Hải Phòng cụ thể hóa Nghị quyết 41: Từ tầm nhìn đến hệ sinh thái doanh nhân

Mới đây, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng ban hành Chương trình hành động số 21-CTr/TU thực hiện Nghị quyết 41-NQ/TW ngày 10/10/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới. Đây là một trong số ít địa phương ban hành chương trình hành động riêng, thể hiện rõ cách tiếp cận chủ động, bài bản và có chiều sâu trong việc cụ thể hóa định hướng của Trung ương.

Cải cách thể chế tạo lực kéo cho doanh nghiệp

Chương trình hành động số 21-CTr/TU đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 với nhiều chỉ tiêu đáng chú ý: thành phố có khoảng 87.000 doanh nghiệp hoạt động; trên 85% doanh nhân có trình độ từ cao đẳng, đại học trở lên; khu vực tư nhân có từ 18–20 doanh nghiệp thuộc TOP 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, trong đó có ít nhất 2 doanh nghiệp nằm trong TOP 100. Đồng thời, Hải Phòng hướng tới hình thành các doanh nghiệp có thương hiệu quốc gia, tầm khu vực, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Những con số này phản ánh định hướng rõ ràng: không chỉ gia tăng số lượng doanh nghiệp mà còn nâng cao chất lượng, năng lực cạnh tranh và vị thế. Đây cũng là bước đi phù hợp với vai trò của Hải Phòng – một trung tâm công nghiệp, logistics và cửa ngõ giao thương quốc tế phía Bắc.

Để hiện thực hóa mục tiêu, chương trình nhấn mạnh cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh. Các giải pháp như nghiên cứu cơ chế “luồng xanh” đối với thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai; áp dụng cơ chế “một cửa liên thông” đối với dự án ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế; xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu về thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp… cho thấy tư duy quản trị hiện đại, hướng tới giảm chi phí giao dịch và tăng tính minh bạch.

Đáng chú ý, Chương trình hành động gắn chặt với việc triển khai Kế hoạch số 07-KH/TU ngày 25/7/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy về thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW (04/5/2025) về phát triển kinh tế tư nhân. Đồng thời, yêu cầu nâng cao trách nhiệm người đứng đầu các sở, ban, ngành, địa phương trong giải quyết thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, qua đó tạo chuyển biến thực chất trong cải thiện môi trường kinh doanh.

Ở cấp cơ sở, việc tăng cường hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, đặc biệt tại cấp xã, cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng khu vực kinh tế chính thức, nâng cao năng suất và khả năng tiếp cận nguồn lực.

Phát triển doanh nhân và liên kết hệ sinh thái

Chương trình hành động số 21-CTr/TU đặt trọng tâm vào phát triển đội ngũ doanh nhân như một nguồn lực chiến lược. Các nội dung đào tạo, bồi dưỡng tập trung vào chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, quản trị doanh nghiệp hiện đại, các xu hướng kinh doanh mới và đặc biệt là năng lực tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Thành phố cũng định hướng xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp khai thác FTA, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ hội nhập, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa xuất khẩu, kết nối với doanh nghiệp nước ngoài để nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị. Các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối đầu tư được đẩy mạnh nhằm giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường quốc tế.

Một điểm nhấn quan trọng là việc tăng cường kết nối với cộng đồng doanh nhân Hải Phòng ở nước ngoài, khuyến khích tham gia đầu tư, chuyển giao kinh nghiệm quản trị và mở rộng thị trường. Đây là cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh toàn cầu hóa, tận dụng nguồn lực từ bên ngoài để phục vụ phát triển địa phương.

Chương trình cũng đặc biệt nhấn mạnh xây dựng văn hóa, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội. Thành phố dự kiến xây dựng cơ sở dữ liệu đánh giá doanh nghiệp tư nhân theo các tiêu chí như tuân thủ pháp luật, tạo việc làm, đóng góp ngân sách và tham gia an sinh xã hội, làm căn cứ cho các chính sách hỗ trợ, ưu đãi.

Bên cạnh đó, vai trò của các tổ chức trung gian được đề cao. Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – Chi nhánh Duyên hải Bắc Bộ, Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố và các hội, hiệp hội doanh nghiệp được giao nhiệm vụ củng cố tổ chức, phát triển hội viên, đại diện bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, tham gia phản biện chính sách, hỗ trợ đào tạo, khởi nghiệp và xúc tiến thương mại. Đây là lực lượng quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp với chính quyền và thị trường.

Một hướng đi đáng chú ý khác là thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân, công nhân và đội ngũ trí thức. Việc gắn kết doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu nhằm đưa khoa học công nghệ vào sản xuất, nâng cao năng suất và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp lớn dẫn dắt hợp tác xã nông nghiệp để hình thành các chuỗi giá trị bền vững.

Tổ chức thực thi và kỳ vọng thực tế

Chương trình hành động số 21-CTr/TU được thiết kế với cơ chế tổ chức thực hiện khá chặt chẽ. Các cấp ủy, tổ chức đảng phải hoàn thành việc xây dựng kế hoạch triển khai trong tháng 5/2026. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy chịu trách nhiệm hướng dẫn tuyên truyền; Đảng ủy UBND thành phố tổ chức triển khai, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ban, ngành và địa phương; Đảng ủy HĐND thành phố thực hiện giám sát, hoàn thiện cơ chế, chính sách; Ủy ban Kiểm tra Thành ủy tăng cường kiểm tra, giám sát.

Đặc biệt, nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền) được áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả thực thi và trách nhiệm giải trình. Chương trình cũng cho phép điều chỉnh, bổ sung linh hoạt trong quá trình triển khai, đảm bảo phù hợp với thực tiễn.

Có thể thấy, với việc ban hành Chương trình hành động số 21-CTr/TU, Hải Phòng không chỉ cụ thể hóa Nghị quyết 41-NQ/TW mà còn thể hiện quyết tâm xây dựng một hệ sinh thái doanh nhân hiện đại, hội nhập và bền vững. Thách thức trong quá trình triển khai là không nhỏ, đặc biệt với các mục tiêu về doanh nghiệp lớn và hội nhập toàn cầu. Tuy nhiên, nếu được thực hiện hiệu quả, đây có thể trở thành mô hình tham khảo cho các địa phương khác trong việc phát triển đội ngũ doanh nhân – lực lượng then chốt của nền kinh tế trong giai đoạn mới.

 Ngô Khuyến – Hà Thành (Vietnam Business Forum)