Cách nào để hạ lãi suất?

Làm cách nào để hạ lãi suất cho vay đang là vấn đề nóng mà không chỉ chính phủ, doanh nghiệp mà các ngân hàng cũng rất quan tâm. Tuy nhiên, đây là mục tiêu không hề đơn giản, cho dù trong thời điểm hiện nay đã có nhiều ngân hàng công bố mức lãi suất cho vay “khá hấp dẫn”.

Những ngân hàng “vì DN”

Kể từ tháng 9-2011 đến nay, Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam- BIDV đã 5 lần công bố giảm lãi suất cho vay, lần gần nhất giảm xuống 0,5-1%/năm. Hiện nay lãi suất cho vay của BIDV thấp nhất 14,5%/năm và cao nhất 17,5%/năm. Đây được xem là mức lãi suất cho vay thấp nhất hiện nay.

Tuy nhiên, lãi suất cho vay 14,5%/năm chỉ áp dụng cho 3 đối tượng là tài trợ doanh nghiệp xuất khẩu, cho vay khu vực nông nghiệp - nông thôn và hỗ trợ tín dụng cho đối tượng nhà thu nhập thấp. Nhưng để vay được mức lãi suất đó, 3 đối tượng khách hàng này phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về thủ tục theo quy định của NHNN, mà thường thì những yêu cầu này không phải DN nào cũng đáp ứng được.

Vừa qua, Ngân hàng TMCP Ngoại thương VN- VCB cũng công bố giảm lãi suất cho vay VNĐ với mức giảm bình quân đến 2%/năm. Như vậy, lãi suất cho vay thương mại và dịch vụ ngắn hạn còn 17%/năm, lãi suất ngắn hạn phục vụ sản xuất 16,5%/năm và xuất khẩu ngắn hạn 16%/năm.

Ngoài ra, còn phải kể đến Vietinbank, Agribank cũng đã tham gia vào "chiến dịch" này. Không chỉ những ngân hàng có tiềm lực tài chính mạnh và là chủ nợ của nhiều ngân hàng thương mại nhỏ khác, một ngân hàng cổ phần cũng đã tham gia trong chương trình này, đó là VIB. Một số ngân hàng cổ phần khác cũng đã xây dựng chương trình cho vay ưu đãi cho DN như ACB, Tienphongbank, Techcombank, Seabank…

Phương án nào khả thi?

Hạ lãi suất cho vay xuống mức thấp (dưới 10%/năm ) như thời kỳ 2005 – 2007 là kỳ vọng lớn không chỉ của cộng đồng DN VN. Tuy nhiên, cần có giải pháp đột phá cho vấn đề này. Mới đây, Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính- VAFI đã đưa ra 3 phương án nhằm hạ nhanh lãi suất.

Theo đó, Phương án 1 là phương án như Ngân hàng nhà nước đang triển khai: chỉ đạo các ngân hàng thương mại nhà nước hạ dần lãi suất cho vay, từ đó lan tỏa đến các NHTMCP khác. Đồng thời, theo tín hiệu của CPI và thị trường liên ngân hàng, NHNN thực hiện bơm tiền ở mức độ liều lượng hợp lý và cuối cùng sẽ điều chỉnh trần lãi suất huy động. Tuy nhiên, theo VAFI, với phương án này, LS cho vay sẽ giảm rất chậm và dự kiến tới cuối năm 2012, lãi suất cho vay sẽ dao động từ 14%- 18%, phổ biến sẽ ở mức từ 15% - 17%. Đây vẫn là mức lãi suất quá cao cho cộng đồng doanh nghiệp.

Phương án 2, VAFI đề xuất NHNN nên giảm ngay lãi suất huy động đối với tổ chức gửi tiền xuống mức 11%/năm. Theo thống kê chọn mẫu của VAFI, lượng tiền gửi của tổ chức trong các tổ chức tín dụng chiếm tỷ lệ từ 40%- 55% tổng lượng tiền gửi, đây là con số không nhỏ và có tác động giảm nhanh lãi suất cho vay. Việc giảm ngay lãi suất với đối tượng này sẽ không ảnh hưởng đến trật tự huy động vốn của hệ thống NHTM, cũng như không tác động tới thị trường ngoại tệ.

Trong phương án này, VAFI đề nghị khống chế lãi suất tiền gửi ngoại tệ và vàng miếng ở mức không quá 1%/năm ( đây chỉ là bước khởi đầu ) nhằm làm tăng sức hấp dẫn đối với tiền gửi VND, thúc đẩy tiến trình bán vàng ngoại tệ cho khối ngân hàng thương mại; cần đặt ngay trần lãi suất cho vay không quá 18%/năm, sau đó theo tín hiệu thị trường giảm dần lãi suất tiền gửi của dân cư, và hạ tiếp trần lãi suất cho vay.

Với phương án này, đến cuối năm 2012, lãi suất cho vay sẽ dao động từ 12%-16%, phổ biến sẽ ở mức từ 14%- 15%. Mức cho vay này vẫn còn cao và không tương xứng với “ nội lực của đất nước “.

Phương án 3, theo VAFI, VN cần sớm ban hành Dự thảo Nghị định về quản lý kinh doanh vàng vì nó có tác động tích cực đến bình ổn thị trường ngoại hối. Phân tích cho thấy, điểm mấu chốt của Nghị định là ban hành chính sách thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh vàng ở mức 20% trên giá bán; xóa bỏ hoàn toàn tình trạng đầu cơ lướt sóng vàng miếng. Khi đó, nguời dân và nhà đầu cơ sẽ thấy rằng VND được bảo vệ mạnh mẽ, VND sẽ lên giá và sẽ thu hút dòng tiền cực lớn chảy vào hệ thống ngân hàng. VAFI ước tính trong năm nay, NHNN sẽ thu được 5 tỷ đô la ( 100.000 tỷ VND ) từ nguồn vốn chết này mà chẳng cần phải xây dựng chính sách huy động vàng vô cùng tốn kém cho nhà nước mà không giải quyết được những vấn đề tồn tại của thị trường vàng .

Hiệu quả của giải pháp này là nhanh chóng kích thích thị trường chứng khoán phục hồi, thị trường trái phiếu phát triển, hệ thống ngân hàng sẽ có cơ hội huy động nguồn vốn dài hạn. Đặc biệt, phương án này không những ngăn chặn tình trạng chảy máu ngoại tệ mà nguồn ngoại tệ, nguồn vàng trong dân sẽ chảy vào hệ thống NHTM, dự trữ ngoại hối tăng lên mức trên 30 tỷ đô la trong 3 năm tới.

Q.C