Cùng doanh nghiệp vượt khó

Đúng như dự đoán của các chuyên gia kinh tế ngay từ đầu năm, năm 2012 là một năm đầy khó khăn, nhiều biến động tiêu cực đối với nền kinh tế và các doanh nghiệp Việt Nam.

Chỉ tiêu lợi nhuận đặc biệt xấu

Theo số liệu thống kê mới nhất cho đến nay, trong số 675 nghìn doanh nghiệp đã thành lập, chỉ còn 471 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động với số lượng doanh nghiệp thua lỗ rất lớn. Năm 2012, có 51 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tuy nhiên số doanh nghiệp phải giải thể, ngừng hoạt động đã chiếm trên 40 nghìn doanh nghiệp. Nghĩa là, số doanh nghiệp phá sản đã gần bằng số thành lập mới. Cũng theo khảo sát động thái doanh nghiệp Việt Nam của trong năm 2012 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các chỉ số về hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đều có chiều hướng xấu đi, đặc biệt là chỉ số về lợi nhuận trên đơn vị sản phẩm, tổng doanh số và hàng tồn kho.

Về kinh tế vĩ mô, xuất khẩu tăng 16,6%, nhập khẩu tăng 6,8%, nhập siêu khoảng 1 tỷ USD, bằng 0,9% kim ngạch xuất khẩu. Thu ngân sách đạt 67,3%, chi ngân sách đạt 71,2% dự toán. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước bằng 29,5% GDP (năm 2011 là 34,6%). Chỉ số sản xuất công nghiệp ước cả năm tăng 5,3%. Sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản ước cả năm đạt khoảng 3,9%. Khu vực dịch vụ tăng trưởng cao hơn mức tăng trưởng chung của nền kinh tế. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước cả năm tăng 18%. Doanh thu du lịch tăng trên 15%, số khách du lịch quốc tế đến Việt Nam tăng trên 8%. Khối lượng vận chuyển hành khách tăng ước cả năm tăng 13%; bưu chính, viễn thông tiếp tục phát triển mạnh. Tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm đạt khoảng 5,2%, thấp hơn kế hoạch nhưng quý sau cao hơn quý trước.

Sát cánh cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn

Trong bối cảnh tình hình kinh tế, doanh nghiệp và xã hội gặp nhiều khó khăn, VCCI đã có chủ trương tập trung vào một số hoạt động cụ thể nhằm hỗ trợ DN vượt qua giai đoạn gian khó.

Theo ông Hoàng Văn Dũng, Phó chủ tịch thường trực của VCCI, trong năm 2012, VCCI đã tham gia nghiên cứu góp ý nhiều Dự thảo Luật như Luật Giá, Luật sửa đổi, bổ sung Luật thuế thu nhập cá nhân, Thông tư hướng dẫn về thuế thu nhập doanh nghiệp Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định số 39/2009/NĐ-CP; Dự thảo Nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt; Nghị định của Chính phủ về hải quan điện tử; Thông tư ban hành Tiêu chuẩn thẩm định giá Tài sản vô hình; Chính sách về thuế nhà thầu.

VCCI cũng đã tổ chức được 423 hội nghị, hội thảo góp ý chính sách, pháp luật, rà soát các Bộ Luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Lao động, Luật Dạy nghề, Luật Việc làm, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp với sự tham dự của hơn 70.000 lượt doanh nghiệp, tăng 10% so với năm 2011. Đồng thời, VCCI đã hoàn thành khuyến nghị chính sách lần 4 của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam về phương án đàm phán hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương - Chương lao động và giải quyết tranh chấp lao động. Xây dựng Kế hoạch hành động cho VCCI và các Hiệp hội triển khai Quyết định 06/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực từ ngày 15/3/2012. Đây là văn bản chính thức hóa cơ chế tham vấn bắt buộc giữa Đoàn đàm phán của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp trong các đàm phán thương mại quốc tế và vai trò đầu mối của VCCI trong quá trình này.

Trong khuôn khổ các hoạt động cải cách thủ tục hành chính, VCCI đã phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức 2 Hội nghị đối thoại về chính sách thuế và hải quan năm 2012 tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh với sự tham gia của 1100 lượt doanh nghiệp.

Theo báo cáo của VCCI, trong năm 2012, VCCI cũng tổ chức được khoảng 1400 khoá đào tạo cho 70.000 lượt doanh nghiệp. Bên cạnh các chương trình đào tạo các kiến thức, kỹ năng kinh doanh cơ bản, trong những năm vừa qua, VCCI rất chú trọng đưa các nội dung đào tạo quản trị cao cấp cho các cán bộ quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp. Đối với công tác hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, VCCI đã xây dựng và được Chính phủ phê duyệt dự án “ Hỗ trợ DNNVV để phát triển các cụm liên kết ngành trong chuỗi giá trị khu vực nông nghiệp nông thôn” trong Kế hoạch phát triển DNNVV 2011-2015; Tích cực phối hợp với các tổ chức như ILO, UNIDO, GIZ.. nhằm tìm kiếm các nguồn vốn và kỹ thuật hỗ trợ phát triển doanh nghiệp...

Bên cạnh đó, VCCI đã tổ chức đón 240 đoàn với hơn 14.000 lượt doanh nhân nước ngoài vào Việt Nam khảo sát thị trường, tìm kiếm cơ hội đầu tư- kinh doanh trong đó có 11 đoàn tháp tùng Nguyên thủ quốc gia đồng thời tổ chức 110 đoàn với 6000 lượt doanh nghiệp Việt Nam ra nước ngoài tham dự các hội nghị quốc tế, khảo sát thị trường, tham dự hội chợ triển lãm trong đó có 3 đoàn lớn tháp tùng Nguyên thủ và lãnh đạo cấp cao của Việt Nam ra nước ngoài. VCCI cũng đã tổ chức khoảng 500 cuộc hội thảo, hội nghị, tọa đàm, gặp gỡ tiếp xúc doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài với sự tham dự của hơn 40.000 lượt doanh nghiệp.

Đặc biệt, ông Dũng cho biết, trong năm 2012, các Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam với các thị trường trọng điểm như: Diễn dàn doanh nghiệp Việt Nam - Châu Phi, Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - EU, Việt Nam - Nhật Bản, Việt Nam – Hoa Kỳ; Hội đồng Doanh nghiệp Việt - Nga, Việt Nam - Arập Xêút; Việt Nam – Nam Phi; Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC (ABAC); Hội đồng tư vấn kinh doanh Asean (ASEAN BAC) tiếp tục duy trì hoạt động có hiệu quả. Các chương trình diễn đàn tập trung vào các nhóm hoạt động như tổ chức các diễn đàn song phương giữa doanh nghiệp Việt Nam và các nước; gặp gỡ doanh nghiệp; ….Các Diễn đàn này giúp doanh nghiệp có kênh trao đổi thông tin và tham gia giao lưu trực tiếp với cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài, đã nhận được sự hưởng và đánh giá cao của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông Dũng, trong năm qua, VCCI chưa có được các chương trình, dự án lớn ở tầm quốc gia để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển nguồn lực, tái cơ cấu, hội nhập kinh tế quốc tế…. Các đơn vị còn thụ động, chưa chủ động triển khai theo yêu cầu của Ban Thường trực.

Đối mặt với năm khó khăn tiếp theo

Theo đánh giá của ông Dũng, phần lớn các dự báo đều cho rằng kinh tế thế giới năm 2013 vẫn đi theo chiều hướng tiêu cực thậm chí còn tệ hơn so với năm 2012. Triển vọng phục hồi của các trung tâm tăng trưởng (Mỹ, EU, Nhật, Trung Quốc) còn rất thấp. Các năm trước, trong một bối cảnh quốc tế như nhau, các chỉ số kinh tế cơ bản của Việt Nam (tăng trưởng, lạm phát, giá trị đồng tiền, nợ…) đã kém hơn so với nhiều nền kinh tế khác. Khả năng này có thể lại diễn ra trong năm 2013, thậm chí ở cấp độ gay gắt hơn.

Do đó, trong năm 2013 mục tiêu cần ưu tiên hàng đầu là khôi phục ổn định vĩ mô, kiềm chế lạm phát và phục hồi tăng trưởng cùng với củng cố niềm tin cho doanh nghiệp và thị trường. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng VN cần coi việc tái cấu trúc nền kinh tế với các hành động thực tế mang tính chiến lược để thay đổi mô hình tăng trưởng là nhiệm vụ sống còn. Để quá trình tái cơ cấu có thể diễn ra, cần ổn định nền kinh tế để tái lập lòng tin thị trường, lòng tin xã hội. Đây phải là hai mục tiêu – nhiệm vụ ưu tiên cao nhất. Như vậy, tăng trưởng đương nhiên không phải là mục tiêu ưu tiên và phải kiên định với lập trường này. Giải pháp tái cơ cấu phải được coi là trục giải pháp chính của việc ổn định và khôi phục tăng trưởng, các chính sách tiền tệ là giải pháp hỗ trợ, tập trung vào các chính sách tài khóa và cải cách DNNN.

Đứng trước tình hình đó, ông Dũng cho biết, phương hướng nhiệm vụ công tác trong năm 2013 của VCCI trong namư 2013 là tập trung vào các hoạt động tham mưu tư vấn về chính sách và môi trường kinh doanh theo hướng ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng bền vững, các chính sách và chương trình tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó thông qua đổi mới và tái cấu trúc doanh nghiệp; tăng cường tìm kiếm thị trường và đối tác cho doanh nghiệp trong nước; mở rộng quan hệ hợp tác đa phương. Đồng thời, tiếp tục kiện toàn, đổi mới và nâng cao năng lực hoạt động của VCCI theo hướng chuyên nghiệp hóa.

Quỳnh Chi