Thu hút vốn FDI: Điểm sáng trong bức tranh kinh tế

07:10:37 | 4/1/2022

Năm 2021 khép lại, kết quả thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ đầu năm đến nay đang được coi là “điểm sáng” của bức tranh kinh tế vốn chịu nhiều tác động của dịch Covid-19. Xu hướng này dự báo sẽ tiếp tục được phục hồi trong năm 2022.

Nỗ lực “vượt dịch”

Đợt bùng phát dịch Covid-19 lần thứ 4 ((từ ngày 27/4/2021 đến nay) lan rộng trong phạm vi cả nước, đặc biệt tại một số nơi được coi là “thủ phủ” của dòng vốn FDI như: Bắc Ninh, Bắc Giang, Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai… Nhiều tỉnh, thành phố phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 kéo dài. Điều này đã khiến hàng vạn doanh nghiệp trong đó có các doanh nghiệp FDI phải thu hẹp, thậm chí dừng sản xuất. Hệ thống vận chuyển, cung ứng, lưu thông hàng hóa ách tắc, các chuỗi sản xuất, cung ứng đứt gãy, hàng loạt đơn hàng bị hủy và chuyển ra khỏi Việt Nam.

Thực tế, đã có những lo ngại về viễn cảnh dòng vốn FDI sẽ dịch chuyển khỏi Việt Nam khi Chính phủ và một số tỉnh, thành áp dụng những biện pháp kiên quyết để đẩy lùi dịch bệnh. Song, những gì diễn ra đến nay cho thấy, Việt Nam vẫn tiếp tục là sự lựa chọn của nhiều nhà đầu tư lớn trên thế giới.

Theo số liệu mới nhất của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT), tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 20/12, bao gồm vốn đăng ký cấp mới, vốn đăng ký điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 31,15 tỷ USD, tăng 9,2% so với năm 2020. Trong đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam năm 2021 ước đạt 19,74 tỷ USD.

Cụ thể, 1.738 dự án mới được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong năm 2021 với tổng vốn đăng ký đạt trên 15,2 tỷ USD, tăng 4,1% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020. Về vốn đăng ký điều chỉnh, có 985 lượt dự án đã cấp phép từ các năm trước đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư tăng thêm 9,01 tỷ USD, tăng 40,5% so với năm trước.

Việt Nam cũng liên tiếp đón nhận những dự án đầu tư nước ngoài lớn. Có thể kể đến như:  Tập đoàn LEGO ký thỏa thuận đầu tư dự án 1 tỷ USD tại tỉnh Bình Dương; Công ty TNHH Nestlé Việt Nam vừa công bố đầu tư thêm 132 triệu USD vào nhà máy ở tỉnh Đồng Nai, Công ty Tetra Pak cho hay sẽ đầu tư thêm 5 triệu euro vào nhà máy sản xuất vỏ hộp giấy trị giá 120 triệu euro tại tỉnh Bình Dương… 

Đặc biệt, lần đầu tiên Việt Nam đã được Hội nghị của Liên Hợp Quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) đưa vào danh sách 20 quốc gia thu hút FDI hàng đầu thế giới. Đây chính là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực của Việt Nam trong phòng, chống dịch COVID-19 và cải thiện môi trường đầu tư.

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Bích Ngọc, bên cạnh những tác động tiêu cực, dịch Covid-19 cũng đã tạo sức ép để Việt Nam hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Chính sách thu hút FDI ngày càng được cải thiện; cơ sở hạ tầng ngày càng phát triển và thủ tục hành chính được đẩy mạnh cải cách theo hướng đơn giản hóa... Chính các yếu tố nói trên đã giúp Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn được những tập đoàn kinh tế lớn như Samsung, Foxconn, Nike, Adidas, Gap và Levis…. lựa chọn.

Tiếp tục phục hồi trong năm 2022

Các động thái gần đây và nhiều dự báo cho thấy, thu hút đầu tư nước ngoài sẽ phục hồi trong năm tới, khi dịch bệnh Covid-19 được kiểm soát tốt hơn.

Theo các chuyên gia kinh tế, nền tảng tốt trong quá trình chống dịch của Việt Nam sẽ thúc đẩy dòng vốn FDI tăng trưởng trong tương lai. Bên cạnh đó, việc thực thi Nghị quyết 128/NQ-CP với chiến lược chuyển từ “Zero COVID” sang “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19” sẽ càng nhuần nhuyễn hơn, giúp doanh nghiệp phục hồi mạnh mẽ, là tín hiệu tốt để các nhà đầu tư ngoại tin tưởng “rót” vốn đầu tư vào Việt Nam. 

Không chỉ vậy, dòng vốn FDI vào Việt Nam sẽ phục hồi mạnh khi Việt Nam có kế hoạch nối lại các chuyến bay thương mại quốc tế từ đầu năm 2022. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư và chuyên gia quay trở lại Việt Nam và thúc đẩy đầu tư trong năm tới.  Bên cạnh đó, trong chiến lược đa dạng hóa ”Trung Quốc + 1'', Việt Nam vẫn là một điểm đến hấp dẫn đối với các công ty nước ngoài do các lợi thế như giá nhân công cạnh tranh và dân số lớn… Cùng với đó là những lợi thế từ các Hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, RCEP... mang lại. Dự báo vốn FDI đăng ký vào Việt Nam sẽ tăng khoảng 9-10% so với cùng kỳ và vốn FDI giải ngân tăng 8-9% so với cùng kỳ vào năm 2022.

Cũng theo đánh giá của các nhà đầu tư nước ngoài như Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (Amcham); Phòng Thương mại Thái Lan tại Việt Nam (ThaiCham), Phòng Thương mại Đức hay Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham)… , trong dài hạn, các doanh nghiệp vẫn mong muốn tiếp tục đầu tư và đầu tư mới vào Việt Nam khi Covid-19 được kiểm soát hiệu quả.

Sẽ khó có thể đưa ra dự báo chính xác về con số thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam trong năm 2022, khi mà xu thế bất định của kinh tế toàn cầu còn rất lớn, do ảnh hưởng của Covid-19. Song rõ ràng, cùng với xu thế hồi phục của dòng đầu tư toàn cầu, thì cơ hội mở ra cho Việt Nam là không nhỏ. Tuy nhiên theo các chuyên gia kinh tế, thời gian tới, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương cần thực hiện một số giải pháp nhằm “giữ chân” và đẩy mạnh thu hút thêm nhiều “đại bàng”.

Theo đó, Việt Nam cần rà soát, theo kịp với những biến động của kinh tế toàn cầu; đồng thời xây dựng lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư nước ngoài với điều kiện đầu tư, hệ thống pháp luật minh bạch. 

Ngoài ra, các doanh nghiệp trong nước phải nỗ lực nâng cao năng lực về tất cả các mặt, từ công nghệ đến năng lực, trình độ của đội ngũ người lao động, quản lý; Ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược; tạo lập chuỗi sản xuất toàn cầu; ưu tiên doanh nghiệp công nghệ cao và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam.

Cùng với đó, Việt Nam cũng cần tiếp tục giải quyết các vấn đề lớn như tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, chuẩn bị điều kiện đầu vào cho các hoạt động đầu tư như: hạ tầng, đất đai, năng lượng và hoàn thiện thể chế…

Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp và có những tác động lớn đến đời sống kinh tế xã hội, việc đẩy mạnh thu hút FDI đang là đòi hỏi cấp bách nhằm tăng cường các nguồn lực góp phần thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng và phát triển.

Thu Hà (Vietnam Business Forum)