Lào – Đối tác kinh tế chiến lược của Việt Nam

Xây dựng Chiến lược hợp tác Việt Nam-Lào giai đoạn 2011- 2020, hai nước sẽ khuyến khích các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế hợp tác đầu tư trên các lĩnh vực kinh tế- xã hội theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần đào tạo cán bộ kỹ thuật và xóa nghèo.

Hợp tác về đầu tư

Hai nước sẽ hợp tác đầu tư trên các lĩnh vực thương mại, giao thông vận tải, năng lượng, khai khoáng, thăm dò dầu khí, bưu chính viễn thông, du lịch, nuôi trồng và chế biến cây công nghiệp và các lĩnh vực quan trọng khác của nền kinh tế quốc dân mà hai bên có nhu cầu khác.

Việt Nam đang có 123 dự án đầu tư trực tiếp, có tổng số vốn đăng ký trên 1,28 tỷ USD tại Lào.

Việt Nam là nước đầu tư sang Lào nhiều nhất trong một thời gian dài. Đến năm 2006, 2007 vị trí này thay đổi bởi các doanh nghiệp đến từ Thái Lan, Trung Quốc. Năm 2008 Việt Nam trở lại ngôi vị đầu bảng nhờ một số dự án lớn như thủy điện, trồng cây công nghiệp, khai thác khoáng sản.

Lào đang được xem là một trong những thị trường đầu tư trọng điểm của doanh nghiệp Việt Nam, với hơn 50% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam được đổ vào thị trường nước này. Việt Nam đang có 123 dự án đầu tư trực tiếp, có tổng số vốn đăng ký trên 1,28 tỷ USD tại Lào. Các dự án của Việt Nam ở Lào tập trung vào lĩnh vực thuỷ điện, thăm dò và khai thác khoáng sản.. Trong đó, Thuỷ điện Xekaman 3 với 247 triệu USD được xem là một trong những dự án tầm cỡ giữa hai nước. Về phát triển thuỷ điện, theo thống kê của phía Lào, có 78 điểm khả thi xây dựng thuỷ điện. Thuỷ điện lớn nhất Việt Nam ký được là Luang Prabang 1.410 MW tương đương với 8,5% tổng công suất tiềm năng sông Mekong.

Về vấn đề hợp tác mua bán điện giữa hai nước, ngày 21/4, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng và Bộ trưởng Bộ Mỏ và Năng lượng Lào Soulivong Dalavong đều nhất trí là phải thống nhất quy hoạch phát triển điện hai nước về nhu cầu, số lượng, cũng như nguyên tắc mua điện từ Lào có tính đến yếu tố trượt giá của đồng tiền từ 1% đến 3%. Tỷ lệ này sẽ được trao đổi cụ thể trong từng dự án.

Phát triển hệ thống truyền tải điện có vai trò quan trọng đặc biệt trong việc góp phần nâng cao hiệu quả mua bán điện giữa hai nước, có tính đến liên kết với lưới điện Campuchia và các nước láng giềng. Vì vậy, thời gian tới đẩy mạnh phát triển hệ thống truyền tải điện 220-500kV giữa hai nước phù hợp với tiến độ phải được chú trọng đặc biệt. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chủ trì cùng Tổng công ty Điện lực Lào (EDL) hoàn thành việc lập các tài liệu đề nghị Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cấp hỗ trợ kỹ thuật và cho vay vốn đầu tư, đồng thời nghiên cứu hình thức tổ chức đầu tư xây dựng và quản lý sử dụng hệ thống đường dây truyền tải này.

Về thăm dò khoáng sản, Lào mới khảo sát 60% tổng diện tích tự nhiên đã có 500 điểm có khả năng khoáng sản trong đó phát hiện 232 điểm quặng gồm than, sắt, thiếc, vàng, đồng, chì, kẽm, muối mỏ, thạch cao, sét, đá quý... Đến tháng 7/2008, Lào đã cấp 20/30 mỏ cho Việt Nam.

Đánh giá cao những kết quả hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là triển khai các dự án thủy điện của các nhà đầu tư Việt Nam tại Lào, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhận định, Việt Nam và Lào đều cần phải nỗ lực để tiếp tục trao đổi các dự án điện và mỏ do các doanh nghiệp Việt Nam và Lào đầu tư hoặc do doanh nghiệp nước thứ ba đầu tư tại Lào để bán cho Việt Nam đến năm 2020 trên tinh thần Hiệp định về hợp tác phát triển các dự án thủy điện với tổng công suất 5000MW và chuẩn bị sửa đổi Hiệp định năng lượng điện và mỏ năm 2006 theo yêu cầu của Chính phủ hai nước.

Thúc đẩy thương mại hai chiều

Việt Lào sẽ hợp tác thúc đẩy xây dựng các khu kinh tế cửa khẩu, phấn đấu tăng nhanh kim ngạch thương mại hai chiều đạt 1 tỷ USD vào năm 2010, phấn đấu nâng đầu tư của Việt Nam vào Lào đạt 2 tỷ USD vào năm 2010; tạo điều kiện thuận lợi cho các Bộ, ngành, doanh nghiệp nhất là các địa phương của hai nước đẩy mạnh sản xuất hàng hóa, xóa đói giảm nghèo. Việt Nam tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hàng hóa của Lào quá cảnh qua cảng biển Việt Nam.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai nước Việt – Lào năm 2008 đạt 422,8 triệu USD, tăng 35,5% so với năm 2007. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Lào đạt 149,7 triệu USD, tăng 43,5% so với năm 2007. Các mặt hàng chủ lực xuất khẩu sang Lào của nước ta là: hàng dệt may, than đá và các sản phẩm chất dẻo. Việt Nam nhập khẩu từ Lào năm 2008 đạt 273 triệu USD, tăng 31,3% so với năm 2007, chủ yếu là gỗ và sản phẩm gỗ, ôtô nguyên chiếc và nguyên phụ liệu thuốc lá.

Tuyên bố chung về xây dựng Chiến lược hợp tác Việt Nam-Lào giai đoạn 2011- 2020 cũng khẳng định hai bên bày tỏ hài lòng về những thành tựu trong hoạt động đối ngoại của hai nước; nhất trí tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin và phối hợp trong các vấn đề quốc tế và khu vực, cũng như trong các hoạt động tại các tổ chức và diễn đàn đa phương như ASEAN, ASEAN +3, AIPA, ACMECS, Liên Hợp Quốc, Tổ chức Pháp ngữ, Phong trào Không liên kết, Tiểu vùng sông Mekong, Hành lang kinh tế Đông Tây, Tam giác phát triển Việt Nam-Lào-Campuchia…

Ngòai ra, hai bên đẩy mạnh chương trình hợp tác, trao đổi kinh nghiệm trên các lĩnh vực nông- lâm nghiệp, thủy sản, khí tượng thủy văn, bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và y tế; tăng cường giao lưu hợp tác về văn hóa nghệ thuật, tổ chức tuần văn hóa Việt Nam tại Lào và tuần văn hóa Lào tại Việt Nam.

Việt Nam tích cực ủng hộ, chia sẻ kinh nghiệm để Lào tổ chức thành công SEA Games 25, cũng như kinh nghiệm hội nhập kinh tế quốc tế để Lào tham khảo. Ngoài khai thác mỏ thạch cao từ nhiều năm qua ở Savannakhet, ấn tượng mạnh nhất của các doanh nghiệp Việt Nam hiện tại là xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị, đặc biệt là đại công trường phục vụ cho Seagames ở Viên Chăn vào cuối năm 2009. Phía đối diện trung tâm thi đấu, Việt Nam đang giúp Lào thi công 100 ngôi biệt thự làm nơi ở cho các đoàn vận động viên.

Hương Ly