Vinachem “lột xác” sau tái cơ cấu, đặt cược lớn vào chiến lược xanh để hút dòng vốn dài hạn

Năm 2025, lợi nhuận tăng 73%, xuất siêu 300 triệu USD và xóa lỗ lũy kế trước hạn 6 tháng, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đang hoàn tất quá trình “làm sạch” bảng cân đối để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Trọng tâm giai đoạn tới là chuyển đổi xanh với các chỉ tiêu định lượng rõ ràng, mở ra dư địa thu hút dòng vốn đầu tư bền vững.

Tăng tốc sau tái cơ cấu, nền tảng tài chính được tái định hình

Năm 2025 ghi dấu bước chuyển quan trọng của Vinachem khi các chỉ tiêu sản xuất - kinh doanh đồng loạt tăng trưởng tích cực. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng 10,3%, doanh thu tăng 8% và đặc biệt lợi nhuận tăng tới 73%, phản ánh rõ nét hiệu quả từ quá trình tái cơ cấu kéo dài nhiều năm.

Điểm nhấn mang tính bước ngoặt là việc Công ty mẹ chính thức xóa hết lỗ lũy kế, hoàn thành trước kế hoạch 6 tháng. Đây không chỉ là kết quả tài chính đơn thuần mà còn mang ý nghĩa “làm sạch” bảng cân đối kế toán, tạo dư địa để Tập đoàn nâng cao khả năng huy động vốn và triển khai các kế hoạch đầu tư dài hạn.

Ở góc độ thị trường, hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng trên 14%, với mức xuất siêu khoảng 300 triệu USD, cho thấy năng lực cạnh tranh của sản phẩm hóa chất Việt Nam đang từng bước được cải thiện trên thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, trong bối cảnh tái cơ cấu sâu rộng, Vinachem vẫn duy trì ổn định việc làm cho gần 20.000 lao động với thu nhập bình quân trên 16 triệu đồng/người/tháng. Đây là yếu tố quan trọng giúp Tập đoàn giữ vững nền tảng nhân lực cho giai đoạn phát triển mới.

Kết quả này đến từ quá trình tinh gọn bộ máy quyết liệt: giảm 70 đầu mối, đẩy mạnh tự động hóa, qua đó cắt giảm gần 2.900 lao động gián tiếp. Việc tối ưu chi phí vận hành, kết hợp nâng cao năng suất lao động, đã giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận.

Các doanh nghiệp thành viên sau tái cơ cấu cơ bản vận hành ổn định, nhiều đơn vị chuyển từ thua lỗ sang có lãi, từng bước xử lý nợ và củng cố dòng tiền. Song song đó, chuyển đổi số trong quản trị và sản xuất được đẩy mạnh, giúp tăng khả năng kiểm soát chi phí và thích ứng linh hoạt với biến động thị trường.

Đặt cược vào chiến lược xanh, mở không gian tăng trưởng dài hạn

Sau khi hoàn tất quá trình tái cơ cấu, Vinachem đang chuyển trọng tâm sang chiến lược phát triển xanh - yếu tố được xem là động lực tăng trưởng trong trung và dài hạn.

Đại diện Tập đoàn khẳng định chuyển đổi xanh đã trở thành trụ cột chiến lược, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Vinachem đã xây dựng lộ trình chuyển đổi xanh với các mục tiêu cụ thể: đến năm 2030 giảm tối thiểu 5% phát thải CO₂, nâng tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 5–10%; đến năm 2050, giảm ít nhất 20% phát thải và hướng tới trung hòa carbon.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Tập đoàn triển khai ba trụ cột đầu tư chính. Trước hết là chuyển đổi năng lượng đầu vào, với việc phát triển điện mặt trời áp mái, sử dụng sinh khối và nghiên cứu các nhiên liệu mới như LNG, amoniac xanh, hydro xanh nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Song song đó là nâng cấp công nghệ sản xuất, ưu tiên cải tạo các dây chuyền tiêu hao năng lượng lớn, tăng cường tự động hóa và tối ưu vận hành. Các giải pháp tiết kiệm năng lượng, tận dụng nhiệt thừa cũng được triển khai nhằm giảm chi phí và phát thải.

Trụ cột thứ ba là phát triển kinh tế tuần hoàn, hướng tới tái sử dụng chất thải và phụ phẩm giữa các nhà máy, qua đó giảm áp lực môi trường và gia tăng giá trị kinh tế.

Đáng chú ý, Vinachem cũng đang tiếp cận các công nghệ liên quan đến carbon như thu hồi, lưu giữ và sử dụng CO₂ (CCUS). Tại các nhà máy phát thải lớn như sản xuất urê, CO₂ có thể được tận dụng để sản xuất methanol, soda hoặc nhiên liệu thay thế - mở ra chuỗi giá trị mới từ chính nguồn phát thải.

Bên cạnh đó, Tập đoàn định hướng tham gia thị trường tín chỉ carbon thông qua các dự án năng lượng tái tạo và chuyển đổi nhiên liệu. Trong bối cảnh thị trường carbon toàn cầu đang hình thành, đây được xem là dư địa tăng trưởng mới trong dài hạn.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi xanh cũng đặt ra không ít thách thức, đặc biệt là chi phí đầu tư lớn và yêu cầu công nghệ cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, đây không chỉ là áp lực mà còn là cơ hội để Vinachem nâng cấp vị thế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với nền tảng tài chính đã được củng cố và chiến lược phát triển rõ ràng, Vinachem đang đứng trước cơ hội mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới – nơi giá trị không chỉ đến từ quy mô sản xuất, mà còn từ chất lượng tăng trưởng, công nghệ và khả năng thích ứng với xu hướng kinh tế xanh.

HL  (Vietnam Business Forum)