Chương trình OCOP: Thay đổi cách nhìn về kinh tế nông thôn

10:40:58 | 9/3/2021

Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 7/5/2018 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018 – 2020 (OCOP) đã tạo sự hưởng ứng lan tỏa mạnh mẽ ở khắp các tỉnh, thành phố, đặc biệt là các chủ thể sản xuất. Ở đó, các sản phẩm đặc sản địa phương, sản phẩm làng nghề đã được phát triển mạnh, vừa giúp giữ gìn văn hóa vừa nâng cao sinh kế cho người dân.

Thông tin từ Văn phòng Điều phối NTM Trung ương cho biết, đến nay, 63 tỉnh, thành phố đã phê duyệt, triển khai đề án, kế hoạch triển khai Chương trình OCOP. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương rà soát lại các sản phẩm tiềm năng của mình. Trên cơ sở đó, xác định những việc cần làm để phân loại, đánh giá và phát triển sản phẩm OCOP. Cả nước hiện có 46 tỉnh, thành phố đánh giá, phân hạng và công nhận 2.169 sản phẩm OCOP, đạt trên 90%  so với kế hoạch là 2.400 sản phẩm; trong đó, có gần 700 sản phẩm 4 sao và 43 sản phẩm đang được Hội đồng OCOP cấp quốc gia đang tổ chức đánh giá, phân hạng xem xét xếp hạng 5 sao.

OCOP là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị và là giải pháp, là nhiệm vụ triển khai chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM. Mục tiêu cụ thể của chương trình là “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) hướng đến phát huy tiềm năng, lợi thế và 4.800 sản phẩm của tất các địa phương bao gồm 6 nhóm sản phẩm khác nhau của khu vực nông thôn, đồng thời từ đây cũng triển khai thực hiện 8-10 mô hình làng văn hóa du lịch, củng cố, kiện toàn 100% doanh nghiệp, HTX tham gia chương trình OCOP.

Chương trình OCOP đã góp phần tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế của hộ gia đình nông thôn, đặc biệt là phát huy vai trò của phụ nữ nông thôn, các nhóm người yếu thế như đồng bào dân tộc thiểu số. Phát triển sản phẩm OCOP không chỉ là giải pháp để tăng thu nhập, phát triển kinh tế gia đình mà còn là cơ hội, điều kiện để họ có thời gian chăm lo và thực hiện trách nhiệm đối với gia đình và cộng đồng địa phương.

Nhiều sản phẩm đã phát huy được giá trị, chất lượng sản phẩm, từng bước hình thành các chuỗi giá trị sản phẩm OCOP, đặc biệt là sự tham gia của các hợp tác xã, doanh nghiệp. Trong đó thể hiện rõ vai trò của sản phẩm OCOP gắn với sự phát triển các hợp tác xã, tỷ lệ các chủ thể là các hợp tác xã ở nhiều vùng chiếm tỷ lệ cao. 

Tuy nhiên, nhiều sản phẩm OCOP còn hạn chế trong quá trình tham dự chưa thực sự chú ý đến mẫu mã và thương hiệu sản phẩm nên không được đánh giá cao về chất lượng. Ông Nguyễn Minh Tiến, Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương cho biết, hoạt động quảng bá, kết nối cung cầu, giới thiệu sản phẩm OCOP được các địa phương triển khai mạnh mẽ ngay từ năm 2019. Các địa phương đã tổ chức hội chợ sản phẩm tham gia chương trình OCOP, khuyến khích, hỗ trợ các chủ thể OCOP tham gia hội chợ trong nước, khu vực nhằm quảng bá, tuyên truyền hình ảnh sản phẩm OCOP của địa phương mình. Nhiều địa phương đã bắt đầu phát triển hệ thống trung tâm giới thiệu, quảng bá sản phẩm OCOP, tổ chức các hội chợ, hội nghị kết nối cung cầu sản phẩm OCOP thường niên như: Hà Nội, Quảng Ninh, Hà Tĩnh, Sóc Trăng, Bắc Kạn…Sản phẩm OCOP đã góp phần thúc đẩy sản xuất, mở rộng doanh thu giá trị và thị trường đối với các chủ thể. Đa số các sản phẩm đề nghị Trung ương đánh giá, phân hạng cấp quốc gia đều có tốc độ tăng trưởng về doanh thu từ 10 – 40%, nhiều sản phẩm ở khu vực khó khăn đã mở rộng thị trường, hướng đến xuất khẩu.

Sản phẩm OCOP đã từng bước tham gia vào thị trường với vị thế của sản phẩm đặc sản của Việt Nam, dần trở thành một dấu hiệu nhận diện trên cả khía cạnh chính sách và khía cạnh sản phẩm đối với người tiêu dùng, gắn với thương hiệu OCOP Việt Nam. Ông Tiến nói

Tới đây các chương trình sản phẩm OCOP cần được các địa phương tiếp tục ưu tiên phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, theo hướng tập trung đi sâu vào chất lượng, chế biến sâu, tăng cường hơn nữa sự tham gia của cấp xã, cộng đồng người dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặc biệt là phấn đấu phát triển mới khoảng 500 doanh nghiệp nhỏ và vừa, HTX tham gia chương trình. Theo Bộ NN-PTNT, OCOP với trọng tâm phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị do các thành phần kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể, doanh nghiệp vừa và nhỏ thực hiện.

Trong chương trình OCOP, Nhà nước đóng một vai trò kiến tạo, ban hành khung pháp lý và chính sách để thực hiện sẽ góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập đời sống cho nhân dân và thực hiện hiệu quả của nhóm tiêu chí kinh tế và tổ chức sản xuất trong bộ tiêu chí Quốc gia về NTM.

Thông qua chương trình OCOP sẽ góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn hợp lý, bảo vệ môi trường và bảo tồn những giá trị truyền thống tốt đẹp của nông thôn Việt Nam.

Duy Anh (Vietnam Business Forum)

Sự kiện sắp tới

Triển lãm công nghiệp ô tô - Automechanika Hochiminh 2022 đã trở lại

29/06/2022 - 01/07/2022

Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn - SECC (799 Nguyễn Văn Linh, quận 7, TP.HCM)

VIFA EXPO 2022: Bệ phóng đưa ngành gỗ và nội thất Việt quay lại chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch

31/8- 3/9/2022

Trung tâm Hội chợ Triển lãm Sài Gòn (SECC) – 799 Nguyễn Văn Linh, Quận 7, TP.HCM