Còn nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt tại thị trường EU

Để tăng cường hơn nữa khả năng cạnh tranh và đẩy mạnh xuất khẩu hàng Việt Nam vào thị trường EU, các doanh nghiệp cần nỗ lực đảm bảo đáp ứng các yêu cầu về chất lượng sản phẩm và có chiến lược tiếp cận thị trường hiệu quả hơn.

Trong vòng 11 năm (từ năm 2000 đến năm 2011), xuất khẩu của Việt Nam vào EU tăng 5,9 lần từ 4,1 tỉ USD lên 16,5 tỉ USD, chiếm 20% tổng giá trị hàng xuất khẩu của Việt Nam. Một số mặt hàng xuất khẩu chính từ Việt Nam vào EU gồm: thủy hải sản, nông sản cà phê, dệt may, giày dép, thủ công mỹ nghệ.

Riêng trong năm 2011, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chủ lực của Việt Nam sang Châu Âu như điện thoại, dệt may, giày dép, cà phê, thủy sản, hạt tiêu, điều, đồ gỗ... tiếp tục tăng trưởng với tốc độ cao, khoảng hơn 25% so với năm 2010. Một trong những lý do khiến cơ hội hàng hoá Việt Nam có thể tăng thị phần tại EU trong điều kiện khủng hoảng kinh tế tài chính, người tiêu dùng các nước này có xu hướng quay lại dùng các sản phẩm hàng hóa có giá hợp lý. Trong khi đó, các loại hàng hóa của Việt Nam thường có giá phù hợp với nhu cầu người tiêu dùng ở mức thu nhập trung bình khá trở lên, đồng thời chất lượng đã được nâng cao.

Trong hội thảo "Đẩy mạnh xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường châu Âu" vừa được tổ chức ở TPHCM, Ông Trần Ngọc Quân – Phó Vụ trưởng Vụ thị trường châu Âu – Bộ Công Thương cho rằng, hàng hóa khi đã vào EU thì được lưu thông trên toàn bộ 27 nước. Mỗi nước đều có thị hiếu, phong cách tiêu dùng, ngôn ngữ, văn hóa kinh doanh khác nhau nên để tạo được các sản phẩm phù hợp với mỗi nước là thách thức không nhỏ cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.

Cũng theo ông Quân thì các doanh nghiệp khi xuất khẩu vào thị trường này thì phải tìm hiểu kỹ thị hiếu tiêu dùng của từng nước trong EU, để có được những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của từng nước. Nâng cao được số lượng cũng như chất lượng khi xuất khẩu vào thị trường EU.

EU cũng là thị trường có nhiều quy định kỹ thuật khắt khe với mục tiêu bảo vệ sức khỏe con người, môi trường, phát triển bền vững; đồng thời vẫn đang duy trì chính sách bảo vệ sản xuất nội khối, các biện pháp tự vệ và chống bán phá giá. EU ngày càng áp dụng nhiều hơn các quy định về chất lượng hàng hóa như quy định về hóa chất (REACH), về truy nguyên hàng hóa (TRACY); quy định về chống đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không quản lý (IUU)…

Không chỉ phải luôn chú ý đến khâu đảm bảo yêu cầu chất lượng cho sản phẩm mà các doanh nghiệp xuất khẩu cũng phải tìm cách để có thể phân phối hàng của doanh nghiệp mình thông qua kênh phân phối hiệu quả. Và theo ông Quân thì hình thức kinh doanh sản phẩm tại EU chủ yếu đang phát triển theo chuỗi nên doanh nghiệp cần xâm nhập được vào các chuỗi phân phối của EU, như vậy hàng hóa sẽ rất thuận lợi được người tiêu dùng biết tới. Và một điều quan trọng là các doanh nghiệp không nên kinh doanh theo hướng ngắn hạn hoặc gian lận.

Một tín vui cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam là trong giai đoạn 2011-2013, Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan (GSP) với mức thuế suất giảm trung bình 3,5 điểm %, với tỷ trọng mặt hàng đang được hưởng GSP là khoảng 25% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU. Và hiện EU cũng đang có ý định xem xét và điều chỉnh quy định GSP cho giai đoạn 2013 theo xu hướng giảm ưu đãi cho những nước có khả năng cạnh tranh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp ở các nước đang phát triển (trong đó có Việt Nam) nâng cao tính cạnh tranh tại thị trường này.

Đại diện của một số nước trong khối Liên minh Eu cũng hứa sẽ giúp đỡ các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam, theo bà Bruna Santarelli, Trưởng đại diện Thương vụ - Bộ phận Xúc tiến Thương mại Đại sứ quán Italy tại Việt Nam, Italy là nước xuất khẩu lớn thứ 7 và nước nhập khẩu lớn thứ 8, chiếm 3,5% thương mại toàn cầu. Trong những năm qua, xuất khẩu của Việt Nam vào Italy đều ổn định ở các lĩnh vực nhưng để doanh nghiệp xuất khẩu sang được tăng cao thì hai bên cần tăng cường trao đổi thông tin và khuyến khích doanh nghiệp thúc đẩy các hoạt động giao thương phát triển hơn nữa. “Thương vụ Italy có nhiều dịch vụ miễn phí để giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng đầu tư, kinh doanh tại nước này như cung cấp danh sách các công ty Italy theo yêu cầu của doanh nghiệp Việt Nam, tổ chức các buổi giao thương song phương” – bà Bruna Santarelli cho biết.

Còn theo Ông Jos Schellaar, Tổng Lãnh sự quán Hà Lan tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết Hà Lan được đánh giá là cửa ngõ và là một trong những trung tâm trung chuyển hàng hóa vào thị trường EU với các lợi thế chiếm 4% tổng số vận chuyển đường bộ, giúp kết nối các cảng và khu công nghiệp với nội địa EU; chiếm 57% tổng số các trung tâm phân phối; đồng thời chiếm lĩnh thị trường ở các lĩnh vực giao nhận kho vận, công nghiệp hóa chất…

Được biết, trong thời gian tới, Bộ Công Thương cũng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đưa hàng trực tiếp vào các siêu thị lớn của châu Âu và thường xuyên cập nhật thông tin về thị trường châu Âu trên trang web của Bộ Công Thương.

Hà Linh