Ứng dụng CNTT trong DNNVV: Yếu cả nguồn lực và nhận thức

Trong quá trình hội nhập toàn cầu, khai thác hiệu quả các công cụ CNTT không chỉ nâng cao năng lực chỉ đạo điều hành của DN mà còn cải thiện khả năng cạnh tranh và tạo ra các cơ hội mới cho DN. Đây là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Thông tin Truyền thông Nguyễn Minh Hồng tại Hội thảo “Ứng dụng CNTT nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho DNNVV” được VCCI tổ chức mới đây tại Hà Nội.

Chậm chạp trong ứng dụng CNTT

Việt Nam có trên 96% DNNVV, đây thực sự là một lực lượng không nhỏ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam khi bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, khối SME có những hạn chế nhất định về cách thức tổ chức quản lý và ứng dụng CNTT. Theo ông Ông Hoàng Văn Dũng, Phó Chủ tịch thường trực VCCI, sự liên kết giữa các DN và các tập đoàn CNTT chưa chặt chẽ, điều này gây nên tình trạng các DN gặp rất nhiều khó khăn về tìm kiếm các giải pháp ứng dụng CNTT trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

Theo công bố của VCCI dựa theo báo cáo Chỉ số ứng dụng CNTT-TT năm 2010, thì chỉ có 46% doanh nghiệp sử dụng email trong công việc, hơn 50% cho rằng không có nhu cầu dùng phần mềm quản lí nhân sự, tiền lương cũng như phần mềm quản lí bán hàng… Ngoài ra, khoảng 20% có website riêng (chủ yếu để giới thiệu hình ảnh, sản phẩm, dịch vụ qua mạng), phần lớn vẫn dè dặt với thương mại điện tử vì cho rằng chưa phải là thời điểm để mua bán qua mạng…

Bà Christine Zhenwen Qiang, chuyên gia cao cấp về CNTT của Ngân hàng Thế giới cho biết, CNTT có thể giúp khối SME ở cả 2 vấn đề là tạo ra cơ hội kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh với các đối thủ. Tuy nhiên, DN nhỏ trong hầu hết các quốc gia đang phát triển vẫn còn chậm chạp trong việc ứng dụng CNTT.

Ông Lê Văn Lợi, Viện trưởng Viện Tin học Doanh nghiệp, VCCI nhấn mạnh, một trong những hạn chế lớn nhất của DNNVV đó là nguồn lực yếu cả về tài chính cũng như nhân lực, đặc biệt là ý thức của lãnh đạo doanh nghiệp. Đồng quan điểm, bà Christine Zhenwen Qiang cho rằng, nguyên nhân của thực trạng ứng dụng CNTT một cách chậm chạp là do nhiều nước đang phát triển vẫn còn có cơ sở hạ tầng truyền thông nghèo, trang thiết bị lạc hậu và thiếu tính cạnh tranh. Bên cạnh đó, là sự hiểu biết hạn chế về CNTT của chủ sở hữu DN NVV trong việc lựa chọn công nghệ phù hợp và hiểu rõ những lợi ích cụ thể của những công nghệ mới đó trong hoạt động sản xuất kinh doanh của DN mình.

Để cải thiện tình hình, khuyến khích khối SME ứng dụng CNTT, theo bà Christine Zhenwen Qiang, cách phổ biến nhất là Chính phủ, các tổ chức liên quan có thể thông qua các hội thảo, đào tạo, cần cần điều chỉnh nội dung hội thảo, đào tạo cho các loại hình đối tượng khác nhau, tập trung vào những lợi ích cụ thể.

Quyết tâm cao của Chính phủ

Việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong các DN, đặc biệt với khối SME là một nhiệm vụ quan trọng, đã được nêu rõ trong đề án “Đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về Công nghệ thông tin - Truyền thông” - nhiệm vụ xuyên suốt trong 10 năm tới và cũng là nhiệm vụ nhằm thay đổi thứ hạng của Việt Nam về lĩnh vực này.

Hiện nay, một trong những lĩnh vực ứng dụng CNTT mà DN đang rất quan tâm là việc ứng dụng CNTT trong những hoạt động kinh doanh. Ông Bùi Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục quản lý đăng ký kinh doanh, Bộ Kế hoạch Đầu tư cho biết, Chính phủ đang thực hiện Chương trình cải cách đăng ký kinh doanh nhằm cải cách thủ tục gia nhập thị trường của DN; hợp nhất quy trình đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế. Một trong những nội dung quan trọng của Chương trình là việc xây dựng Hệ thống thông tin đăng ký DN quốc gia (NBRS), bao gồm cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký DN.

Việc ứng dụng hệ thống này đem lại rất nhiều lợi ích cho các DN như: giảm chi phí và thời gian hoàn tất thủ tục đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế; tên Dn được chống trùng trên phạm vi toàn quốc giúp DN thuận lợi hơn trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh; mở rộng khả năng tiếp cận thông tin có giá trị pháp lý của DN trên phạm vi toàn quốc; cho phép DN đăng ký kinh doanh qua mạng điện tử.

Bên cạnh vấn đề đăng ký kinh doanh, việc ứng dụng CNTT trong quản lý đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng thu hút được sự quan tâm của cộng đồng DN. Theo ông Trần Kiêm Dũng, Trưởng phòng KHCN & HTQT, Cục CNTT, Bộ Tài nguyên Môi trường, hiện tại nhiều địa phương còn chưa xây dựng CSDL đất đai, do vậy các dữ liệu đăng ký hầu hết ở dạng giấy, chưa được chuyển đổi sang dạng số. Một số địa phương đã ứng dụng CNTT vào việc xây dựng hồ sơ địa chính, tuy nhiên mới ở mức độ thông tin đăng ký. Việc cập nhật biến động đất đai còn chưa được chú trọng đúng mức. Những địa phương đã quan tâm đến việc cập nhật, chỉnh lý biến động đất đai vào cơ sở dữ liệu lại sử dụng những giải pháp công nghệ khác nhau cho từng địa bàn.

Để giải quyết những vấn đề đó, ông Dũng cho biết, với sự tài trợ ODA của Thuỵ Điển, Cục CNTT, Bộ Tài nguyên Môi trường đã hoàn thành xây dựng Hệ thống thông tin đất đai và môi trường ALIS. Hệ thống này cho phép lồng ghép được vấn đề quản lý đất đai và môi trường trong một hệ thống thống nhất; xây dựng và cung cấp một điểm truy cập duy nhất về thông tin đất đai và môi trường tại các tỉnh, thành phố.

Trong chiến lược phát triển CNTT quốc gia, ông Nguyễn Thành Phúc, Cục trưởng Cục ứng dụng CNTT, Bộ TTTT đã chia sẻ kế hoạch ứng dụng CNTT trong cơ quan nhà nước phục vụ nâng cao năng lực cạnh tranh của khối SME. Trong kế hoạch đã đưa ra các mục tiêu và thời gian rất cụ thể như đến năm 2015, 100% hộ chiếu được cấp cho công dân Việt Nam phục vụ công tác xuất nhập cảnh là hộ chiếu điện tử; 30% công dân VN đủ tuổi theo quy định được cấp chứng minh nhân sản xuất trên dây chuyền hiện đại, với một số chứng minh nhân dân duy nhất không trùng lặp, chống được làm giả; 30% số hồ sơ đề nghị cấp giấp phép xây dựng được nộp qua mạng.

Huyền Nhi