Sốt giá đường

Cùng với nhiều mặt hàng khác trên thị trường, mặt hàng đường tại Việt Nam đã lên cơn sốt với mức tăng kỷ lục lên đến 30%.

Tăng giá là hợp lý ?

Thực tế từ mấy tháng trở lại đây, giá đường trong nước đã mấy lần được điều chỉnh tăng. Những ngày đầu khi chạm mốc 20.000 đồng/kg, giá đường đã quay đầu giảm nhẹ, tuy nhiên những ngày gần đây do tác động quá nóng của giá vàng, giá đô la Mỹ cùng tỉ giá liên ngân hàng, giá đường lại có xu hướng tăng trở lại. Theo thông tin từ hệ thống các siêu thị trên địa bàn thành phố Hà Nội cho biết, hiện giá đường cát trắng tăng lên 25.000đồng/kg, đường cát vàng 23.000- 24.000 đồng/kg.

Trong cuộc họp mới đây giữa lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Hiệp hội Mía đường Việt Nam, Thứ trưởng Diệp Kỉnh Tần cho rằng: Giá đường sản xuất trong nước cao hơn giá đường nhập khẩu là không hợp lý. Các nhà máy sản xuất đường trong nước cần có các chính sách và biện pháp nhằm hạ giá đường để ổn định thị trường.

Tuy nhiên, trước ý kiến chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhiều doanh nghiệp sản xuất đường lại có quan điểm cho rằng, mặt bằng giá đường hiện đang ở mức cao là hợp lý. Các nhà máy cũng khẳng định không có chuyện có nhà máy nào lợi dụng tình hình căng thẳng biến động giá như hiện nay để găm hàng chờ tăng giá để bán kiếm lời. Theo nhận định của ông Nguyễn Thành Long, Tổng giám đốc Công ty Mía đường Cần Thơ: hiện giá đường trong nước tăng cao là do giá thu mua mía nguyên liệu liên tục tăng. Trong khi đó, một khó khăn khác là thời điểm hiện tại cây mía lại chưa vào chính vụ nên nhiều nhà máy chưa được cung cấp đầy đủ nguồn nguyên liệu để sản xuất.

Mặt khác, hiện ở nhiều vùng nông thôn, việc trồng cây sắn đang mang lại thu nhập cao cho người nông dân. Trong khi đó, giá thu mua mía nguyên liệu lại không cao. Nếu tình hình trên không được cải thiện rất có thể trong tương lai người dân sẽ bỏ trồng mía chuyển sang trồng sắn, như vậy nhiều nhà máy đường sẽ phải đối mặt với tình trạng không có nguyên liệu để sản xuất.

Theo các chuyên gia trong ngành, hiện hầu hết các nhà máy sản xuất đường đang sản xuất hết công suất, tuy nhiên lượng đường vẫn không đủ cung cấp cho thị trường. Điều này cho thấy VN vẫn độc quyền mặt hàng này mà chưa có hiện tượng đường lậu tuồn vào thị trường. Bởi nếu giá đường trong nước cao hơn giá đường thế giới ngay lập tức đường lậu sẽ tràn lan.

Nhiều ý kiến phân tích chỉ ra, đã đến lúc các cơ quan chức năng nên có chính sách điều chỉnh giá đường, nếu cứ bao cấp giữ giá đường ở mức thấp thì có thể khiến lượng đường trong nước sẽ bị bán sang các thị trường các nước lân cận như trường hợp của mặt hàng xăng dầu đã từng xẩy ra trước đây.

Cần có biện pháp điều tiết

Theo ông Đoàn Xuân Hòa, Phó cục trưởng Cục Chế biến Thương mại Nông lâm thủy sản và Nghề muối (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), sở dĩ thời gian gần đây giá đường trên thị trường liên tục tăng một phần có thông tin cho rằng lượng đường trong nước không đủ cung cấp cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, đây chỉ là thông tin thất thiệt. Ông Hòa khẳng định, tuy giá đường đang tăng cao, song lượng đường trong nước sẽ không bị thiếu hụt, thời gian ngắn tới các nhà máy đường ở ĐBSCL và Nam Trung bộ bắt đầu vụ sản xuất chính, và sẽ cung cấp đủ sản lượng đường phục vụ các ngày lễ tết cuối năm. Cụ thể, theo tính toán từ nay đến cuối tháng nhiều nhà máy sẽ tiến hành sản xuất đường, dự kiến sẽ cung cấp ra thị trường khoảng 100.00 tấn đường. Cộng với lượng đường tồn kho tại các nhà máy còn khoảng 25.700 tấn sẽ có đủ đường để cung cấp cho nhu cầu tiêu dùng.

Có ý kiến cho rằng, giá đường trong nước thời gian qua tăng cao là do VN chưa có một cơ quan chuyên trách điều phối cơ chế sản xuất: từ quy hoạch vùng nguyên liệu mía; hệ thống phân phối bán hàng khi đến tay người tiêu dùng qua quá nhiều khâu trung gian làm giá đường tăng cao.

Trước thực trạng đó, Hiệp hội mía đường đã đề xuất với Chính phủ cho phép thành lập tổ dự trữ đường để có nhiều biện pháp chủ động điều tiết mặt hàng này khi có yếu tố biến động giá.

Theo tính toán, sản lượng đường của toàn ngành có thể đạt xấp xỉ 1 triệu tấn trong khi nhu cầu tiêu dùng trong nước cần khoảng 1,3 triệu tấn.Vì vậy, Bộ Công Thương đã thống nhất với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp thêm hạn ngạch nhập khẩu đường là 150 nghìn tấn. Bên cạnh đó, theo ý kiến các chuyên gia, nhà nước cần có cơ chế kiểm soát giá chặt chẽ, thay vì sự độc quyền giá như hiện nay của các doanh nghiệp để bảo đảm tốt nhất quyền lợi người tiêu dùng.