Thu hút đầu tư để phát triển bền vững

Những năm gần đây, Thành phố Hà Nội đã thực hiện nhiều cơ chế thông thoáng nhằm thu hút các dự án đầu tư vào địa bàn và đạt được nhiều kết quả khả quan. Để tìm hiểu thêm về vấn đề này, phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum có cuộc phỏng vấn ông Ngô Văn Quý, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội.

Xin ông cho biết một vài kết quả nổi bật trong việc thu hút đầu tư của thành phố Hà Nội trong những năm gần đây?

Cho đến nay (từ năm 1989-2011), Hà Nội đã thu hút được 19,4 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với 2.207 dự án, trong đó, cao nhất là năm 2008 thu hút 5 tỷ USD. Riêng năm 2011, có 285 dự án với số vốn đăng ký 825,7 triệu USD. Các dự án đầu tư nước ngoài tại Hà Nội chủ yếu ở lĩnh vực dịch vụ và công nghiệp nên đã tác động mạnh đến quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Sự phát triển này phù hợp và phản ánh đúng chủ trương, chính sách và tình hình thực hiện kế hoạch đẩy mạnh công nghiệp hoá của Đảng và Nhà nước, cũng như thành phố Hà Nội.

Hiện tại, có hơn 40 nước và vùng lãnh thổ đã đầu tư vào Hà Nội, chủ yếu là các tập đoàn, công ty xuyên quốc gia với mạng lưới toàn cầu. Do vậy, bên cạnh việc thu hút nguồn vốn, Hà Nội còn có điều kiện thuận lợi để tiếp cận và thâm nhập thị trường quốc tế, mở rộng thị trường xuất khẩu. Các nhà đầu tư đã đem đến cho Thủ đô một diện mạo mới, đồng thời giúp Hà Nội tăng cường mối quan hệ kinh tế quốc tế và nâng cao vị thế trên chính trường thế giới.

Tuy vậy, vốn đầu tư thực hiện luôn có một khoảng trễ so với vốn đầu tư đăng ký, chỉ đạt khoảng 40%. Nguyên nhân do một số nhà đầu tư đăng ký giữ chỗ, năng lực tài chính còn hạn chế, quá trình thực hiện dự án dài, nhà đầu tư gặp khó khăn trong việc huy động vốn triển khai dự án do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế.

Trong bối cảnh khó khăn hiện nay, nhiều dự án đầu tư chậm tiến độ, nhất là dự án bất động sản, Hà Nội có giải pháp nào nhằm hạn chế tình trạng trên?

Về các dự án bất động sản trên địa bàn thành phố Hà Nội, ngoại trừ một số dự án quy mô diện tích nhỏ chủ đầu tư đảm bảo tiến độ, còn phần lớn đều có tiến độ chậm trễ. Nguyên nhân là do khó khăn trong giải phóng mặt bằng, thiếu vốn và đa số dự án trong quá trình triển khai xây dựng, chủ đầu tư có đề nghị điều chỉnh quy hoạch…

Để hạn chế tình trạng trên, trong bối cảnh suy thoái chung hiện nay, Thành phố đang đẩy mạnh chấn chỉnh công tác quản lý, thanh lọc và kiên quyết thu hồi dự án không có khả năng triển khai. Trong trường hợp chủ đầu tư có nhiều dự án có thể xem xét cho phép giãn tiến độ một số dự án để tập trung vào những công trình có tính khả thi cao. Thành phố cũng xem xét cho phép doanh nghiệp tìm nguồn vốn thay thế thông qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu, liên doanh,…để tăng tính thanh khoản cho sản phẩm, bán và thu hồi vốn đầu tư.

Bên cạnh đó, Hà Nội sẽ tập trung đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn về công tác giải phóng mặt bằng, giải quyết vướng mắc về xác định giá đất sát thị trường. Ngoài ra, thành phố cũng yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách, minh bạch hóa thông tin về quy hoạch, thông tin về tình trạng các dự án bất động sản.

Trong thời gian tới, Hà Nội có định hướng thu hút đầu tư thế nào thưa ông?

Về định hướng chung, việc thu hút đầu tư cần giải quyết được đồng thời cả 3 nhiệm vụ: Một là, phát triển nhanh về kinh tế, tạo động lực mạnh cho phát triển kinh tế vùng và cả nước; Hai là, phát triển bền vững, bảo đảm sự ổn định về chính trị, trật tự an toàn xã hội, sự lành mạnh về môi trường văn hóa và sinh thái; Ba là, phát triển có hiệu quả cả về kinh tế, xã hội và môi trường, coi hiệu quả tổng thể, lâu dài chi phối hiệu quả cụ thể trước mắt. Hà Nội phấn đấu đi đầu, thực hiện tốt và đầy đủ vị trí trung tâm của cả nước về chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuật đồng thời là hạt nhân của vùng phát triển kinh tế trọng điểm Bắc bộ và của các tỉnh miền Bắc. Để phát triển hiệu quả, Hà Nội phải dựa vào khoa học, công nghệ, giáo dục - đào tạo và hướng tới một nền kinh tế tri thức. Chính vì vậy, thành phố sẽ ưu tiên cho mục tiêu hiện đại hóa, nâng cao chất lượng phát triển và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững; khuyến khích đầu tư để đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ hiện đại, phát triển theo chiều sâu, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của các sản phẩm và nền kinh tế.

Về định hướng ngành, trước hết đối với ngành công nghiệp - xây dựng sẽ khuyến khích đầu tư công nghệ thông tin, điện tử, vi điện tử, công nghệ sinh học, công nghệ cao và chú trọng công nghệ nguồn. Đối với ngành dịch vụ, sẽ khuyến khích vốn đầu tư vào y tế, giáo dục - đào tạo chất lượng cao, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp gắn với chăm sóc sức khỏe, y tế cho khu vực và thế giới. Thành phố cũng thu hút có chọn lọc các dự án trong lĩnh vực dịch vụ “nhạy cảm” như ngân hàng, tài chính, vận tải, viễn thông, bán buôn bán lẻ và văn hóa. Còn đối với ngành nông - lâm nghiệp sẽ ưu tiên các dự án về công nghệ sinh học, sản xuất nông nghiệp kỹ thuật cao, nghiên cứu sản xuất, chế biến các loại giống cây trồng, nông sản chất lượng cao (rau củ quả, hoa…), sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, phát huy nghề truyền thống với yêu cầu bảo vệ môi trường, đáp ứng nhu cầu trong nước ngày càng cao và đẩy mạnh xuất khẩu.

Về đối tác, Hà Nội sẽ hướng tới các công ty, tập đoàn đa quốc gia (TNCs) và khuyến khích cả hai hướng: thực hiện những dự án lớn, công nghệ cao hướng vào xuất khẩu; tạo điều kiện để một số TNCs xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phát triển, vườn ươm công nghệ gắn với đào tạo nguồn nhân lực. Trước mắt, cần tập trung xúc tiến đầu tư, thu hút FDI của Nhật vào Khu công nghệ cao Hòa Lạc theo thỏa thuận của hai Chính phủ trong chuyến thăm Nhật Bản của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam. Đồng thời, đối với các đối tác lớn như Hoa Kỳ, các nước EU… phải có các chương trình xúc tiến đầu tư nhằm kêu gọi, thu hút vốn FDI của các đối tác này.

Thực hiện vai trò tham mưu giúp UBND thành phố trong lĩnh vực thu hút đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội đã có nỗ lực thế nào trong cải cách thủ tịch hành chính (TTHC)?

Cải cách TTHC là một nội dung quan trọng nằm trong chương tình tổng thể về cải cách hành chính được Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội quan tâm thực hiện trong những năm qua. Cụ thể, để minh bạch hóa thông tin, Sở đã niêm yết công khai và đăng tải toàn bộ TTHC trên trang web của Sở để cá nhân tổ chức có thể truy cập, khai thác tìm hiểu cũng như giám sát việc thực hiện. Nhằm trợ giúp doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong việc thực hiện TTHC, Sở luôn bố trí một bộ phận tư vấn, hướng dẫn TTHC (miễn phí) tại các bộ phận “một cửa”; mở chuyên mục Hỗ trợ dịch vụ trực tuyến từ năm 2004 trên trang web (hỏi đáp trực tuyến cho các lĩnh vực về Đầu tư nước ngoài và Đăng ký kinh doanh). Bên cạnh đó, Sở cũng thường xuyên rà soát các TTHC để kịp thời loại bỏ các TTHC không còn phù hợp, đồng thời sửa đổi hoặc kiến nghị sửa đổi, đáp ứng nhu cầu, thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Sở cũng đã ban hành hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008 vào hoạt động của các phòng, ban, trung tâm….

Hiện nay, để cải thiện chất lượng dịch vụ hành chính công, Sở đang nghiên cứu triển khai thí điểm dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 với 2 thủ tục cấp giấy chứng nhận: Đăng ký cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án gắn với thành lập doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp sản xuất các sản phẩm phần mềm, cung cấp các giải pháp cài đặt, bảo trì, hướng dẫn sử dụng và Đăng ký cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của văn phòng đại diện, chi nhánh (chỉ áp dụng đối với trường hợp thành lập chi nhánh không gắn với thực hiện dự án đầu tư). Đây cũng là một bước chuẩn bị hạ tầng cho việc triển khai mô hình Chính phủ điện tử và phục vụ cải cách thủ tục hành chính theo đúng chủ trương của Chính phủ và Thành phố.

Với đặc thù được giao thực hiện nhiều thủ tục của công tác kế hoạch, đầu tư và liêm quan trực tiếp đến các đối tượng doanh nghiêp, Sở KHĐT đang và sẽ quyết tâm đổi mới mạnh mẽ trong công tác quản lý, điều hành để góp phần tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh trên địa bàn Hà Nội ngày càng thông thoáng, cởi mở hơn.