Hà Tĩnh: Hướng tới một trung tâm công nghiệp hiện đại

Bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2011, đã ghi nhận một bước tiến vượt bậc của tỉnh của Hà Tĩnh. Từ vị trí xếp hạng thứ 37 (năm 2010), tỉnh vượt lên đứng đứng vị trí thứ 7 (2011). Cộng đồng doanh nghiệp nội tỉnh đã và đang đánh giá cao hơn những nỗ lực của lãnh đạo Hà Tĩnh trong cải cách thủ tục hành chính, tạo dựng một môi trường đầu tư – kinh doanh thân thiện và hiệu quả.

Thiên thời - địa lợi - nhân hòa

Trong khoảng mươi mười năm kể từ ngày tái lập tỉnh, Hà Tĩnh vật lộn với việc tìm ra một hướng đi nhằm khỏi thực trạng một tỉnh kém phát triển. Và mọi sự bắt đầu đổi khác trong khoảng dăm năm trở lại đây, đó là khi tỉnh hội tụ đủ cả thiên thời, địa lợi và nhân hòa cho quá trình bứt tốc của mình.

Nói thiên thời, địa lợi là Hà Tĩnh có được cảng nước sâu Vũng Áng một trong những cảng nước sâu đẹp nhất của Việt Nam thậm chí là của cả khu vực. Quãng thời gian 2005 đến 2007 khi cả hai miền Bắc - Nam bắt đầu thiếu quỹ đất cho những dự án đầu tư lớn thì miền Trung nổi lên như một địa chỉ mà các nhà đầu tư quốc tế quan tâm yếu tố cảng nước sâu (Vũng Áng) càng làm Hà Tĩnh tăng thêm tính hấp dẫn. Không phải đương nhiên mà Formosa (một trong những tập đoàn tư nhân hàng đầu của Đài Loan) chọn Vũng Áng làm nơi đặt dự án nhà máy thép với vốn khởi đầu khoảng 7,9 tỷ USD (hiện giờ là khoảng 10 tỷ).

Nói nhân hòa là bởi chưa lúc nào như lúc này, người Hà Tĩnh - những con người được coi là thầy đồ thực sự (hội đủ cả hai đặc tính cần kiệm và khá là bảo thủ những giá trị truyền thống) lại trở nên thống nhất trong khát vọng công nghiệp hóa. Ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng ban quản lý KKT Vũng Áng nhận định: “Cái được lớn nhất của Hà Tĩnh chính là từ bà con nhân dân, hệ thống chính trị. Nói đơn cử như thế này thôi, hàng chục ngàn hộ dân di rời nhường đất cho nhà đầu tư; bà con giáo dân còn rời cả nhà thờ nhường đất cho KKT cho quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa của tỉnh nhà”.

Và cái được trong nhân hòa của Hà Tĩnh còn nằm ở khía cạnh coi trọng doanh nghiệp, quyết liệt trong cải cách thủ tục hành chính. Ông Võ Kim Cự, Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: “Thời gian là tiền bạc, cơ hội của doanh nghiệp, nếu vì thủ tục hành chính mà để doanh nghiệp lỡ đi cơ hội thì cái đầu tiên bị ảnh hưởng chính là nền kinh tế của tỉnh, là hình ảnh của Hà Tĩnh trong thu hút đầu tư”. Một trong những thành công tiêu biểu của Hà Tĩnh trong cải cách hành chính chính là việc vận hành nhà một cửa ở cấp độ địa phương, ở cấp độ KKT là thành công ở KKT Cửa Khẩu Quốc tế Cầu Treo và trên bình diện quốc tế là việc phối hợp với nước bạn Lào trong việc tháo gỡ hàng chục trạm cân, tạo một hành lang giao thương thông thoáng.

Hướng tới mục tiêu một trung tâm công nghiệp hiện đại

Tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2006 – 2010 đặt 9,6%/năm, riêng năm 2011 đạt trên 11%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp; cho đến nay công nghiệp và xây dựng chiếm khoảng 33%, dịch vụ - thương mại chiếm 32,6%. Năm 2011, tổng thu ngân sách của tỉnh (từ thuế và phí) đạt 2209 tỷ đồng; năm tháng đầu năm 2012, thu ngân sách của tỉnh đạt 1141 tỷ đồng. Hà Tĩnh đang hướng thẳng tới mục tiêu đến năm 2015, đưa tỉnh trở thành một trung tâm công nghiệp hiện đại của Bắc Trung Bộ.

Tỉnh có đủ cơ sở để tin tưởng về mục tiêu mà mình đặt ra. Đến giờ mà nói, Hà Tĩnh là nơi quy tụ của những dự án trọng điểm của quốc gia, như nhà máy luyện thép Formosa, mỏ sắt Thạch Khê, nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 1, tổng kho xăng dầu lớn và đặc biệt là cảng Vũng Áng gắn với cảng nước sâu Sơn Dương (62 cầu cảng) năng lực thông quan đạt 100 triệu tấn/năm.

Được tạo dựng cách đây bẩy năm, cho đến nay KKT Vũng Áng đã có hơn 140 doanh nghiệp được cấp chứng nhận đầu tư, đăng ký kinh doanh với tổng vốn đăng ký hơn 12 tỷ USD. Tính riêng 9 tháng đầu năm 2011, Ban quản lý Khu kinh tế Vũng Áng đã cấp mới Chứng nhận đầu tư cho 16 dự án, với tổng vốn đầu tư đăng ký gần 5.200 tỷ đồng. Điều đáng nói là các dự án ở vùng đất rộng 228km2 được mệnh danh là “thung lũng mưa” đều đang được gấp rút triển khai, kể cả siêu dự án Formosa từng một thời kỳ xuất hiện những ý kiến nghi ngại.

Kéo theo những đại dự án, đương nhiên sẽ là sự phát triển của các khu đô thị, ngành dịch vụ và cả công nghiệp phụ trợ. Một bức tranh kinh tế Hà Tĩnh hiện ra với một diện mạo khác hẳn xuất phát điểm, Tiến sỹ Trần Đình Thiên bày tỏ sự kinh ngạc của mình “thật sự khó tưởng tượng, nhất là khi đặt trong tương quan so sánh với điểm xuất phát thực tế còn nghèo và trình độ phát triển chưa cao của tỉnh”.

Từ Vũng Áng với cảng nước sâu (cánh cửa của nền kinh tế hiện đại), từ một môi trường đầu tư kinh doanh đang ngày một trở nên thân thiện hiệu quả, Hà Tĩnh đã hình thành nền tảng một quỹ đạo cho một nền kinh tế công nghiệp hiện đại. Hà Tĩnh bứt phát bắt đầu từ thiên thời địa lợi và đặc biết là từ khát vọng hiện đại hóa của mình.