Nhiều triển vọng thu hút IPO và M&A giữa VN và Nhật Bản

Rất nhiều DN đã đến tham dự cuộc hội thảo « Thu hút niêm yết IPO và hoạt động mua bán sáp nhập giữa Nhật Bản và Việt Nam » do VCCI phối hợp với Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo, Công ty RECOF Nhật Bản tổ chức vừa qua tại Hà Nội. Trước những diễn biến khó khăn của nền kinh tế VN và thế giới, hoạt động này đang rất được nhiều nhà đầu tư và DN trong và ngoài nước quan tâm.

Những rào cản hiện nay

Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI đánh giá, năm 2011 kinh tế Việt Nam và thế giới trải qua một năm đầy khó khăn. Năm 2012 vẫn tiếp tục là một năm đầy thách thức đối với nền kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam. Do đó, việc làm sao tiếp cận nguồn vốn từ bên ngoài thông qua kênh chứng khoán hay tái cấu trúc doanh nghiệp để phù hợp với mô hình kinh doanh của doanh nghiệp luôn là những câu hỏi đặt ra đối với doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Theo ông Lộc, mua bán và sáp nhập là một trong những hoạt động tái cấu trúc quan trọng của các doanh nghiệp. Trên thế giới, các hoạt động mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A) được hình thành rất sớm và phổ biến ở các nước có nền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh quyết liệt giữa các công ty, tập đoàn đa quốc gia với nhau. Ở Việt Nam, thị trường M&A đã bắt đầu khởi động từ năm 2000 và tiếp tục có sự tăng trưởng về số lượng và giá trị của các loại hình giao dịch đã bắt đầu phổ biến. Về phân loại thị trường M&A theo ngành, các thương vụ M&A vẫn tập trung vào nhiều lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ tài chính, viễn thông, khai khoáng.

Tuy nhiên, hoạt động M&A nói chung vẫn gặp một số cản trở nhất đinh khiến việc mở rộng chậm hơn dự kiến. Theo ông Lộc, có 3 nguyên nhân chính: thứ nhất là do Việt Nam chưa có khung pháp lý riêng cho hoạt động M&A. Điều này hiện đang gây khó khăn cho các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp cũng như các tổ chức tư vấn tài chính.Thứ hai, hoạt động M&A phức tạp và mới mẻ, sự tham gia và hỗ trợ của các tổ chức tham gia quá trình M&A còn nhiều hạn chế. Thứ ba là các điều kiện thanh khoản khá chặt chẽ nên không tạo được đột phá trong hoạt động M&A trên thị trường trong và ngoài nước. Và ngoài ra còn một số yếu tố khác liên quan đến môi trường kinh doanh và hệ thống pháp lý liên quan đến doanh nghiệp khác…như thủ tục hành chính, cách thức định giá tài sản, chuẩn mực kế toán và quản trị…

Trong suốt 05 năm qua, Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân trên dưới 6%. Mục tiêu đến năm 2012, Việt Nam sẽ có khoảng gần 700.000 DN. Ngoài ra, Việt Nam cũng đặt mục tiêu thu hút hơn nữa nguồn đầu tư nước ngoài và phát triển mạnh mẽ, đồng bộ các loại thị trường.... Đây chính là những cơ sở và điều kiện quan trọng để hoạt động M&A tại Việt Nam có thể nhanh chóng phát triển và hình thành nên một thị trường M&A trong những năm tới.

Cơ hội huy động vốn từ các nhà đầu tư Nhật Bản

Nhật Bản là nước phát triển mạnh hoạt động M&A và sàn giao dịch chứng khoán khá sôi động…Mặc dù năm 2011, Nhật Bản phải chịu đại thảm họa động đất, sóng thần và khủng hoảng hạt nhân trầm trọng, tuy vậy trong bối cảnh chung của kinh tế toàn cầu năm 2012 sẽ được phục hồi, kinh tế Nhật Bản sẽ cơ bản hồi phục sau thảm họa và tăng trưởng khá hơn. Nhìn chung, các ngành sản xuất và dịch vụ của Nhật sẽ hồi phục và tăng trưởng, nội nhu sẽ tăng do nhu cầu tái thiết đất nước. Đó là những nhân tố tích cực tạo điều kiện thuận lợi cho các quan hệ kinh tế, thương mại, công nghiệp và đầu tư giữa hai nước phát triển.

Ông Yasuyuki Konuma - Giám đốc điều hành Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo cho biết, tài sản tài chính cá nhân của người Nhật Bản hiện là 19.482 tỷ USD, đứng vị trí cao nhất thế giới. Đối với triển vọng của thị trường chứng khoán, Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo là một trong những sở giao dịch chứng khoán hàng đầu thế giới, chỉ sau các sở giao dịch chứng khoán tại thị trường Hoa Kỳ. Ngoài ra, thị trường chứng khoán Tokyo là một trong năm thị trường chứng khoán hàng đầu thế giới về mặt vốn hóa và về giá trị giao dịch.

Ông Toshifumi Iwaguchi - Giám đốc điều hành Công ty Record, một công ty tư vấn lĩnh vực M&A của Nhật Bản khẳng định, doanh nghiệp Nhật Bản coi Việt Nam là điểm đến thứ ba (sau Trung Quốc và Ấn Độ) thông qua hình thức đầu tư M&A . Đây là kết quả một cuộc khảo sát 307 doanh nghiệp Nhật Bản niêm yết trên thị trường chứng khoán và các doanh nghiệp Nhật hàng đầu trong từng lĩnh vực.

Theo ông Lộc, qua hội thảo này, các doanh nghiệp Việt Nam có thể cân nhắc, lựa chọn phương thức tiếp cận các nguồn vốn phù hợp với hiện trạng doanh nghiệp thông qua thị trường chứng khoán hay M&A giữa Nhật Bản và Việt Nam để giải quyết những khó khăn về vốn cho các dự án hiện nay.

Trước những yếu tố khá thuận lợi hiện nay, theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông, triển vọng hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực IPO và M&A là rất khả quan.

Quỳnh Anh