Thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ bùng nổ trong thời gian tới

Sau một năm tiếp tục lộ trình mở cửa, năm 2009, thị trường bán lẻ Việt Nam đã vượt qua suy thoái với phát triển vượt bậc. Tạp chí Vietnam Business Forum phỏng vấn ông Nguyễn Thành Biên - Thứ trưởng Bộ Công Thương về vấn đề này.

Ngành công nghiệp bán lẻ cùng với cả ngành phân phối cũng đã đóng góp khoảng 14% GDP đất nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động.

Sau 1 năm Việt Nam mở cửa hoàn toàn thị trường phân phối trong nước, ông có nhận định gì về những tác động mà nó mang lại?

Năm 2009, thị trường bán lẻ Việt Nam đã chính thức mở theo cam kết gia nhập WTO, mọi thành phần kinh tế trong và ngoài nước đều được tham gia phân phối hàng hoá trên lãnh thổ VN với rào cản gần như bằng không. Hàng loạt các tập đoàn lớn trên thế giới đã tham gia vào thị trường Việt Nam.

Mặc dù chịu ảnh hưởng bởi suy thoái, nhưng kết quả mà ngành bán lẻ đạt được rất ấn tượng, doanh số bán lẻ hàng hóa, dịch vụ đạt gần 1.200 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 18,6% so với năm 2008.

Ngành công nghiệp bán lẻ cùng với cả ngành phân phối cũng đã đóng góp khoảng 14% GDP đất nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động. Thị trường Việt Nam liên tục được xếp thứ hạng cao về chỉ số phát triển kinh doanh bán lẻ (GRDI).

Có thể kỳ vọng gì ở thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2010, thưa ông?

Trong năm 2010, dự báo sẽ còn nhiều nhà bán lẻ cao cấp nước ngoài sẽ tham gia vào thị trường bán lẻ Việt Nam vì thị trường này còn rất nhiều “khoảng trống” để các doanh nghiệp tận dụng. Với những biến chuyển tích cực, doanh số bán lẻ của Việt Nam trong năm nay sẽ đạt khoảng 975.000 tỷ đồng, tăng 20,5% so với năm trước.

Gần đây, kênh bán lẻ hiện đại đã xấp xỉ khoảng 20% nhưng sang năm 2010, chắc chắn Việt Nam sẽ chứng kiến sự bùng nổ của các kênh bán lẻ hiện đại.

Xu hướng đầu tư vào lĩnh vực dịch vụ phân phối đang tăng nhanh với với tốc độ tăng trưởng gần 20%/năm, nhóm chi tiêu tiêu dùng lớn nhất chiếm hơn 70% dân số Việt Nam, thị trường bán lẻ Việt Nam có quá nhiều lợi thế và tiềm năng để bùng nổ trong những năm tới.

Ông có nhận định gì về xu hướng phát triển của thị trường bán lẻ trong nước thời gian tới?

Thời gian tới, các kênh phân phối hiện đại sẽ chiếm ưu thế tại Việt Nam, thị phần của các siêu thị đang lớn dần so với các đại lý, chợ truyền thống. Ngoài ra, do tác động của khoa học công nghệ, thương mại điện tử, người tiêu dùng cũng bắt đầu quan tâm đến các phương thức bán lẻ mới như internet, các phương tiện truyền thông như TV shopping, điện thoại di động. Lượng hàng hóa bán được nhờ đó thậm chí sẽ nhiều hơn bán hàng tại địa điểm cố định truyền thống.

Mặc dù thị trường VN rất tiềm năng, nhưng dường như các doanh nghiệp trong nước đang lúng túng khi cạnh tranh ngay trên sân nhà với các tập đoàn ngoài nước. Ông đánh giá thế nào về khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp VN?

Đúng là các doanh nghiệp trong nước có ít ưu thế hơn so với các tập đoàn nước ngoài, nhưng không phải vì thế mà sức cạnh tranh của họ kém hơn, ví dụ như Hapro, Coopmart, Fivimart…, họ không hề thua kém bất cứ một doanh nghiệp ngoài nước nào về hệ thống phân phối, tỷ suất lợi nhuận…

Tôi thấy các doanh nghiệp Việt Nam không hề lúng túng, họ đang dần dần tạo ra được chuỗi liên kết, nhằm giảm chi phí và giá thành sản phẩm cũng như khắc phục những điểm yếu của nhau.

Tiềm năng tăng trưởng 20% phải đi đôi với việc xây dựng nhiều cơ sở hạ tầng đi kèm, các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiềm lực kinh tế tài chính còn yếu thì đương nhiên không thể đầu tư mạnh như các doanh nghiệp ngoại. Tuy vậy, các doanh nghiệp trong nước đang nỗ lực để “làm mới” lại mình, họ cũng đang tập trung đầu tư vào lĩnh vực hậu cần như kho bảo quản, xe tải chuyên dụng, đào tạo nhân lực, công nghệ thông tin…

Việc mở cửa thị trường bán lẻ đòi hỏi phải có một môi trường kinh doanh hấp dẫn, giải pháp cho vẫn đề này như thế nào, thưa ông?

Sự có mặt và kinh doanh thành công của một số doanh nghiệp phân phối và bán lẻ nước ngoài tại thị trường Việt Nam cũng đã tạo ra một môi trường kinh doanh hấp dẫn, kích thích các doanh nghiệp Việt Nam phát triển trong một môi trường kinh doanh bình đẳng tất cả cùng có lợi. Hiện nay, Bộ Công thương đang xây dựng “Quy hoạch tổng thể phát triển thương mại Việt Nam 2009-2015 và định hướng đến năm 2025” với mục tiêu phát triển hệ thống hạ tầng một cách hợp lý trong giai đoạn 2009-2015 nhằm tạo môi ngày càng thuận lợi, văn minh hiện đại hơn, cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển thị trường, quy hoạch thị trường bán lẻ. Bộ đề ra mục tiêu trong giai đoạn 2010-2015tăng trưởng bán lẻ hàng hóa hơn 18% và những năm tiếp theo tăng lên mức cao nhất là hơn 20%/năm. Ngoài ra, Bộ Công Thương tiếp tục triển khai chương trình xúc tiến thị trường thương mại nội địa hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam hướng về thị trường trong nước; Đẩy mạnh chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, đưa hàng về miền núi, nông thôn…

Hương Giang