09:23:01 | 24/11/2011
Báo cáo Norton Online Family mới nhất đã cho thấy thực trạng về những mối nguy hại đang ngày càng tăng trong kỷ nguyên số. Báo cáo năm nay chỉ ra một vấn đề mới “cyberbaiting” (bôi nhọ trên mạng), một hiện tượng ngày càng phổ biến để chỉ hành động các học trò chọc phá giáo viên đến mức không thể chịu đựng nổi, sau đó chúng dùng điện thoại để ghi lại những hành động không hay của họ. Ngoài ra, báo cáo năm nay cũng cho thấy con số tăng đáng kinh ngạc những trẻ nhỏ tự do sử dụng thẻ tín dụng của cha mẹ để thực hiện mua hàng trực tuyến. Tuy nhiên, trong báo cáo cũng có thông tin đáng mừng rằng những trẻ nhỏ biết nghe lời và tuân thủ những quy định của cha mẹ về cách cư xử đúng mực trên Internet sẽ góp phần hạn chế đáng kể những sự cố tiêu cực khi trực tuyến.
Về tổng quan, 62% trẻ em trên toàn thế giới thừa nhận đã từng gặp phải một sự cố xấu khi tham gia trực tuyến. Gần 4/10 (khoảng 39%) trẻ nhỏ đã từng gặp phải một sự cố nghiêm trọng khi trực tuyến như nhận được những hình ảnh không phù hợp từ những người lạ, bị dọa nạt hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm mạng. Báo cáo cũng cho thấy những trẻ nhỏ năng động trên các mạng xã hội thường có xu hướng mở với những nội dung và những tình huống mà đôi khi trẻ không lường trước được: 74% trẻ nhỏ trên các mạng xã hội đã từng ở trong tình huống trực truyến khó chịu, so với con số 38% với những trẻ không tham gia mạng xã hội.
Do vậy, các bậc cha mẹ thường sẽ đưa ra những nguyên tắc nền tảng trong giao tiếp trực tuyến giúp trẻ có những trải nghiệm thực sự tốt. Báo cáo Norton Online Family Report cho biết có tới 77% các bậc cha mẹ đưa ra những nguyên tắc về sử dụng Internet cho trẻ nhỏ. Với những gia đình nền nếp, trẻ nhỏ ngoan và tuân thủ nguyên tắc gia đình thường khá an toàn khi trực tuyến, chỉ có 55% trẻ trong các gia đình này từng gặp phải trải nghiệm trực tuyến xấu. Con số này là 82% với những trẻ không tuân thủ nguyên tắc.
Vanessa Van Petten, nhà thanh niên học cũng đồng thời là tác giả của cuốn sách “Nuôi dạy con nghiêm khắc" (Radical Parenting), phát biểu: “Trẻ nhỏ ngày nay xây dựng hình ảnh trực tuyến của chúng ở lứa tuổi càng ngày càng sớm. Và do vậy, chúng cần bố mẹ, giáo viên cũng như các bộ quy tắc ứng xử giúp chúng hình dung và nắm bắt được nên xem cái gì, nên nói điều gì, nên ứng xử như thế nào và điều quan trọng nhất là không làm một điều gì đó như thế nào. Những tình huống tiêu cực xảy ra trên mạng có thể để lại hậu quả trong thế giới thực – từ việc bị bắt nạt khiến mất mát tiền của do bị lừa phỉnh, đến việc tiết lộ thông tin cá nhân cho người lạ.”
Giáo viên có nguy cơ trở thành nạn nhân của nạn bôi nhọ trên mạng
Một trong những ví dụ gây sốc về việc sử dụng các trang mạng xã hội để gây ra hành xử xấu là nạn bôi nhọ trên mạng (cyberbaiting). Học trò trước tiên tìm cách gây rối và chọc tức giáo viên cho tới khi họ nổi khùng, sau đó chúng ghi lại những hình ảnh về vụ việc bằng thiết bị di động và đưa lên mạng nhằm khiến giáo viên xấu hổ và để lại hình ảnh không tốt về trường học. Cứ trong số 5 giáo viên thì có một người đã từng là nạn nhân hoặc biết đến trường hợp tương tự đã từng xảy ra với một giáo viên khác.
Cũng có thể vì nguyên do của nạn bôi nhọ trên mạng này mà có tới 67% giáo viên cho rằng việc kết bạn với học trò trên các trang mạng xã hội có thể khiến họ gặp rủi ro nhiều hơn. Dù vậy, 34% các giáo viên còn lại vẫn kết bạn với học trò/sinh viên của mình. Chỉ có 51% số lượng giáo viên cho biết trường học của họ có một bộ luật về giao tiếp ứng xử giữa giáo viên và học trò trên các trang mạng xã hội. Có tới 80% giáo viên kêu gọi bổ sung các biện pháp giáo dục về an toàn trực tuyến trong trường học, và 70% số phụ huynh ủng hộ xu hướng này.
Phung phí tiền của cha mẹ
23% số cha mẹ cho phép con cái sử dụng thẻ ghi nợ hoặc thẻ tín dụng cho mục đích mua hàng trực tuyến tiết lộ con cái của họ thường tiêu quá tay. 30% cha mẹ cho biết con cái họ đã từng sử dụng thẻ ghi nợ hoặc thẻ tín dụng của họ để mua hàng trực tuyến mà không xin phép. Hơn một nửa các bậc phụ huynh (53%) mà cho phép con cái của họ giao dịch trực tuyến bằng tài khoản của họ cho biết trẻ nhỏ sử dụng tài khoản mà không được sự đồng ý của mình.
Dù vậy, tiết kiệm tiền không phải là yếu tố duy nhất để đưa ra những hướng dẫn cụ thể cho trẻ nhỏ về mua hàng trực tuyến và về hành xử Internet đúng mực. Có tới 87% cha mẹ mà có trẻ nhỏ đã từng là nạn nhân của tội phạm mạng cũng từng trở thành thành nạn nhân - con số này cao hơn khá nhiều so với tỷ lệ trung bình 69% người dùng trưởng thành từng là nạn nhân của tội phạm mạng trên toàn cầu. (Báo cáo hiện trạng tội phạm mạng – Norton Cybercrime Report 2011).
Ông Effendy Ibrahim, Giám đốc kiêm Cố vấn Luật về An toàn Internet, Symantec khu vực châu Á, cho biết: “Các bậc phụ huynh và giáo viên đóng vai trò rất lớn trong việc giúp cho trẻ nhỏ - và cho chính bản thân họ - được an toàn trên mạng, và báo cáo Norton Online Family Report năm nay đã cho thấy thực sự cần thiết phải tăng cường giáo dục nhiều hơn nữa. Trong khi có tới 63% số phụ huynh cho biết họ có nói chuyện với con mình về vấn đề an toàn trực tuyến, thì một phần ba số phụ huynh (34%) vẫn bí mật kiểm tra các hoạt động trực tuyến của con trẻ và một phần tư số phụ huynh vẫn bí mật theo dõi các hoạt động trên mạng xã hội của con. Tuy nhiên, việc nói chuyện một cách cởi mở với con trẻ trong một môi trường thoải mái như ở nhà hay tại trường học có thể hiệu quả hơn rất nhiều, ngoài việc chúng ta trang bị cho trẻ những công cụ cần thiết để luôn được an toàn khi trực tuyến.”
Để biết thêm các lời khuyên nhằm giúp bảo vệ trẻ an toàn trực tuyến, tham khảo thêm tại: www.norton.com/familyresources. Thông tin thêm về những phát hiện mới nhất trong báo cáo Norton Online Family Report toàn cầu và theo từng nước, tham khảo tại: www.norton.com/cybercrimereport.
PV
24 – 25/4/2026
Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh
6/3/2026 - 09/5/2026
Hà Nội
Từ ngày 29/4 đến 10/5/2026
Phoenix – Washington D.C. – New York (Hoa Kỳ)