“Tăng lực” cho ngành dệt may bằng vốn FDI

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, 9 tháng đầu năm 2012, xuất khẩu dệt may của Việt Nam tiếp tục dẫn đầu xuất khẩu cả nước, đạt 11,25 tỷ USD (chưa tính xuất khẩu nguyên phụ liệu), tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái (10,5 tỷ USD). Tuy nhiên sự tăng trưởng này chủ yếu từ khối doanh nghiệp FDI chứ không phải từ các doanh nghiệp trong nước.

Sau khi gia nhập WTO, cùng với việc ký kết nhiều hiệp định thương mại, ngành dệt may Việt Nam đã có bước tiến vượt bậc, đạt mức tăng trưởng bình quân gần 22%/năm. Hiện Việt Nam là nhà cung cấp hàng dệt may lớn thứ hai vào thị trường Mỹ, thứ ba vào Nhật Bản và thứ năm vào EU. Ngoài việc đẩy mạnh và mở rộng thị trường xuất khẩu, Việt Nam thu hút nhiều dự án đầu tư FDI vào lĩnh vực dệt may.

Do chi phí lao động tăng cao, nhiều quốc gia đã và đang tiếp tục chuyển dịch sản xuất các loại sản phẩm dệt may thông dụng sang các nước đang phát triển có chi phí thấp hơn, trong đó có Việt Nam. Không chỉ coi trọng việc đầu tư mới các nhà máy tại Việt Nam để tận dụng lao động, ưu đãi của một số địa phương, trước nhu cầu tiêu dùng hàng may mặc nội địa nước này ngày một gia tăng, các doanh nghiệp FDI còn tiến hành các thủ tục mua lại doanh nghiệp Việt Nam.

Trong số các quốc gia đầu tư vào ngành dệt may Việt Nam, Hàn Quốc đang nổi lên là một trong những thị trường mới giàu tiềm năng với tăng trưởng xuất khẩu năm 2011 tăng 145% so với năm 2010, đạt 905 triệu USD. Trong hơn 900 triệu USD thu về từ xuất khẩu đó, các doanh nghiệp 100% vốn Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam chiếm 80%. Đặc biệt, trong khi thu hút FDI vào dệt may của một số quốc gia và vùng lãnh thổ như Đài Loan, Nhật Bản… vào Việt Nam thưa dần thì cuối năm 2011, đầu năm 2012, doanh nghiệp Hàn Quốc vẫn tiếp tục có những dự án được khởi công như dự án nhà máy sản xuất sợi của Công ty TNHH Kyung Bang Việt Nam; dự án Công ty TNHH Hansae của Tập đoàn Hansae; dự án nhà máy may xuất khẩu tại huyện Cầu Ngang (Trà Vinh) của Công ty TNHH MTV Grace Vina…. Năm 2007, đã có 5,4 tỷ USD vốn FDI đầu tư vào ngành dệt may và xu hướng này tiếp tục trong các năm tiếp theo. Tính trong giai đoạn 2007-2012, tổng cộng có 485 dự án FDI đầu tư vào ngành dệt may, với tổng số vốn đăng ký hơn 2 tỉ USD. Chính sự gia tăng mạnh mẽ vốn FDI đầu tư vào ngành dệt may đã tạo sức bật tăng trưởng cho toàn ngành.

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, 9 tháng đầu năm 2012, xuất khẩu dệt may tiếp tục dẫn đầu xuất khẩu cả nước, đạt 11,25 tỷ USD (chưa tính xuất khẩu nguyên phụ liệu), tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái (10,5 tỷ USD). Tuy nhiên theo bà Đặng Phương Dung - Tổng thư ký Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), có sự tăng trưởng này là từ khối doanh nghiệp FDI chứ không phải từ các doanh nghiệp trong nước. Mặc dù tình hình đơn hàng may mặc trong năm nay nhìn chung không tốt, nhưng các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam vẫn nhận được đơn hàng từ các công ty mẹ ở nước ngoài vốn thực hiện khá tốt việc marketing. Ngoài ra, do có một lượng doanh nghiệp nhỏ trong ngành đóng cửa, nên doanh nghiệp FDI hiện vẫn tuyển được lao động, chứ không khó về lao động như những năm trước. Theo VITAS, doanh nghiệp FDI đang chiếm khoảng 25% trong toàn ngành dệt may xét về số lượng doanh nghiệp. Xuất khẩu của doanh nghiệp FDI chiếm 60-65% trong tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành trong năm 2011.

Có thể thấy doanh nghiệp FDI giữ vai trò vô cùng quan trọng trong sự tăng trưởng và phát triển của ngành dệt may Việt Nam. Để giảm áp lực cạnh tranh trong giai đoạn hiện nay, đòi hỏi ngành dệt may Việt Nam phải thu hút thêm vốn đầu tư, nhất là vốn FDI. Phó Chủ tịch VITAS, Phó Tổng Giám đốc thường trực VINATEX, ông Lê Tiến Trường khuyến nghị Việt Nam cần cho phép các doanh nghiệp FDI được tham gia hiệp hội ngành nghề tại Việt Nam; tăng cường khuyến khích đầu tư và kêu gọi đầu tư nước ngoài vào sản xuất nguyên phụ liệu dệt may. Ngoài ra môi trường chính sách cũng cần được tiếp tục hoàn thiện theo hướng minh bạch, hiệu quả; tạo tiền đề cũng như lực hấp dẫn thu hút các doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong lĩnh vực dệt may.

Kiên Cường