Năm 2013: Kinh tế Việt Nam còn nhiều thách thức

13:41:44 | 20/12/2012

Năm 2012 Việt Nam đã có tới hàng nghìn doanh ngiệp lâm vào cảnh kinh doanh thua lỗ, phá sản và đóng cửa. Bước sang năm 2013, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, nền kinh tế sẽ dần hồi phục nhưng cơ hội đối với các doanh nghiệp không nhiều bởi chính sách thắt chặt tín dụng vẫn tiếp tục được Chính phủ duy trì.

Khôi phục niềm tin doanh nghiệp

Năm 2012 đối với ngành sản xuất, kinh doanh có thể được gói gọn trong hai từ “thất bại”. Với 47.000 doanh nghiệp bị xóa sổ, con số này vẫn ngày một tăng thêm và không chỉ dừng lại ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhiều DN lớn, thậm chí cả các tập đoàn đa quốc gia đang hoạt động tại Việt Nam cũng phải đối mặt với nguy cơ phá sản.

Mặc dù từ năm 2009 đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã dần nới lỏng chính sách tín dụng, thế nhưng việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng đối với các doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn. Thực tế cho thấy, hiện nay có đến 95% doanh nghiệp mong muốn được vay vốn nhưng có tới gần 90% doanh nghiệp trong số này vì nhiều lý do mà không đủ điều kiện để qua cửa thị trường tín dụng chính thức nên phải “đi” cửa tín dụng phi chính thức.

Điều kiện cho vay của ngân hàng vẫn quá khắt khe nên mặc dù lãi suất cho vay đã được hạ xuống khiến các doanh nghiệp luôn gặp rắc rối và phiền toái khi tiếp cận, đây chính là nguyên nhân chính đẩy doanh nghiệp lâm vào tình trạng khó khăn. Chỉ những doanh nghiệp thực sự khỏe mới đủ khả năng tiếp cận được nguồn vốn tín dụng, mà con số này vẫn còn rất khiêm tốn.

Để chấm dứt tình trạng doanh nghiệp phá sản ngày một nhiều, đặc biệt là hướng đến mục tiêu cứu nền kinh tế trong năm 2013, và những ngày cuối cùng của năm 2012, Ngân hàng Nhà nước đang hướng tới việc giảm thêm 1% lãi suất. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, điều quan trọng lúc này không chỉ là lãi suất nữa mà là tìm đầu ra cho sản phẩm, khôi phục lại niền tin cho doanh nghiệp.

Nâng cao trình độ quản trị

Từ trước đến nay, thay vì cần phải đầu tư vào công nghệ và quản trị thì các doanh nghiệp trong nước chỉ chú trọng đến đầu tư ngắn hạn trong khi đó, môi trường kinh doanh tại Việt Nam vẫn chưa thật sự minh bạch, bình đẳng, cơ chế xin cho vẫn còn phổ biến. Môi trường chưa thực sự phù hợp với những doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời không khuyến khích được các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ và quản trị. Vì thế, khi nền kinh tế có biến động mạnh, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn là điều không tránh khỏi.

Hiện nay, các doanh nghiệp đều đang chịu áp lực tái cấu trúc, nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngoài các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần có chương trình hỗ trợ doanh nghiệp lớn nâng cao trình độ quản trị, đặc biệt là quản trị chiến lược và tài chính, tập trung vào lĩnh vực kinh doanh cốt lõi, xây dựng chuẩn mực quản trị hiện đại, thực hiện tốt các biện pháp giảm giá thành sản phẩm, xây dựng và thực hiện tốt cơ chế kiểm soát rủi ro trong doanh nghiệp. Điển hình, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, với quy mô vừa và nhỏ đang hoạt động tại Việt Nam đã tương đối thành công bởi họ chú ý đến hệ thống quản trị rủi ro, đào tạo nguồn nhân lực kinh doanh cốt lõi, đa dạng hóa thị trường, quan trọng nhất là các doanh nghiệp này đã đầu tư tương đối đúng hướng nên có sức đề kháng khá tốt, tiếp tục trụ vững thậm chí mở rộng hoạt động kinh doanh.

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, công cuộc đổi mới kinh tế hiện nay bắt buộc phải có sự đổi mới cả về thể chế chính trị, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh một cách quyết liệt. Trụ cột niềm tin cho các doanh nghiệp hiện nay chính là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô theo hướng thị trường, đẩy mạnh cải cách ở khu vực doanh nghiệp nhà nước. Trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, Việt Nam cần nhanh chong giải quyết nợ xấu, và hàng tồn kho, tiến hành giảm, giãn thuế… giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Việc hỗ trợ cũng cần phải nhắm tới những doanh nghiệp có tiềm năng, có chiến lược phát triển lâu dài chứ không dàn trải với tất cả các doanh nghiệp.

Đình Thanh