Tăng cường hợp tác với Cuba trong lĩnh vực dược phẩm, công nghệ sinh học

Các chuyên gia hàng đầu của Cuba trong lĩnh vực công nghệ sinh học, dược phẩm, cũng như các đơn vị của VN tâm huyết với thị trường Cuba đã có buổi gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với nhau tại Hội thảo “ Giới thiệu tiềm năng hợp tác với Cuba trong lĩnh vực công nghệ sinh học, dược phẩm”. Hội thảo do VCCI và đại sứ quan Cuba tại VN phối hợp tổ chức vừa qua tại Hà Nội.

Theo Tiến sĩ Đoàn Duy Khương, Phó chủ tịch VCCI, kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1960, trải qua hơn 50 hợp tác và ủng hộ lẫn nhau, VN và Cuba luôn là những người anh em trung thành, là đối tác thủy chung của nhau. Trong thời kỳ kháng chiến, Cuba là nước đi đầu trong phong trào nhân dân thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh giành và bảo vệ độc lập, tự do, xây dựng đất nước của Việt Nam. Đến những năm hòa bình phát triển, Cuba đã quan tâm thúc đẩy quan hệ mọi mặt với Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực kinh tế với các thế mạnh của Cuba như xây dựng, giao thông, công nghệ sinh học, giáo dục, y tế, thể dục -thể thao, nông nghiệp…

Hai bên cũng đã ký một loạt điều ước kinh tế-thương mại để hỗ trợ hoạt động giao thương giữa 2 nước như Hiệp định về trao đổi thương mại và các hình thức hợp tác kinh tế khác (1996) Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư (1995); Hiệp định về hợp tác du lịch (1999), Thoả thuận hợp tác trong lĩnh vực kiểm dịch và bảo vệ thực vật (1999); Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và ngăn ngừa việc trốn lậu thuế đối với các loại thuế thu nhập (2002)…

Tuy vậy, theo ông Khương, kim ngạch thương mại và đầu tư song phương giữa 2 nước vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Kim ngạch buôn bán hàng năm giữa hai nước còn hạn chế, xuất nhập khẩu từ chỗ đạt hơn 490 triệu USD vào năm 2008, thì năm 2012, kim ngạch 2 chiều chỉ đạt hơn 175 triệu USD, trong đó chủ yếu VN xuất khẩu sang Cuba, nhiều nhất là các mặt hàng gạo, hóa chất, nhựa, than đá, dệt may. Kim ngạch xuất khẩu của Cuba sang VN chỉ đạt con số khiêm tốn, khoảng hơn 6 triệu USD.

Về đầu tư trực tiêp, tính tới cuối năm 2012, CuBa có 1 dự án tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký là 6.6 triệu USD, đứng thứ 68 trong gần 100 quốc giá và vùng lãnh tổ có đầu tư trực tiếp vào VN. Ngược lại, bên cạnh một số công ty có văn phòng đại diện tại Cuba, VN cũng mới chỉ có 2 dự án đầu tư thăm dò dầu khí của Tổng công ty Thăm dò và Khai thác dầu khi (PVEP) thuộc Tập đoàn dầu khí Quốc gia Việt Nam tại Cuba.

“Việc đẩy mạnh hợp tác kinh tế giữa 2 nước không chỉ là trách nhiệm của 2 chính phủ mà còn phụ thuộc rất nhiều vào sự năng động của cộng đồng DN”, ông Khương khẳng định. Xét về cơ cấu ngành hàng, hai nước có thể bố sung tốt cho nhau. CuBa có nhu cầu lớn về các mặt hàng dệt may, giày dép, hàng điện tử của Việt nam. Ngược lại, CuBa có nhiều thế mạnh về dược phẩm, đạo tạo, y tế, xây dựng có khả năng hợp tác tốt với Việt Nam.

Đặc biệt, theo ông Khương, trong Nghị quyết Đại hội 6 của Đảng Cộng sản Cuba nhằm cập nhật mô hình kinh tế đất nước trong giai đoạn mới đã đề ra mục tiêu đưa công nghệ sinh học và dược phẩm trở thành một trong những ngành xuất khẩu hàng đầu của nền kinh tế. Các sản phẩm vaccine phòng bệnh viêm màng não, viêm gan B, thuốc chống ung thư thực quản, ung thư cổ tử cung của Cuba được các chuyên gia y tế thế giới đánh giá cao. Dược phẩm Cuba nổi tiếng sử dụng công nghệ sinh học tiên tiến, thân thiện với môi trường, đặc biệt giá cả hợp lý rấtphù hợp với thị trường VN. Trên thực tế, kim ngạch xuất khẩu dược phẩm của Cuba sang VN cũng đạt khoảng 3 triệu USD/năm và rĩ ràng tiềm năng hợp tác giữa 2 bên còn rất lớn.

Đại sứ Cuba Fredesman Turro Gonzalez cho biết, Cuba đã sáng chế ra các loại thuốc và vac-xin có thể nói là mới và duy nhất trên thế giới, một vài sản phẩm trong số đó được bán tại thị trường VN hoặc đang trong giai đoạn đăng ký được các DN Vn và Cuba trưng bày ngay tại hội thảo. Cuba cũng đang phát triển các dự án hợp tác chung để sản xuất một số sản phẩm tại VN dưới dạng chuyển giao công nghệ hoặc một số phương thức khác mà 2 bên cùng thống nhất.

“ Chắc chắn rằng lĩnh vực y tế nói chung sẽ là một trong những lĩnh vực triển vọng nhất trong số các khả năng phát triểncác mối quan hệ kinh tế và thương mại giữa 2 nước. Tuy nhiên, con đường phía trước còn dài. Chính vì thế và để hưởng ứng lời kêu gọi của lanh đạo 2 nước về việcnâng tầm quan hệ kinh tế và thươngmại lênngành tầm quan hệ chính trị và Đảng, tôi kêu gọi toàn thể cũng nỗ lực để đạt được mục tiêu nói trên, đặc biệt là trong lĩnh vực này, với khẩu hiệu: “Vì sức khỏe và chất lượng sống tốt hơn của dân tộc chúng ta”, ông Fredesman Turro Gonzalez nói.

Tuy nhiên, theo VCCI, việc xa cách về địa lý làm tăng chi phí vận chuyển giữa 2 bên. Bên cạnh đó, thông thường, trong quan hệ với Việt Nam, Cu Ba áp dụng phương thức trả trậm 360 ngày đến 540 ngày. Đối với 1 số trường hợp sau khi kết thúc thời hạn trên, phía Cuba vẫn tiếp tục gia hạn nợ. Hạn chế vốn và chậm thanh toán sẽ là khó khăn lớn đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam. Vì vậy, VCCI cho rằng, thông qua Uỷ ban liên chính phủ, hai nước cần tìm hiểu cơ chế mới, linh hoạt giải quyết vấn đề thanh toán (như phương thức mua bán hàng đổi hàng, mở ngân hàng liên doanh hay chi nhánh Ngân hàng Việt Nam tại Cubav.v) để đẩy mạnh thương mại song phương.

Quỳnh Chi