Hiệu quả từ thu hút, sử dụng vốn FDI ở Bình Dương

Việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) những năm qua là một minh chứng cho thành công của công cuộc đổi mới trên phạm vi cả nước.

Tuy nhiên, thu hút nguồn vốn là một chuyện, còn việc hấp thụ, chuyển hóa đồng vốn ấy để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững như ở Bình Dương thì không phải tỉnh, thành phố nào cũng đạt được.

Từ thu hút vốn FDI

Công cuộc đổi mới do Ðảng khởi xướng và lãnh đạo đã tác động và làm thay đổi mọi ngõ ngách của đời sống kinh tế - xã hội cả nước. Nhiều tỉnh, thành phố đã hút nguồn vốn đầu tư khá mạnh, nhưng chưa địa phương nào nhiều năm đứng tốp đầu của cả nước, cả về sức cạnh tranh và về thu hút vốn FDI như tỉnh Bình Dương. Nhờ nguồn đầu tư dồi dào, năng lực điều hành quản lý và sử dụng nguồn thu có hiệu quả..., chỉ khoảng 20 năm, Bình Dương đã lột xác hoàn toàn, từ tỉnh thuần nông, chuyển hẳn sang phát triển công nghiệp - dịch vụ.

Trước năm 1995, thu hút FDI của Bình Dương không đáng kể, chỉ có 382 triệu USD, "xếp thường thường bậc trung", có chăng chỉ hơn các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, nhưng vẫn xếp sau Ðồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu và càng không thể so sánh được với hai đầu tàu kinh tế lớn, như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.

Bước ngoặt dẫn đến sự thay đổi lớn, là giai đoạn 1996-2006, thu hút vốn đầu tư tại Bình Dương tăng vọt lên 1,6 tỷ USD. Chỉ một năm sau, năm 2007, vốn đầu tư đã là 2,9 tỷ USD. Năm 2012, dù kinh tế thế giới khu vực và trong nước vẫn chưa vượt qua khủng hoảng, nhưng dòng vốn FDI đổ vào Bình Dương vẫn đứng đầu cả nước, đạt 2,6 tỷ USD/ tổng số gần 10,5 tỷ USD của cả nước, cao hơn TP Hồ Chí Minh và Hải Phòng cộng lại.

Các nhà đầu tư nước ngoài, thời gian đầu chỉ thu hút được vài chục dự án, đến nay là 2.093 dự án, với tổng vốn đăng ký hơn 17 tỷ USD. Theo ông Hàn Anh Vũ, Chi cục trưởng Hải quan Bình Dương, năm 1992, Hải quan Sông Bé (cũ) chỉ có 27 doanh nghiệp đến làm thủ tục đăng ký thuế xuất nhập khẩu, với tổng kim ngạch đạt 24,6 triệu USD và số thuế thu được từ xuất nhập khẩu là 4,1 tỷ đồng. 20 năm sau, (cuối năm 2012), Cục đã làm thủ tục hải quan cho hơn 3.190 doanh nghiệp, với tổng kim ngạch hơn 21 tỷ USD.

Trong cuộc họp giao ban với KCN các tỉnh phía nam gần đây, ông Ðỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Ðầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Ðầu tư, nhận định: "Bình Dương là địa phương có chuyển biến tích cực và đạt kết quả khả quan nhất trong lĩnh vực thu hút FDI và vẫn ở mức cao". Tại buổi gặp gỡ với lãnh đạo tỉnh Bình Dương vừa qua, ông Pong Kok Tian, Tổng lãnh sự Xin-ga-po tại TP Hồ Chí Minh nhận định, "năm Nhâm Thìn 2012, có nhiều điều tốt đẹp đến với Bình Dương. Với hơn 2.000 dự án có vốn FDI từ 36 quốc gia, Bình Dương là một trong năm tỉnh, thành phố có sức cạnh tranh cao nhất hiện nay".

Từ một tỉnh không nằm trong tam giác phát triển, đến nay Bình Dương là nhân tố tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong khu vực kinh tế trọng điểm phía nam. Có thể nói, Bình Dương đã tận dụng tốt cơ hội "ngoại lực" là vốn FDI để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Thành quả ấy phản ánh sự năng động của tỉnh, vừa biết cách mời gọi, vừa biết giữ chân các nhà đầu tư. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lê Thanh Cung, mọi cánh cửa luôn rộng mở đón tiếp các nhà đầu tư, người lao động đến với Bình Dương.

Ðến hấp thụ vốn FDI

Nhìn vào những thành quả kinh tế-xã hội, về cơ sở hạ tầng..., và vị thế của Bình Dương trong khu vực kinh tế trọng điểm phía nam, rộng hơn là cả nước thì mới thấy hết sự nỗ lực của Ðảng bộ, chính quyền và người dân nơi đây. Từ một tỉnh thuần nông, kinh tế chủ yếu tự cung tự cấp, công nghiệp - dịch vụ gần như trống vắng, thì nay cơ cấu kinh tế của Bình Dương đảo ngược hoàn toàn, công nghiệp - dịch vụ chiếm 96,2%, nông nghiệp một thời thống trị, nay chỉ chiếm khiêm tốn 3,8% và đang chuyển sang nông nghiệp kỹ thuật cao. Hàng chục nghìn ha đất hoang hóa, đất trồng cây một vụ, năng suất thấp, nay được phủ đầy 28 KCN, tám cụm công nghiệp tập trung, với hơn 3.000 nhà đầu tư nước ngoài. Cũng từ các nhà máy, xí nghiệp này mà hàng trăm nghìn lao động, công nhân có tay nghề, từ các vùng, miền trên cả nước hội tụ về, chung tay biến ước mơ CNH, HÐH của Bình Dương và cả nước sớm thành hiện thực.

Nếu năm 1997, khu vực kinh tế vốn FDI đóng góp cho ngân sách chỉ 817 tỷ đồng, thì đến năm 2011, khu vực này đã đóng góp vào ngân sách Nhà nước gần 4.000 tỷ đồng và số thu nộp ngân sách năm 2012 là hơn 7.500 tỷ đồng. Hiện nay, sản phẩm sản xuất tại Bình Dương đã có trên quầy hàng, trong đó các mặt hàng có hàm lượng công nghệ cao, như máy tính và linh kiện điện tử... tại 193 quốc gia, vùng lãnh thổ. Trong năm 2012, trước tác động của suy thoái kinh tế thế giới, trong nước, nhưng chỉ riêng xuất khẩu, Bình Dương đã thu về 12,2 tỷ USD, và là tỉnh duy nhất cả nước xuất siêu hai tỷ USD.

Bên cạnh những tác động tích cực về mặt kinh tế, nguồn vốn FDI cũng gián tiếp thúc đẩy đổi mới cơ chế quản lý, cải cách thủ tục hành chính, nâng cấp cơ sở hạ tầng, kích thích các ngành dịch vụ phát triển. Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Ðầu tư Lê Việt Dũng nhấn mạnh, vốn FDI là nguồn vốn bổ sung quan trọng cho nhu cầu đầu tư phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế, là nguồn lực góp phần phục vụ sự nghiệp CNH, HÐH của Bình Dương.

Cơ cấu kinh tế thay đổi, kéo theo cơ sở hạ tầng và đô thị hóa cũng diễn ra nhanh, làm thay đổi bộ mặt của Bình Dương. Ðất lành chim đậu, các KCN tại Bình Dương đã trực tiếp tạo công ăn việc làm cho hơn 800 nghìn lao động và hàng trăm nghìn lao động gián tiếp. Ðể tái tạo sức lao động và tạo điều kiện cho họ "an cư lạc nghiệp", ngoài bảo đảm về tiền lương, tiền thưởng, bảo hiểm, Bình Dương còn chú trọng đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng, xây dựng khoảng 1,75 triệu m2 sàn nhà ở công nhân, nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, khu vui chơi giải trí phục vụ nhân dân, người lao động.

Từ tỉnh chỉ có vài trăm nghìn dân sống rải rác, với duy nhất một thị xã, nay Bình Dương đã phát triển 1,7 triệu người, sống tập trung ở thành phố Thủ Dầu Một, hai thị xã, với hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại, mang tính kết nối cao, bảo đảm các tiêu chuẩn quốc tế. Những năm qua, Bình Dương và các doanh nghiệp hàng đầu đã chi hàng chục nghìn tỷ đồng phát triển cơ sở hạ tầng công nghiệp - đô thị, chỉ riêng năm 2012 là 3.800 tỷ đồng. Theo đồng chí Lê Thanh Cung, hạ tầng kỹ thuật phải luôn đi trước và đồng bộ thì mới phù hợp tốc độ phát triển công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh như hiện nay. Ðiều này lý giải vì sao trong bối cảnh khó khăn chung này mà nguồn FDI vẫn "chảy" mạnh vào Bình Dương.

Cùng với việc xây dựng một môi trường đầu tư thông thoáng, Bình Dương đặc biệt quan tâm hoàn thiện dịch vụ đi kèm, nâng cao nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư. Ngoài hợp tác liên kết phát triển các dự án giáo dục và đào tạo, tỉnh cũng đầu tư 12 trường đại học, cao đẳng và 42 cơ sở dạy nghề, để năm 2020, đáp ứng nhu cầu đào tạo khoảng 24.000 sinh viên/năm. Mức GDP đầu người hàng năm liên tục tăng, nếu năm 2010, bình quân là 30 triệu đồng/năm, thì năm 2012 đã là 41,6 triệu đồng. Hiện nay, Bình Dương đang hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, giáo dục, y tế của nhân dân, người lao động - một lãnh đạo tỉnh Bình Dương chia sẻ.

Mặc dù đã đạt được những kết quả quan trọng nêu trên, song khả năng hấp thụ nguồn vốn của Bình Dương còn khiêm tốn, chất lượng của nguồn vốn chưa cao, việc thu hút các dự án đầu tư công nghệ cao còn hạn chế, chuyển giao công nghệ còn chậm. Còn nhiều doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường. Việc sử dụng tài nguyên đất đai, khoáng sản chưa thật sự hiệu quả. Mối liên kết ngang, dọc giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước chưa cao, dẫn đến việc phát huy năng lực của nhau còn hạn chế.

Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Lê Thanh Cung vẫn đau đáu ước ao là làm thế nào thu hút được nhiều nhà đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, nông nghiệp chất lượng cao, gắn với phát triển đô thị, ít ô nhiễm môi trường và các ngành kinh tế mũi nhọn khác. Dần hạn chế các ngành chiếm tỷ lệ nguyên liệu nhập khẩu hơn 90%, như dệt may, chế biến gỗ và da giày. Tập trung xây dựng các KCN sản xuất nguyên liệu phụ trợ, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, từng bước hướng Bình Dương đến phát triển bền vững.

Nguồn: nhandan.com.vn