Internet di động phát triển: Cơ hội và thách thức cho các nhà cung cấp dịch vụ Việt Nam

Các nước châu Á Thái Bình Dương đang bắt đầu những bước đi mạnh mẽ trong sự phát triển của internet di động, trong đó có Việt Nam và chúng ta sẽ sớm nhìn thấy những nhu cầu cao về nội dung, ứng dụng và dịch vụ tại đây.

Việt Nam đang chứng kiến nhu cầu cao độ sự gắn kết với các thiết bị di động đối với tất cả các đối tượng. Trong các hang cùng ngõ hẻm có thể thấy hỉnh ảnh những người sử dụng điện thoại di động để tìm kiếm thông tin, chơi games hay trò chuyện cùng bạn bè, gửi thư, v.v. Chính điều này đã phản ảnh chức năng hàng đầu của chiếc điện thoại di động trong việc kết nối mọi người với nhau. Một khi người sử dụng đã quen sử dụng điện thoại di động và chi phí cho nó ngày một giảm dần thì nhu cầu về các dịch vụ khác cũng tăng dần.

Những thiết bị di động có khả năng lướt web hiện nay đã trở thành một tiêu chuẩn và chúng ta đang hướng tới một kỷ nguyên mới với những kết nối thông qua internet di động thường xuyên hơn và không chỉ giới hạn trên những chiếc “điện thoại thông minh” nữa. Mấu chốt quan trọng cho sự phát triển của công nghệ internet di động là sự nổi lên của những thiết bị cầm tay được gọi một cách đơn giản là điện thoại tính năng để phân biệt với điện thoại thông minh. Phần lớn những chiếc điện thoại được bán ra tại thị trường châu Á trong vòng 18 tháng trở lại đây đều có chức năng truy cập web. Trong khi viễn cảnh của những thiết bị cầm tay sử dụng phần mềm Android ít có khả năng sẽ thay đổi trong thời gian gần, sự ra đời của những thiết bị cầm tay có giá rẻ hơn 100 đô la Mỹ đã báo hiệu cho tương lai sắp tới, thỏa mãn hơn nữa nhu cầu của những người yêu thích thiết bị công nghệ cao.

Công nghệ internet di động đã thực sư thay đổi cách chúng ta truy cập internet trên thế giới và ở châu Á. Theo IDC, tổng số những người truy cập internet bằng thiết bị di động trên toàn cầu sẽ tăng gấp đôi, từ 600 triệu người năm 2010 đến 1.2 tỉ người năm 2012, nhanh hơn so với lượng truy cập từ máy tính để bàn trong vòng 5 năm tới. Các nước châu Á Thái Bình Dương trong đó có Việt Nam đang bắt đầu những bước đi mạnh mẽ trong sự phát triển của internet di động và điều đó sẽ sớm hình thành những yêu cầu cao nội dung, ứng dụng và dịch vụ tại các nước này.

Nghiên cứu của công ty Nielsen chỉ ra rằng các công cụ tìm kiếm và các cổng thông tin chung là những nguồn thông tin online dẫn đầu trong việc tìm kiếm các nội dung số từ thiết bị di động. 7 trong số 10 người sử dụng giành khoảng 15 phút để tìm nội dung số từ thiết bị di động của họ, trong khi 2 trong số 5 người cho rằng các thiết bị di động hoàn toàn giúp họ cập nhật các nội dung số thường xuyên. Khi chức năng truy cập dữ liệu di động mới ra đời, cổng thông tin của nhà cung cấp là cổng vào duy nhất để người sử dụng truy cập thông tin, tin tức và dịch vụ email hay tải nhạc chuông và những nội dung cá nhân khác.

Sự ra đời của iPhone, hệ điều hành “mở”, các ứng dụng được tải trước và các kho ứng dụng cũng như chi phí tải dữ liệu thấp hơn đã cho phép người dùng sử dụng với giả rẻ hơn nhiều. Điều này mang lại nhiều thách thức cho các nhà cung cấp khi đưa ra một điểm bắt đầu cho nhu cầu sử dụng internet di động của khách hàng. Điều quan trọng hơn là các nhà cung cấp không những chịu áp lực từ doanh thu trung bình trên mỗi người sử dụng (ARPU) trong lĩnh vực mới này mà còn từ những lĩnh vực cơ bản hơn như hội thoại và tin nhắn, trong khi những ứng dụng tương tự thông qua internet có tính cạnh tranh cao.

Rõ ràng các nhà cung cấp không thể chấp nhận trở thành những “kẻ ngoài cuộc” và chứng kiến ARPU của họ giảm dần mà không kháng cự. Những thiết lập mới này buộc các nhà cung cấp phải đưa ra những quyết định khó khăn về vai trò của họ đối với internet di động. Một số nhà cung cấp vẫn tập trung quảng cáo cho dịch vụ tải dữ liệu xuống điện thoại như tải nhạc chuông hay hình ảnh nền để bù đắp lại những khoản tài chính trước mắt. Tuy nhiên, một số những đơn vị khác đã dũng cảm hơn và có tầm nhìn xa hơn khi chấp nhận một thực tế rằng họ càng cố gắng tập trung vào những dịch vụ thuê bao khách hàng ít quan tâm, họ sẽ càng trở nên không phù hợp và cuối cùng sẽ bỏ qua những thuê bao của mình khi truy cập internet di động.

Trái lại, các nhà cung cấp có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc mang lại những giá trị mới cho công nghệ internet di động mà không một công ty nào khác có thể. Thay vì cố gắng đối đầu với những công ty cung cấp dịch vụ truyền thông và internet, họ nên tập trung củng cố những thế mạnh cốt lõi sẵn có như: Xu hướng người tiêu dùng và thanh toán. Hai yếu tố này có thể mở ra vô vàn cơ hội từ cá nhân hóa tới giải pháp thanh toán mà những công ty cung cấp internet đều mơ ước có được.

Tuy nhiên thách thức nằm ở chỗ làm thế nào để khai thác những thế mạnh này. Không có một giải pháp nào áp dụng được cho tất cả. Một số nhà cung cấp sẽ quyết định và hy vọng có đủ ngân sách xây dụng một giải pháp nội bộ để thỏa mãn nhu cầu của khách hàng về dịch vụ internet di động. Những quyết định này đòi hỏi một nguồn đầu tư khổng lồ không những để phát triển mà còn duy trì những dịch vụ đó để cạnh tranh trong một thị trường mở. Những nhà cung cấp này thường là những đơn vị thuộc chính phủ hoặc những tập đoàn toàn cầu mà có khả năng mở rộng quy mô. Mặt khác, chúng ta lại thấy những đơn vị nhỏ hơn thiên về xu hướng kết hợp với những nhà cung cấp bên ngoài về một phần hoặc toàn bộ dịch vụ internet di động trong khi họ tập trung toàn lực vào chiến lược giá cạnh tranh.

Dù với quy mô và tham vọng nào, khả năng đưa ra những quyết định dũng cảm và đứng đắn trước làn sóng thay đổi mạnh mẽ của công nghệ internet di động bằng cách kết hợp những thế mạnh sẵn có với những chuyên môn mà các nhà cung cấp có thể có hoặc chưa có sẽ đưa họ vào một vị trí vững chắc hơn để khai thác nhu cầu phức tạp và không bao giờ hết về sử dụng các dịch vụ internet.

Tommaso del Re,

Giám đốc Phát triển kinh doanh và Dịch vụ di động Yahoo Khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ