Quan hệ thương mại, đầu tư Việt Nam- Malaysia: Nhiều chuyển biến tích cực

Năm 2013 là năm kỷ niệm 40 năm Việt Nam và Malaysia chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Với 13 hiệp định hợp tác được ký kết trên nhiều lĩnh vực như thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, bưu chính viễn thông và cả thể thao, mối quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam và Malaysia đã có nhiều chuyển biến to lớn.

Những dấu mốc quan trọng

Kỳ họp lần thứ nhất Ủy ban hỗn hợp thương mại giữa hai Bộ Kinh tế hai nước đã được tổ chức ngày 12-11-2009 bên lề Hội nghị liên Bộ trưởng APEC lần thứ 21 (AMM 21) tại Singapore, đánh dấu một mốc quan trọng trong quan hệ thương mại hai nước, trở thành một hoạt động mang tính chất định kỳ với mục đích đánh giá tình hình thương mại song phương, đề xuất các biện pháp thiết thực, tiếp tục thúc đẩy quan hệ hai nước phát triển, xây dựng cơ chế khung cho nhiều hợp tác trên nhiều lĩnh vực, không chỉ thương mại mà còn cả đầu tư, công nghiệp cũng như nông nghiệp.

Trên đà phát huy những thành quả to lớn đó, kỳ họp lần thứ 2 bên lề Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN họp lần thứ 19 (6-9/3/2013) đã được tổ chức thành công tại Hà Nội vừa qua. Hội nghị đã đi sâu hơn vào một số nội dung liên quan đến xúc tiến thương mại, cũng như xây dưng một cơ chế trao đổi, chia sẻ thông tin và phối hợp điều tra xử lý các vấn đề liên quan đến chống bán phá giá thương mại của chính phủ hai nước đối với các doanh nghiệp hai bên nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn và đảm bảo quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp hai nước. Hai bên cũng nhất trí tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác trong một số lĩnh vực như thương mại, đầu tư, công nghiệp và nông nghiệp, khai thác tối đa hơn nữa tiềm năng kinh tế thương mại mỗi nước để quan hệ hợp tác kinh tế thương mại và đầu tư Việt Nam-Malaysia tiếp tục phát triển lên tầm cao mới.

Quan hệ thương mại, đầu tư tăng mạnh

Đối với Malaysia, Việt Nam là quốc gia đứng thứ 5 trong khu vực ASEAN về xuất khẩu và nhập khẩu. Trong khi đó, Malaysia đứng hàng thứ 3 trong khu vực về giá trị giao dịch thương mại với Việt Nam.

Theo Bộ trưởng Bộ Công thương VN Vũ Huy Hoàng, kể từ sau kỳ họp Ủy ban hỗn hợp lần thứ nhất, thương mại song phương Việt Nam-Malaysia đã đạt được những kết quả khả quan. Tổng kim ngạch hai chiều trong giai đoạn 2009-2012 đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 24% với giá trị tăng gần gấp đôi từ 4,1 tỷ USD năm 2009 lên 7,9 tỷ USD năm 2012. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Malaysia đạt xấp xỉ 4,5 tỷ USD, tăng 56%, nhập khẩu của Việt Nam từ Malaysia đạt 3,4 tỷ, giảm 13%. Năm 2012 đánh dấu kết quả quan trọng trọng khi Việt Nam lần đầu tiên sau 10 năm đã xuất siêu sang Malaysia với giá trị gần 1,1 tỷ USD.

Đặc biệt, trong những năm qua, rất nhiều nội dung hợp tác trong lĩnh vực thương mại 2 bên được triển khai hết sức hiệu quả như hợp tác về xuất nhập khẩu, hợp tác trong đàm phán, ký kết, thiết lập khu vực mậu dịch tự do giữa ASEAN với các đối tác. Hiện nay, Việt Nam và Malaysia đang hợp tác với nhau trong đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Trong lĩnh vực đầu tư, tính đến hết năm 2012, Malaysia đứng thứ 8 trong tổng số 92 nước và đứng thứ 2 trong các nước Đông Nam Á có đầu tư trực tiếp tại Việt Nam với tổng số 428 dự án, tổng số vốn đăng ký trên 10,1 tỷ USD.

Đặc biệt, trong lĩnh vực đầu tư công nghiệp, thời gian qua đã có nhiều dự án đầu tư của Malaysia tại Việt Nam cũng như có nhiều dự án của Việt Nam tại Malaysia. Các dự án này tập trung vào lĩnh vực như công nghiệp, năng lượng, sản xuất điện, hợp tác trong lĩnh vực dầu khí, xây dựng trung tâm thương mại, khách sạn. Những dự án này đã góp phần thúc đẩy quan hệ đầu tư, đồng thời góp phần tăng trưởng quan hệ về thương mại giữa Việt Nam và Malaysia.

Đặc biệt, tại kỳ họp thứ 2 vừa qua, VN và Malaysia đã cam kết sẽ thúc đẩy hơn nữa hoạt động xúc tiến thương mại để kim ngạch thương mại hai chiều tăng hơn, trong đó có việc cân bằng giữa hai bên, tức là không có nước nào nhập siêu, xuất siêu, đồng thời bàn bạc và tiến tới ký kết biên bản thỏa thuận về hợp tác trong lĩnh vực gạo giữa 2 nước, dự kiến ký kết vào quý 2/2013.

Ngoài ra, hai bên đã thống nhất việc xem xét để có thể tiến hành đàm phán được ký kết Hiệp định trong lĩnh vực nông nghiệp, nghề cá mà nội dung đã được hai Thủ tướng Việt Nam và Malaysia bàn với nhau vào tháng 4/2010 khi Việt Nam tổ chức Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 16. Hiện nay, các cơ quan hữu quan của hai bên đang triển khai theo hướng có thể thắt chặt hơn nữa quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực nông nghiệp và nghề cá.

Trong lĩnh vực công nghiệp, 2 bên cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hai bên đầu tư và kinh doanh nhiều hơn nữa, nhất là chú trọng lĩnh vực công nghiệp chế biến, dầu khí, năng lượng.

Để thúc đẩy một cách có hiệu quả hợp tác giữa hai bên, theo Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, biện pháp quan trọng là cung cấp thông tin về tình hình kinh tế, thương mại và cung cấp thông tin cho nhau kể cả những biện pháp liên quan đến bảo hộ thương mại nếu có được triển khai ở nước này, nước kia, nhằm giúp cho nhau chủ động trong việc chuẩn bị và phối hợp để giải quyết.

Việt Nam và Malaysia đã quyết định thiết lập nhóm công tác có nhiệm vụ rà soát các công việc có liên quan đến thúc đẩy tự do hóa thương mại, đề xuất những giải pháp để tháo gỡ những khó khăn nếu như nảy sinh trong quan hệ hợp tác thương mại, đầu tư công nghiệp. Sau đó, báo cáo với cơ quan hữu quan của hai nước để sớm có những biện pháp tháo gỡ nhằm mục đích tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước trong hoạt động đầu tư, kinh doanh, hỗ trợ lẫn nhau vươn ra thị trường nước thứ 3.

Quỳnh Chi