Hạ lãi suất: Khơi thông nguồn vốn huy động cứu doanh nghiệp

06:23:03 | 12/3/2012

Mặc dù trần lãi suất huy động 14% đã được áp dụng từ nhiều tháng nay, nhưng khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp còn rất nhiều khó khăn. Để giải quyết vấn đề này, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình đã nhận định: “Nếu mọi yếu tố ảnh hưởng đến lạm phát đều trở nên tích cực, lãi suất huy động trong hệ thống ngân hàng mỗi quý sẽ giảm 1%” tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ vừa qua.

Hạ lãi suất, thanh khoản cải thiện

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Chủ nhiệm văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam truyền đạt lại chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là đề nghị Ngân hàng Nhà nước theo thẩm quyền của mình chủ động điều hành tiền tệ theo quy định của pháp luật, theo hướng giảm lãi suất và phải được thực hiện ngay sau kỳ họp Chính phủ diễn ra.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, trong quý 4/2011, hệ thống đã giảm được một chút mặt bằng lãi suất, đưa lãi suất cho vay đối với sản xuất kinh doanh ở mức 17 - 19%, giảm từ 1 - 2%/năm so với thời gian trước đó. Tuy nhiên, một số ngân hàng đã phải vay vốn hoặc tái cấp vốn để đảm bảo thanh khoản. Sang đầu 2012, diễn biến đã đi theo hướng tích cực hơn, mức lãi suất đã giảm khá mạnh, biến động từ 7 - 14%/năm.

Chính những tín hiệu trên cộng với kết quả thực hiện hiệu quả Nghị quyết 11 của Chỉnh phủ đã tạo tiền đề tốt cho những bước giảm lãi suất tiếp theo. Ông Nguyễn Văn Bình cho biết Ngân hàng Nhà nước đã báo cáo cụ thể, đánh giá toàn bộ hoạt động của hệ thống ngân hàng và hoàn toàn có cơ sở để hạ lãi suất khoảng 1% ngay trong thời điểm này.

Theo đó, tất cả các lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước như lãi suất trên thị trường mở, tái cấp vốn, qua đêm sẽ được đồng loạt giảm 1%. Đối với thị trường các tổ chức tín dụng, trần lãi suất cũng sẽ được giảm 1%.

Thống đốc Ngân hàng NN phân tích, mọi chính sách tiền tệ theo định hướng kiềm chế lạm phát. “Nếu mọi yếu tố đều thuận lợi, lạm phát về dần một con số, thì lãi suất cuối năm nay lãi suất huy động trong hệ thống ngân hàng sẽ xoay quanh mức 10%, tức là mỗi quý chúng ta giảm 1% lãi suất”.

Về vấn đề thanh khoản tại các ngân hàng, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, vừa qua Chính phủ đã phát hành thành công một lượng lớn trái phiếu với lãi suất 11,27%. Đợt phát hành trái phiếu này thu hút rất nhiều tổ chức tín dụng tham gia. Lượng trái phiếu Chính phủ của các tổ chức tín dụng Việt Nam nắm đã tăng thêm khoảng 10,5% và đây là con số kỷ lục. Đây là tín hiệu tốt cho thấy thanh khoản tại các ngân hàng đang dần được cải thiện. Trong chương trình tái cấp vốn sắp tới, kỳ hạn có thể sẽ được nâng lên.

“Sức khỏe” hệ thống ngân hàng trong tầm kiểm soát

Trả lời báo chí về những tin đồn về mua bán, sáp nhập ngân hàng, về tình hình tài chính yếu kém của một số ngân hàng thương mại, ông Bình cho biết, hiện nay có 9 tổ chức tín dụng có tình hình tài chính yếu kém, nhưng đang nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước.Nhóm ngân hàng này có nợ quá hạn trên thị trường liên ngân hàng vẫn phải chịu lãi suất phạt do chậm trả, nên phải vay ở cao hơn mức tối đa là 14%, phổ biến là ở mức 18%-20%. Tuy nhiên, xét về tỷ lệ, 9 tổ chức này chỉ chiếm khoảng chưa đến 10% hệ thống ngân hàng, trong đó thị phần của họ chỉ chiếm khoảng 6%, nên ảnh hưởng không đáng kể đến hoạt động của thị trường. Các kế hoạch tái cơ cấu lại tổ chức, hoạt động của những ngân hàng thương mại này sẽ được NHNN nghiên cứu và triển khai vào thời gian tới.

Trái với năm 2011, tỷ giá đầu năm 2012 hết sức ổn định. Hiện Ngân hàng Nhà nước đang mua vào một lượng rất lớn ngoại tệ để cân đối thị trường và giúp nâng cao dự trữ ngoại hối. Nếu so với năm 2010 thì dự trữ ngoại hối 2011 đã tăng khoảng 50%, riêng 2 tháng đầu năm nay đã tăng thêm khoảng 20% nữa, ông Bình cho biết. “NHNN cũng sẽ phát hành tín phiếu Ngân hàng Nhà nước với các kỳ hạn 1, 3 và 6 tháng, thậm chí đến 364 ngày, với một mức lãi suất hợp lý để duy trì ổn định lãi suất trên thị trường, đồng thời hút lượng vốn tạm thời dư thừa của các tổ chức tín dụng”.

Do đó, thanh khoản vừa được đảm bảo, tăng trưởng đảm bảo nhưng vẫn kiểm soát được dòng tiền dư thừa trong nền kinh tế, tránh gây áp lực lên lạm phát và thị trường ngoại hối.

Đối với thị trường chứng khoán, ông Bình lạc quan cho rằng với mặt bằng lãi suất giảm, các nhà đầu tư sẽ hướng vào thị trường chứng khoán. NHNN cũng đang tính toán để tạo ra nền tảng vững chắc hơn giúp TTCK phát triển.

Hương Ly