13:28:36 | 23/2/2011
Công khai và minh bạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam. Xây dựng được môi trường kinh doanh minh bạch là hướng đi được Đảng và Chính phủ rất quan tâm.
Tính minh bạch đang sụt giảm
 |
| Tọa đàm về cải thiện tính minh bạch của môi trường kinh doanh cấp tỉnh, thành phố tổ chức tại Đà Nẵng |
Trong môi trường kinh doanh cấp tỉnh, tăng cường tính minh bạch có vai trò hết sức quan trọng trong việc cải thiện, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh cũng như năng lực cạnh tranh của Doanh nghiệp. Tính minh bạch có vai trò cải thiện niềm tin của nhà đầu tư, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực của doanh nghiệp, giảm chi phí không chính thức trong tiếp cận thông tin và giải quyết vấn đề, tăng bình đẳng về cơ hội kinh doanh cho các đối tượng.
Đối với tổng thể nền kinh tế, các chính sách nhằm tăng cường tính minh bạch sẽ giúp kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia cung cấp thông tin kinh tế tốt hơn sẽ giúp quản lý tốt hơn các chỉ số như tính hiệu quả của chính phủ, kiểm soát tham nhũng, nâng cao tính giải trình, hiệu lực của pháp luật, hiệu quả quản lý…
Tại cuộc tọa đàm về cải thiện tính minh bạch của môi trường kinh doanh cấp tỉnh, thành phố tại Việt Nam vừa được VCCI phối hợp với Quỹ Châu Á tổ chức ngày 14/1/2011 tại Đà Nẵng, các chuyên gia nhận định: Tính minh bạch trong môi trường kinh doanh là động lực của phát triển nhưng tại các tỉnh, thành phố thì tính minh bạch trong tiếp cận thông tin và giám sát hiện đang bị sụt giảm.
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Trưởng Ban Pháp chế VCCI thì chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh – PCI 2009 đã cho thấy một số sụt giảm cụ thể như tính minh bạch, chi phí không chính thức và tính năng động, tiên phong của lãnh đạo tỉnh.Trong đó đáng lưu ý là tính minh bạch sụt giảm về mức của năm 2006 khi nhiều (61,26%) doanh nghiệp cho rằng phải có “mối quan hệ” mới tiếp cận được các tài liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh. Đây là điểm đáng lo ngại bởi “tính minh bạch” là một trong 2 chỉ số thành phần có trọng số cao nhất (20%) trong Chỉ số xếp hạng Năng lực cạnh tranh Cấp tỉnh (PCI) dù phương pháp tính có thay đổi và nền kinh tế trải qua 2 năm khó khăn. Có 41% doanh nghiệp cho rằng thương lượng về mức thuế phải nộp với cơ quan thuế là công việc phổ biến; chỉ 8,4% doanh nghiệp có thể dự đoán được việc thực thi pháp luật của tỉnh.
Cũng theo khảo sát của VCCI năm 2009: 25/63 website của các tỉnh, thành không công bố thông tin về phân công, phân nhiệm của lãnh đạo tỉnh và chỉ có 10 trang công bố dự thảo các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương để lấy ý kiến người dân và doanh nghiệp, 6 trang cung cấp đường dây nóng…
Công khai khác minh bạch
Theo bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế cao cấp, không phải cứ công khai thì đã là minh bạch. Hiện nay có rất nhiều văn bản pháp luật của Trung ương, của các Bộ ngành được đăng trên báo chí, truyền hình, nhưng khi về địa phương mỗi địa phương lại hiểu và vận dụng một cách khác nhau. Như vậy, có công khai nhưng chưa đủ minh bạch để các nơi hiểu rõ và áp dụng một cách đồng đều, hiện nay có 1 văn bản pháp luật ban hành nhưng lại có rất nhiều văn bản hướng dẫn.
Bà Lan còn cho rằng không chỉ công khai minh bạch từ phía Chính phủ, địa phương mà ngay cả chính các doanh nghiệp cũng phải công khai và minh bạch tạo ra niềm tin cho các đối tác, tăng cường khả năng cạnh tranh…
Theo tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế cao cấp, tại Việt Nam, chỉ số công khai và minh bạch còn khá thấp nên đã ảnh hưởng nhiều đến môi trường đầu tư và kinh doanh. Việc minh bạch hóa ở Việt Nam chưa được tốt và cần phải được công khai và cải thiện nhiều hơn. Rất nhiều trang Web của các Bộ ngành, địa phương lập ra nhằm cung cấp thông tin cho người dân và doanh nghiệp còn mang tính hình thức, thông tin vừa cũ, vừa thiếu. Ông Doanh cũng cho rằng việc phổ cập và nâng cao trình độ công nghệ thông tin là điều hết sức quan trọng, muốn công khai và minh bạch thì Doanh nghiệp và người dân nhất thiết phải nắm bắt và am hiểu về công nghệ thông tin.
Theo nghiên cứu của VCCI, khi chỉ số minh bạch trong PCI tăng thêm một điểm sẽ giúp tăng 13% số Doanh nghiệp trên 1.000 dân, 17% đầu tư bình quân đầu người và 62 triệu đồng lợi nhuận trên mỗi doanh nghiệp.
Tuy nhiên, kết quả PCI 2009 cho thấy, về tổng quan, Việt Nam tiếp tục có những bước tiến đáng kể về cải cách thủ tục hành chính. Đáng lưu ý là cải thiện về chi phí thời gian để thực hiện các quy định của nhà nước và chi phí gia nhập thị trường, có thể do Chính phủ triển khai quyết liệt Đề án đơn giản thủ tục hành chính (Đề án 30).
Hải Anh
English
