Kiến tạo không gian phát triển mới cho đô thị trung tâm vùng

Trong giai đoạn phát triển mới sau sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, Sở Xây dựng TP.Cần Thơ tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong quản lý quy hoạch, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật và thị trường bất động sản, góp phần kiến tạo không gian đô thị hiện đại, đồng bộ, xứng tầm đô thị trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Để làm rõ định hướng và giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Mai Văn Tân – Giám đốc Sở Xây dựng TP.Cần Thơ.

Việc sáp nhập địa giới hành chính mở ra không gian phát triển như thế nào cho thành phố, thưa ông?

Sau sáp nhập, TP.Cần Thơ mở ra không gian phát triển mới với quy mô và tầm vóc vượt trội, trở thành “siêu đô thị” có diện tích lớn nhất vùng ĐBSCL, với hơn 6.400km² và dân số trên 4 triệu người. Không gian lãnh thổ được mở rộng đã tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế – xã hội, thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng đồng bộ, qua đó giúp Cần Thơ ngày càng khẳng định vai trò trung tâm vùng về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học – công nghệ, y tế và logistics, phù hợp với định hướng phát triển trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh đó, ngành Xây dựng đứng trước những yêu cầu và nhiệm vụ mới, đặc biệt trong công tác quy hoạch, kiến trúc, phát triển hạ tầng và quản lý đô thị. Thành phố đặt trọng tâm chuyển từ tư duy quy hoạch theo địa giới hành chính sang quy hoạch theo không gian chức năng, vùng động lực, hành lang phát triển và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tập trung xây dựng định hướng kiến trúc tổng thể bảo đảm hài hòa giữa khu vực đô thị trung tâm và các khu vực mới sáp nhập, đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ; mở rộng không gian phát triển mới, tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm vùng ĐBSCL.

Song song với phát triển hạ tầng và không gian đô thị, phát triển nhà ở xã hội được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tổng chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn đến năm 2030 của thành phố là 16.900 căn. Đến hết ngày 15/12/2025, thành phố đã triển khai 12 dự án nhà ở xã hội, trong đó 3 dự án hoàn thành và cơ bản hoàn thành, 9 dự án đang triển khai; riêng năm 2025 hoàn thành 1.550 căn, đạt 110% chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao.

Ngành cũng đã huy động nguồn lực từ các thành phần kinh tế, tăng cường đầu tư phát triển quy hoạch, kiến trúc và kết cấu hạ tầng giao thông. Đẩy mạnh tham mưu UBND thành phố rà soát quy hoạch, ban hành quy chế quản lý kiến trúc; duy tu, nạo vét, nâng cao cầu, đầu tư bến thủy nhằm thúc đẩy giao thông đường thủy. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quy hoạch, quản lý cấp phép xây dựng cũng được triển khai đúng định hướng. Qua đó, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia giám sát, nâng cao hiệu quả quản lý, tinh gọn bộ máy, góp phần quản lý và phát triển hạ tầng đô thị theo hướng thông minh, xanh và bền vững.

Riêng các dự án hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang đô thị, khu - cụm công nghiệp, phát triển hạ tầng xã hội đang được Sở tham mưu, triển khai ra sao?

Thành phố đã và đang tập trung hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng kết nối và hạ tầng nội khu. Nhiều khu công nghiệp (KCN) trọng điểm như Sông Hậu, Tân Phú Thạnh, Đông Phú, An Nghiệp, Đại Ngãi, Hưng Phú,… từng bước được đầu tư hoàn chỉnh. Đặc biệt, thành phố ưu tiên đẩy nhanh tiến độ hoàn thành KCN Vĩnh Thạnh, hướng tới xây dựng hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, nhất là từ các nhà đầu tư quốc tế. Song song đó, khẩn trương triển khai và hoàn thành các dự án hạ tầng kết nối liên vùng như đường vành đai phía Tây, tuyến tránh Long Xuyên, nâng cấp – mở rộng quốc lộ 91B,… nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải của doanh nghiệp, từng bước giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư trên địa bàn.

Trong lĩnh vực hạ tầng đô thị, thành phố đã triển khai nhiều dự án hạ tầng kỹ thuật gắn với chỉnh trang và nâng cao khả năng thích ứng đô thị. Nổi bật là Dự án nâng cấp đô thị vùng ĐBSCL – Tiểu dự án TP.Cần Thơ (Dự án 2) và Dự án phát triển TP.Cần Thơ và tăng cường khả năng thích ứng của đô thị (Dự án 3). Đến nay, cả 02 dự án cơ bản đã hoàn thành; riêng một số gói thầu của Dự án 3 còn vướng công tác giải phóng mặt bằng, thành phố đang chỉ đạo các đơn vị liên quan khẩn trương tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ để sớm phát huy hiệu quả đầu tư, góp phần nâng cấp và chỉnh trang diện mạo đô thị.

Thời gian qua, TP.Cần Thơ cũng đã triển khai nhiều dự án chỉnh trang đô thị, tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở tham mưu của Sở Xây dựng, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 213/KH-UBND về triển khai chỉnh trang đô thị; đồng thời ban hành Công văn số 3030/UBND-XDĐT giao nhiệm vụ thực hiện các dự án cải tạo, duy tu, sửa chữa và chỉnh trang đô thị, phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán 2026.

Theo ông, để đạt được những mục tiêu đề ra trong giai đoạn tới, ngành sẽ tiếp tục hướng đến những nhiệm vụ trọng tâm nào? 

Thành phố ưu tiên đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”; tổ chức thực hiện song song, đồng thời với các thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường. Thường xuyên rà soát quỹ đất công có vị trí thuận lợi, công khai thông tin để mời gọi nhà đầu tư quan tâm; đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ các nhà đầu tư có quyền sử dụng đất đề xuất thực hiện dự án nhà ở xã hội theo tinh thần Nghị quyết số 201/2025/QH15, Nghị định số 192/2025/NĐ-CP và Nghị định số 261/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Ngành xác định thu hút doanh nghiệp và huy động nguồn lực xã hội là quá trình đồng bộ giữa hoàn thiện chính sách – tháo gỡ rào cản – tạo quỹ đất sạch – tăng cường liên kết Nhà nước – nhà đầu tư. Công tác cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm, với tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp, tiếp nhận và xử lý ngay các khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai dự án. Đặc biệt là từng bước tạo đột phá với mô hình giải quyết thủ tục hành chính “phi địa giới” – đây cũng được xem là một bước đột phá quan trọng trong cải cách hành chính hiện nay.

Trong bối cảnh mới sau sáp nhập, Sở Xây dựng TP.Cần Thơ sẽ nỗ lực để không chỉ là cơ quan quản lý chuyên ngành mà còn là đầu mối tham mưu chiến lược trong định hình không gian phát triển, nâng cao chất lượng đô thị, cải thiện đời sống người dân và tạo động lực thu hút đầu tư. Thông qua đó, từng bước góp phần xây dựng TP.Cần Thơ phát triển nhanh, bền vững, xứng tầm đô thị trung tâm vùng ĐBSCL.

Trân trọng cảm ơn ông!

Công Luận (Vietnam Business Forum)