Tiếp thu ý kiến doanh nghiệp vào dự thảo Luật Hải quan sửa đổi

Vừa qua, Tổng cục Hải quan phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Cơ quan Phát triển Hoa Kỳ (USAID) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý của các DN, Hiệp hội về Dự thảo Luật Hải quan sửa đổi tại Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết, qua 10 năm thực hiện Luật Hải quan đã góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh kinh tế, lợi ích chủ quyền và an ninh quốc gia. Tuy nhiên, qua thời gian triển khai, Luật Hải quan bộc lộ một số hạn chế, bất cập, chưa bắt kịp với sự phát triển của thực tiễn nền kinh tế. Ông đưa ra dẫn chứng cụ thể là. Mặc dù đã được sửa đổi bổ sung năm 2005 nhưng Luật Hải quan hiện hành chưa đảm bảo cơ sở pháp lý cho việc áp dụng hải quan điện tử. Kim ngạch XNK của Việt Nam năm 2005-2010 tăng bình quân 25%/năm, năm 2012 đạt 228,3 tỷ USD bằng 1,68% lần GDP, số lượng tờ khai 2012 đạt 5,18 triệu. Dự kiến đến 2020 kim ngạch XNK đạt khoảng trên 400 tỷ USD, số lượng tờ khai khoảng 10 triệu đòi hỏi việc thông quan hàng hóa phải hết sức nhanh chóng. Vì vậy, việc ban hành Luật hải quan sửa đổi hướng tới mục tiêu tạo khung pháp lý để áp dụng phổ biến hải quan điện tử là rất cần kíp.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính xây dựng Luật Hải quan sửa đổi. Mục tiêu sửa đổi Luật Hải quan lần này tập trung vào 3 mục tiêu: Đảm bảo cho Luật Hải quan sửa đổi đạt được những tiêu chuẩn theo thông lệ quốc tế; Đảm bảo cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động XNK; Đảm bảo cơ quan Hải quan thực hiện được nguyên tắc quản lý rủi ro một cách xuyên suốt và nhất quan.

Dự thảo Luật Hải quan sửa đổi dự kiến gồm 112 điều bố cục thành 9 chương, trong đó giữ nguyên 33 điều, sửa đổi 44 điều và bổ sung 35 điều mới. Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các DN tham dự. Theo đại diện văn phòng Luật sư Đào và Cộng sự thì cần sửa đổi lại quy định về thời hạn kiểm tra sau thông quan cho phù hợp với quy định thực tế. Dự thảo luật quy định “ thời hạn kiểm tra sau thông quan là 10 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai đối với hàng hóa XNK đã được thông qua”, như vậy là quá dài tạo tâm lý tùy tiện cho cán bộ Hải quan khi kiểm tra thông quan hàng hóa, gây khó khăn cho DN. Cụ thể, với các lô hàng tạm nhập, tái xuất DN chỉ giữ chứng từ chứng minh hàng tạm nhập đã thực xuất với hải quan. Khi đã giải quyết xong thủ tục, hải quan đã kiểm tra DN không còn giữ chứng từ nữa. Vì vậy với những chứng từ cách đây 10 năm giờ hải quan yêu cầu nộp lại để kiểm tra sau thông quan thì DN khó đáp ứng nổi.

Liên quan tới thời hạn giải quyết các thủ tục hành chính của ngành hải quan. Theo phó TGĐ công ty TNHH tiếp vận Thăng Long thì kiến nghị kéo dài hiệu lực của tờ khai là 30 ngày kể từ ngày đăng ký, đồng thời cho phép người khai hải quan nộp chậm chứng từ gốc trong thời gian 30 ngày so với 15 ngày trong Dự thảo Luật tạo điều kiện thuận lợi cho DN. Đồng thời mềm mại hơn quy định tất cả những tờ khai hải quan thực hiện theo phương thức điện tử. Chỉ đối với một số trường hợp cụ thể theo quy định của Chính phủ được khai trên khai tờ khai hải quan giấy.Kiến nghị cho phép người khai hải quan được khai trên tời khai giấy trong trường hợp mạng truyền gặp sự cố không thể thực hiện theo phương thức điện tử.

Đại biểu Trần Nguyên Chấn- một chuyên gia nghiên cứu về hải quan thì muốn luật Hải quan phù hợp với thông lệ quốc tế trước hết phải sửa các luật của các cơ quan quản lý Nhà nước về Hải quan sau đó mới đến Luật Hải quan. Trước hết là Luật thương mại 2005. khoản 1 điều 27 về mua bán hàng hóa quốc tế là sai cơ bản. Thế giới không cho phép kinh doanh trong thời gian nhập khẩu tạm thời và xuất khẩu tạm thời và tạm xuất. Điều 27 là điều bó tay Hải quan để buôn lậu tung hoành. Kinh doanh trong tạm nhập, chuyển khẩu là công khai buôn lậu…

Đánh giá cao những ý kiến đóng góp của DN và chuyên gia. Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh sẽ tiếp thu và chính sửa những ý kiến thẳng thắn, trách nhiệm của đại biểu để Luật Hải quan sửa đổi đáp ứng được những mục tiêu trên.

Ông Phạm Gia Túc- Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, Luật Hải quan có ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động XNK. Với yêu cầu vừa đảm bảo quản lý nhà nước về Hải quan, đồng thời đảm bảo thuận lợi cho hoạt động thương mại đặt ra yêu cầu sửa Luật Hải quan là rất cấp thiết. Vì vậy, việc các DN góp ý cho Dự thảo Luật Hải quan sửa đổi cũng là để góp tiếng nói chung tạo thuận lợi hơn cho hoạt động của các DN nói riêng và hoạt động XNK nói chung…

Lê Hiền