Doanh nghiệp Việt lao đao vì khát vốn

Mặc dù lãi suất đã giảm trong những ngày đầu tháng 4, nhưng cộng đồng doanh nghiệp Việt không mấy vui vẻ, bởi hàng hóa tồn đọng, doanh nghiệp không trả được nợ cũ khó nói đến chuyện vay được nguồn vốn. Bên cạnh dù lãi suất đã giảm nhưng vẫn còn cao đối với doanh nghiệp, không phải doanh nghiệp nào cũng “chịu đựng” được, chưa có vốn nên tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh vẫn chưa thể hanh thông được.

Doanh nghiệp vẫn khát vốn

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, nền kinh tế Việt Nam đang rơi vào tình trạng “đình-lạm”, tức là vừa đình đốn sản xuất, lại vừa lạm phát cao - trạng thái đáng lo ngại nhất đối với mọi nền kinh tế. Hậu quả tất yếu nghiêm trọng nhất là sự mất cân đối hoặc đứt đoạn dòng vốn, thủ tiêu mọi nỗ lực cứu vãn sản xuất kinh doanh, đẩy hàng loạt doanh nghiệp đến bên bờ phá sản.

Đại diện cho khối doanh nghiệp thủy sản, hiệp hội chế biến và xuất khẩu Thủy sản (VASEP), cho biết hội viên của hiệp hội hiện đang rất cần vốn để sản xuất kinh doanh. Vừa qua, VASEP vừa khảo sát về nhu cầu vay vốn của hội viên, kết quả là có hơn 90% doanh nghiệp cần vay vốn với mức thấp nhất là 10 tỉ đồng và cao nhất lên đến 1.400 tỷ đồng để bổ sung vốn lưu động cho chế biến, sản xuất, chăn nuôi; riêng quý 2 này, có nhiều doanh nghiệp cần vay vốn khẩn cấp với mức từ 10 – 500 tỉ đồng.

Trong một hội thảo về triển vọng xuất khẩu tại Tp HCM mới đây, ông Trần Quốc Mạnh, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM, cho biết ngành thủ công mỹ nghệ và chế biến gỗ đang đứng trước khó khăn do những biến động về tỷ giá USD, chi phí đầu vào tăng, nhưng ngành lại có đến 70% doanh nghiệp ở quy mô vừa và nhỏ, vòng quay vốn chậm, hiệu quả sản xuất không cao, nên không tạo được giá trị cao cho sản phẩm.

Cũng theo một đại diện một Hiệp hội gỗ tại Bình Dương thì do tình hình kinh tế gặp nhiều khó khăn nên nhiều doanh nghiệp đang đứng trên bờ vực phá sản. Bên cạnh đó, thiếu vốn nên hoạt động sản xuất bị cầm chừng trong khi đó vẫn phải trả lương cho công nhân và vẫn phải trả lãi ngân hàng, điều này đã làm cho không ít doanh nghiệp điêu đứng.

Các doanh nghiệp ngành may mặc cũng đang lâm vào tình cảnh khát vốn, bởi chưa thể huy động được vốn đầu tư cho các dự án lớn trong năm 2012, các “đại gia” trong ngành cũng rất cẩn trọng trước kế hoạch đầu tư.

Đại diện một doanh nghiệp bức xúc cho biết: hiện giờ doanh nghiệp đang sống dở chết dở vì đã vay vốn trung hạn phải trả lãi cao. Thời gian qua, cũng vì lãi vay cao mà có những doanh nghiệp đạt kim ngạch xuất khẩu 100 - 200 tỷ đồng/năm nhưng vẫn phá sản do không có khả năng trả lãi, trả nợ ngân hàng. Trong khi giờ đây mọi chi phí đầu vào tăng nên rất khó duy trì sản xuất kinh doanh. Hơn nữa giờ muốn vay vốn cũng đâu phải chuyện dễ dàng.

Trong khi doanh nghiệp nội “chết”, thì doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn trụ được nhờ các chính sách ưu đãi của Nhà nước, nhờ nguồn vốn từ công ty mẹ vay ở ngân hàng nước ngoài có giá rẻ. Điều đó cho thấy không có nước nào trên thế giới có mức lãi suất cao như ở Việt Nam. “Doanh nghiệp chúng tôi mong muốn được vay vốn giá rẻ để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh” – đại diện này nói.

Vốn vẫn khó đến tay doanh nghiệp

Từ 11/4, Ngân hàng Nhà Nước (NHNN) quyết định trần lãi suất huy động VND sẽ được điều chỉnh giảm còn 12%/năm. Ngoài ra, Ngân hàng cũng quyết định giảm các mức lãi suất điều hành xuống 1% so với hiện nay. Theo đó, có nhiều ngân hàng như Eximbank, Techcombank, HSBC…vừa giảm thêm lãi suất các khoản vay cho các đối tượng doanh nghiệp, cá nhân sản xuất kinh doanh. Hiện nhiều ngân hàng đã có các mức giảm lãi suất cho vay khác nhau với mức thấp nhất tới 12%/năm.

Việc giảm lãi suất là tín hiệu đáng mừng cho cộng đồng doanh nghiệp, tuy nhiên nhiều doanh nghiệp không thấy mừng. Theo ông Giám đốc công ty sắt thì khi nghe tin lãi suất giảm ông đã đến một ngân hàng quen thì được biết doanh nghiệp phải trả nợ cũ, vay lại nợ mới. Nợ này mới được hưởng lãi suất rẻ. Trong khi tài sản thì công ty đã thế chấp, không còn tài sản để thế chấp vay nữa thì lấy đâu ra tiền trả nợ cũ! Không biết đến bao giờ vốn rẻ mới đến tay doanh nghiệp? Vì từ trước tới nay, ngân hàng tăng lãi suất thì nhanh, còn hạ lãi suất thì chậm.

Cũng theo các chuyên gia thì nhiều doanh nghiệp rất mong lãi suất giảm nhưng khi giảm rồi vấn đề đặt ra với họ là làm thế nào để tiếp cận được vốn vay. Theo PGS.TS Nguyễn Văn Trình, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM) thì giai đoạn này các doanh nghiệp sẽ rất khó tiếp cận được nguồn vốn bởi rất nhiều nguyên nhân. Thứ nhất là do doanh nghiệp có lượng hàng hóa tồn đọng nhiều, không thu hồi được vốn, không trả được nợ cũ thì làm sao vay được vốn mới, kèm theo đó tài sản cũng không có để thế chấp nữa. Thứ hai là do doanh nghiệp không chịu đựng được mức lãi suất mặc dù đã giảm nhưng vẫn còn khá cao đặc biệt là với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cũng theo ông Trình hiện là thời kỳ rất khó khăn đối với các doanh nghiệp nên để có thể tháo gỡ bớt khó khăn không chỉ ưu tiên vấn đề giảm lãi suất mà cần có phương án khoanh, giãn nợ, cho vay bắc cầu để tạo điều kiện cho doanh nghiệp có điều kiện sản xuất tốt được vay vốn và hoạt động trở lại.

Hà Linh