Thị trường chứng khoán năm 2021: Kỳ vọng tiếp tục bứt phá

9:14:04 AM | 19/2/2021

Năm 2020, nhiều tổ chức quốc tế đã đánh giá thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam là một trong mười TTCK có sức chống chịu với đại dịch Covid-19 và phục hồi tốt nhất thế giới. Ông Phạm Hồng Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã chia sẻ với phóng viên nhiều thông tin hữu ích về sự bứt phá ngoạn mục trong năm 2020 và phương hướng phát triển TTCK Việt Nam năm 2021. Hương Ly thực hiện.

 

TTCK Việt Nam năm 2020 đã có giai đoạn sụt giảm sâu do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nhưng đã phục hồi mạnh mẽ trong những tháng cuối năm. Ông có thể chia sẻ gì về bức tranh tổng thể TTCK Việt Nam năm 2020?

Năm 2020 là một năm khó đoán định với thị trường tài chính thế giới nói chung và TTCK Việt Nam nói riêng. Tuy nhiên, vượt qua nhiều khó khăn, TTCK Việt Nam đứng trong Top 10 thị trường chứng khoán (TTCK) tăng tốt nhất khi chịu ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19. Chỉ số VN Index vượt 1.100 điểm, đạt 1103,87 điểm, tăng 14,9% so với thời điểm cuối năm 2019; chỉ số HNX Index tăng 98,1% so với cuối năm 2019.

Quy mô thị trường cổ phiếu và thị trường trái phiếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt gần 5.294 nghìn tỷ đồng, tăng 69% so với thời điểm cuối Quý I và tăng 20,8% so với cuối năm 2019, tương đương với 87,7% GDP năm 2019. Thị trường trái phiếu có 477 mã trái phiếu niêm yết với giá trị niêm yết đạt 1.388 nghìn tỷ đồng, tăng 16,8% so với cuối năm 2019 (tương đương 23% GDP).

Thanh khoản của thị trường tăng mạnh lên mức cao kỷ lục cho thấy sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19. Giá trị giao dịch bình quân năm 2020 đạt trên 7.420 tỷ đồng/phiên, tăng 59,3% so với bình quân năm 2019. Thanh khoản trên thị trường trái phiếu tiếp tục tăng trưởng mạnh, bình quân đạt trên 10.393 tỷ đồng/phiên, tăng 13% so với năm 2019.

Số lượng tài khoản nhà đầu tư trong nước mở mới tăng kỷ lục trong năm 2020, đạt 393.659 tài khoản, tăng 94% so với số lượng tài khoản mở mới trong năm năm 2019. Khối ngoại mở mới 2.856 tài khoản. Như vậy, lũy kế tới hết tháng 12/2020, tổng số lượng tài khoản chứng khoán tại Việt Nam đạt hơn 2,77 triệu tài khoản, tăng 16,7% so với cuối năm 2019.

TTCK phái sinh tiếp tục đóng vai trò phòng vệ rủi ro hiệu quả. Khối lượng giao dịch bình quân đạt 156.852 hợp đồng/phiên, tăng 77% so với bình quân năm 2019. Tính tại thời điểm 31/12/2020, khối lượng mở OI toàn thị trường đạt 40.339 hợp đồng, tăng 143% so với cuối năm 2019.

Tổng mức huy động trên TTCK ước đạt 413.700 tỷ đồng, tăng 30% so với cuối năm 2019, trong đó: huy động qua phát hành cổ phiếu giảm, qua cổ phần hóa tăng nhẹ; riêng huy động trái phiếu Chính phủ tăng kỷ lục gần 350.000 tỷ đồng với kỳ hạn phát hành bình quân duy trì ở mức cao (gần 14 năm) và lãi suất phát hành bình quân đạt thấp hơn 0,78%-1,45% so với mức năm 2019 (2,83%); huy động qua phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng tăng 40%, đạt 39.895 tỷ đồng.

Công tác quản lý và tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng khoán tiếp tục được thực hiện theo chiều hướng tích cực và đúng lộ trình. Trong năm 2020, đã đưa ra khỏi diện kiểm soát đối với 02 CTCK; Có quyết định về việc chấm dứt hoạt động đối với 01 CTCK; Đưa vào diện kiểm soát đối với 01 CTCK; thu hồi giấy phép hoạt động 02 CTQLQ và tạm ngừng hoạt động 01 CTQLQ. Tình hình hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán về cơ bản vẫn duy trì được sự ổn định và có tăng trưởng.

Trong bối cảnh dịch Covid-19, UBCKNN tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, phối hợp giám sát thường xuyên và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật trên TTCK góp phần tích cực để thị trường phát triển ổn định. Năm 2020, UBCKNN ra 380 quyết định xử phạt đối với các tổ chức, cá nhân với tổng số tiền phạt và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp là 22,2 tỷ đồng; có 02 vụ án liên quan đến thao túng TTCK đã được xét xử.

Xin ông cho biết nguyên nhân nào khiến TTCK Việt Nam lại có cuộc “lội ngược dòng” ấn tượng ngay cả trong thời điểm khó khăn như dịch Covid-19?

TTCK Việt Nam đã phục hồi bền vững và tăng trưởng vào giai đoạn cuối năm 2020 nhờ sự hỗ trợ tích cực từ nhiều yếu tố.  Đầu tiên, phải kể đến đó là Việt Nam đã kiểm soát tốt dịch bệnh, nền kinh tế được phục hồi. Ngoài ra, sự phục hồi của thị trường chứng khoán còn được sự hỗ trợ từ nhiều yếu tố cơ bản khác. Trước hết, tình hình kinh tế vĩ mô trong nước có nhiều điểm sáng: Việt Nam là quốc gia hiếm hoi duy trì được tăng trưởng dương, đạt 2,91%, thặng dư thương mại cao kỷ lục, lạm phát, tỷ giá và lãi suất được kiểm soát trong vùng mục tiêu. Bên cạnh đó, mặc dù đại dịch Covid-19 bùng phát đã ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch, một số công ty trong lĩnh vực hàng không, du lịch gặp khó khăn, tuy vậy nhiều doanh nghiệp niêm yết/ĐKGD vẫn có kết quả kinh doanh khả quan, số lượng doanh nghiệp báo cáo có lãi vẫn chiếm 84% tổng số công ty đã thực hiện báo cáo trong Quý III/2020, điều này thể hiện doanh nghiệp đã có sức chịu đựng khá tốt dù trải qua dịch COVID-19.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính, UBCKNN đã ban hành các chính sách hỗ trợ thị trường, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp…Bộ Tài chính đã ban hành chính sách giảm 50% đối với 20/22 khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực chứng khoán; giảm giá và miễn hoàn toàn không thu đối với 15 loại dịch vụ chứng khoán. Ngoài ra, UBCKNN đã có nhiều biện pháp hỗ trợ thị trường như cắt giảm các thủ tục hành chính; hướng dẫn các doanh nghiệp tổ chức Đại hội đồng cổ đông trực tuyến; chỉ đạo 02 Sở Giao dịch Chứng khoán (SGDCK) và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán (TTLKCK), các thành viên thị trường xây dựng giải pháp vận hành thị trường chứng khoán trong bối cảnh dịch bệnh. Về cơ bản các giải pháp đã có tác dụng hỗ trợ thị trường, giúp thị trường phát triển một cách ổn định.  

Từ góc độ hội nhập quốc tế, xin ông cho biết TTCK Việt Nam có vị trí, vai trò như thế nào trên bản đồ thị trường vốn thế giới?

Theo kết quả xếp hạng thị trường mới nhất được công bố vào tháng 9/2020 vừa qua, TTCK Việt Nam vẫn tiếp tục được tổ chức FTSE Russel đưa vào danh sách xem xét nâng hạng lên thị trường mới nổi hạng hai (Secondary Emerging Market). Đây là tín hiệu tích cực đối với TTCK Việt Nam trong bối cảnh diễn biến dịch bệnh tác động sâu rộng đến nền kinh tế thế giới nói chung và thị trường Việt Nam nói riêng.

Ngoài ra, trong năm 2020, với sự công nhận và thăng hạng của thị trường Kuwait thì tỷ trọng cổ phiếu của thị trường Việt Nam trong rổ Frontier market tăng lên rất nhiều. Theo hệ thống phân loại của MSCI kể từ đầu tháng 12/2020, TTCK Việt Nam đã chính thức trở thành thị trường có tỷ trọng lớn nhất trong rổ các thị trường cận biên. Điều này đã thu hút được sự quan tâm khá lớn của các quỹ đầu tư bám theo chỉ số MSCI Frontier Markets 100 Index...

Trong thời gian vừa qua, UBCKNN đã làm việc tích cực vận dụng các hỗ trợ kỹ thuật (HTKT) của Ngân hàng thế giới (WB) về nâng hạng thị trường trong khuôn khổ chương trình phát triển thị trường vốn J-CAP. HTKT tập trung vào các hoạt động nhằm đánh giá, tư vấn về các giải pháp nhằm tháo gỡ những trở ngại đối với việc nâng hạng TTCK từ Cận biên lên Mới nổi theo phân hạng của MSCI và/hoặc FTSE Russell.

Với những động thái như vậy tôi cho rằng việc xem xét nâng hạng sẽ có những tiến triển thuận lợi và khả năng nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ rõ nét hơn kể từ năm 2021 khi dịch bệnh được kiểm soát và nhiều văn bản pháp lý quan trọng sẽ bắt đầu có hiệu lực, bao gồm Luật Chứng khoán, Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp.

Bước vào năm 2021, theo ông đâu là những giải pháp quan trọng để tạo đà cho TTCK phát triển ổn định?

Thứ nhất, UBCKNN tiếp tục triển khai các mục tiêu trọng tâm như tổ chức thực hiện Luật Chứng khoán năm 2019 và các văn bản hướng dẫn luật, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền Luật và các văn bản dưới Luật đã được ban hành đến rộng rãi công chúng đầu tư, doanh nghiệp, thành viên thị trường.

Thứ hai, UBCKNN xây dựng Đề án chiến lược phát triển Thị trường Chứng khoán giai đoạn 2021 – 2030 để định hình mục tiêu, giải pháp về lộ trình phát triển Thị trường Chứng khoán – thị trường vốn về dài hạn.

Thứ ba, tiếp tục thực hiện tái cấu trúc thị trường chứng khoán theo Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trong đó, cùng với việc hoàn thiện bộ máy Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các Sở Giao dịch Chứng khoán theo Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg ngày 23 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ, xây dựng lộ trình cơ cấu lại các thị trường cổ phiếu, trái phiếu và phái sinh theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa; tiếp tục tái cơ cấu hệ thống các định chế trung gian trên thị trường theo định hướng của Chính phủ.

Thứ tư, sớm hoàn thành đưa hệ thống công nghệ thông tin mới vào hoạt động đồng bộ tại Sở Giao dịch Chứng khoán và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán. Trên cơ sở đó sẽ triển khai xây dựng thêm thị trường trái phiếu doanh nghiệp và các sản phẩm mới theo lộ trình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Trong bối cảnh diễn biến khó lường của dịch bệnh Covid-19, chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy hoạt động cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, gắn với niêm yết trên Thị trường Chứng khoán để tăng quy mô và chất lượng hàng hóa cho Thị trường Chứng khoán, thúc đẩy quy mô và thanh khoản thị trường, đưa thêm các sản phẩm mới. Bên cạnh đó, UBCKNN sẽ tăng cường năng lực giám sát, quản lý và cưỡng chế thực thi để thị trường hoạt động một cách minh bạch, tuân thủ theo quy định của pháp luật.

Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn:  Vietnam Business Forum