng Thế giới tán dương với nhận định “kinh tế Việt Nam chèo chống tương đối tốt qua cuộc khủng hoảng,” còn IMF thì tuyên bố Việt Nam chắc sẽ làm tốt hơn các nước láng giềng trong giai đoạn hồi phục.”
Kết quả, GDP cả nước đạt tốc độ tăng trưởng 5,32% và được đánh giá là một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng khá cao; tổng mức đầu tư toàn xã hội đạt 704 ngàn tỷ đồng, tăng 15,3% so với năm trước. Việt Nam vẫn khẳng định được vị thế là điểm đến hấp dẫn cho dòng vốn ngoại và lập kỷ lục mới trong thu hút nguồn vốn ODA - với mức kỷ lục hơn 8 tỷ USD; kết quả giải ngân của các dự án ODA cũng đạt mức cao là 3,6 tỷ USD.
Ông Tai Hui, lãnh đạo bộ phận nghiên cứu kinh tế Đông Nam Á tại Standart Chartered cho rằng các gói kích thích kinh tế của Chính phủ Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích tăng trưởng.
Các chuyên gia kinh tế cũng tin tưởng vào tương lai sáng sủa của nền kinh tế bước vào năm 2010. Trung tuần tháng 1, Bloomberg đã có bài viết đánh giá nền kinh tế Việt Nam đã đạt tốc độ phát triển mạnh nhất trong quý IV/2009 và dự đoán mức tăng trưởng 7% trong năm 2010 là hoàn toàn có thể đạt được. HSBC đưa ra dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2010 sẽ đạt 6,8%, còn IMF cho rằng GDP năm 2010 của Việt Nam tăng 6%. Phần lớn những con số dự báo trên đều cao hơn nhiều so với mục tiêu mà Chính phủ VN đặt ra là 6,5% GDP.
Ông Kevin Snowball, Giám đốc điều hành Tập đoàn PXP Vietnam Asset Management phân tích, “với 86 triệu dân có tốc độ tăng trưởng kinh tế bìnhh quân 7,3%, nâng tổng thu nhập trên đầu người lên vượt mức 1.000 USD, con số GDP của Việt Nam trong năm 2009, dù thấp hơn năm trước đó, vẫn cho thấy đất nước này đang phục hồi nhanh chóng”.
Thận trọng
Ông Kevin Snowball, Giám đốc điều hành Tập đoàn PXP Vietnam Asset Management cũng cảnh báo nền kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng quá nóng, quá nhanh, dẫn tới nguy cơ lạm phát có thể quay trở lại trong năm 2010.
Là một nước tăng trưởng dựa nhiều vào xuất khẩu và đầu tư nước ngoài, VN chịu ảnh hưởng lớn từ doanh số xuất khẩu giảm sút và đầu tư nước ngoài thu hẹp. Năm 2009, kim ngạch xuất khẩu của VN giảm 11.4% so với cùng kỳ năm trước. Đầu tư nước ngoài trong 10 tháng đầu năm chỉ xấp xỉ 25% so với cùng kỳ năm trước.
Sức ép quá lớn với VND: Thâm hụt mậu dịch quốc tế vẫn liên tục tăng từ hàng chục năm nay tạo nên sức ép thường trực lên giá trị của đồng VND. VN đã phải tuyên bố phá giá 5.4% giá trị đồng VND vào hồi cuối tháng 11. Việt Nam hứng chịu sức ép lạm phát trong suốt cả năm 2009 do tăng trưởng tín dụng nhanh và giá nguyên vật liệu thô tăng. Việc nâng lãi suất cơ bản thêm 1 phần trăm vào đầu tháng 12/2009 là bước đi đúng hướng thế nhưng áp lực vẫn còn.
Đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Hà Nội Benedict Bingham cho rằng nếu cải thiện cán cân thanh toán và tăng niềm tin của giới đầu tư vào đồng nội tệ, vì sự thật gói kích thích kinh tế của Việt Nam đã ảnh hưởng tới cán cân thanh toán trong năm ngoái và đe dọa sự ổn định của nền kinh tế.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tìm cách kiềm chế đà tăng này bằng cách yêu cầu các ngân hàng duy trì mức tăng tín dụng cả năm không quá 30% nhưng tăng trưởng tín dụng năm 2009 lên mức gần 40% vì thế chính phủ Việt Nam đã phải điều chỉnh lại mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2010. HSBC tính toán chỉ số CPI cuối năm 2010 và năm 2011 có thể tăng 8% và 6,7%. Cũng theo HSBC, lãi suất cơ bản của Việt Nam sẽ đạt cao nhất trong khu vực Châu Á với dự báo mức tăng lên tới 12%.
Để ngăn chặn khả năng lạm phát quá cao, hồi cuối tháng 11 này, NHNN đã phải tăng lãi suất cơ bản và yêu cầu các ngân hàng thương mại (NHTM) hạn chế cho vay vào các mục đích phi sản xuất. Hậu quả là nguồn tín dụng cho chứng khoán và nhà đất bị cắt giảm nghiêm trọng.
Khả năng trả nợ của quốc gia ngày càng bị đánh giá thấp: Xếp hạng tín dụng quốc gia đang ngày càng kém đi. Hiện nay các khoản nợ quốc gia của Việt Nam được Standard & Poor’s xếp hạng BB và Moody xếp hạng BA3 . Standard & Poor’s đã hạ thấp mức xếp hạng chỉ số tín dụng quốc gia của Việt Nam từ “ổn định” xuống “tiêu cực”. Một báo cáo gần đây của Nomura còn khuyến cáo rằng Việt Nam đang đứng trước khả năng tiếp tục bị đánh tụt hạng tín dụng. Vì bị xếp hạng tín dụng thấp, khả năng huy động vốn qua phát hành trái phiếu chính phủ ra nước ngoài ngày càng khó khăn.
Hiệu quả sử dụng vốn thấp: Nghiên cứu của Deutsche Bank đã kết luận “hiệu quả của vốn đầu tư của Việt Nam đã ngày càng kém đi trong nhiều năm trở lại đây. ICOR của Việt Nam cao hơn nhiều so với Trung Quốc hay Ấn Độ”. Hiệu quả sử dụng vốn thấp đồng nghĩa với giá thành cao và khả năng cạnh tranh của hàng hóa ở Việt Nam sẽ phải kém đi tương đối. Điều này hoàn toàn bất lợi cho một nền kinh tế dựa vào xuất khẩu.
Đầu tư nước ngoài chưa đi vào thực chất: Do sức ép phải duy trì thành tích kêu gọi vốn nước ngoài, Việt Nam đã phải chấp nhận cho FDI đi mạnh vào các khu vực “bong bóng” như bất động sản và du lịch thay vì vào các khu vực công nghệ, kỹ thuật, hạ tầng, hay giáo dục là các khu vực có tác dụng nâng cao năng suất của nền kinh tế về dài hạn. Tỉ lệ FDI đầu tư vào bất động sản trong năm 2008 là 36.8% và trong 10 tháng đầu năm 2009 là 30% ($5.67 tỉ trong tổng số khoảng $19 tỉ). Nếu tính cả số FDI đầu tư vào dịch vụ du lịch thì vốn FDI vào bất động sản và du lịch chiếm tới 76% trong tổng số vốn FDI đầu tư vào VN trong 10 tháng đầu năm 2009.
Hương Ly
English
