Tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng bền vững

Nhiệm kỳ VCCI lần thứ V (2009-2013) diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp trải qua muôn vàn thử thách cam go. Nhìn lại 5 năm qua, VCCI tự hào bởi những việc đã hoàn thành song vẫn không ít băn khoăn, trăn trở vì những công việc còn đang dang dở. Nhiệm kỳ VCCI lần thứ VI tới đây khi Cộng đồng kinh tế Asean (AEC) hình thành, quá trình hội nhập kinh tế quốc sâu rộng hơn, hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. VCCI cần đề ra hướng đi nào, thực hiện chương trình hành động cụ thể gì?... Xoay quanh vấn đề này, phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forrum có bài phỏng vấn với ông Võ Sỹ Lực - UVBCH VCCI nhiệm kỳ 5, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Công nghiệp Cao Su Việt Nam. Hoàng My thực hiện.

Thưa ông, dưới góc độ lãnh đạo doanh nghiệp, ông có nhận định thế nào vai trò “tập hợp”, “cầu nối” và hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp trong nhiệm kỳ vừa qua?

Với mục đích hỗ trợ, bảo vệ các doanh nghiệp góp phần phát triển kinh tế xã hội của đất nước, thúc đẩy các quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và khoa học công nghệ giữa Việt Nam với các nước trên cơ sở bình đẳng cùng có lợi, VCCI hiện nay có hơn 10.000 hội viên tham dự bao gồm hội viên chính thức cùng hàng trăm nghìn hội viên thông tấn, hội viên danh dự và hội viên liên kết. Điều đó chứng tỏ VCCI đang dần khẳng định vị thế của mình cùng với quá trình hội nhập của các doanh nghiệp. Trong bối cảnh kinh tế gặp nhiều khó khăn như hiện nay, chính sự theo sát tình hình và lấy ý kiến của các doanh nghiệp, VCCI đã kịp thời nắm bắt, phản ánh, kiến nghị lên chính phủ và các cơ quan quản lý xem xét và điều chỉnh tạo thành những hành lang pháp lý thông thoáng cho doanh nghiệp, hỗ trợ cho cộng đồng doanh nghiệp hội nhập và phát triển.

VCCI và VPBank đã kí kết thoả thuận hợp tác với nội dung hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhận thấy rằng doanh nghiệp vừa và nhỏ trong những năm sắp tới sẽ có thể trở thành các “động cơ” cho kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên mô hình các doanh nghiệp này vẫn phải tự thân vận động và liên kết kinh doanh, chưa được sự hỗ trợ đúng mức của các chính sách nhà nước. Với vai trò cầu nối, VCCI đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ và thậm chí là các doanh nghiệp siêu nhỏ có cơ hội để thể hiện năng lực của chính mình thông qua chương trình hỗ trợ tín dụng.

Với tư cách Uỷ viên BCH VCCI nhiệm kỳ V, ông có đánh giá thế nào về tình hình phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hiện nay? Theo ông, đâu là những điểm yếu của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và cách khắc phục?

Cộng đồng doanh nghiệp hiện đang đối mặt với rất nhiều khó khăn. Số lượng doanh nghiệp trong thời gian gần đây tăng đáng kể, tuy nhiên quy mô và thương hiệu còn hạn chế. Khu vực tư nhân chưa mạnh về vốn nên tình trạng làm ăn chủ yếu là manh mún. Các doanh nghiệp chủ yếu phát triển ở những lĩnh vực tốn nhiều chi phí và lao động chủ yếu là gia công, các ngành công nghệ cao vẫn còn hạn chế. Năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế nhà nước còn yếu. một trong những khó khăn đó là chi phí sản xuất kinh doanh tăng cao do chi phí nguyên vật liệu và giá vốn cao. Bên cạnh đó, sức mua giảm dẫn đến thị trường tiêu thụ bị thu hẹp cũng đang là một trong những vấn đề khó khăn chung của cộng đồng doanh nghiệp.

Điểm yếu chung của các doanh nghiệp trong nước hiện nay là trình độ phát triển kinh tế và năng lực của các doanh nghiệp, các ngành sản xuất và dịch vụ của ta còn thấp trong khi phải cạnh tranh với những đối thủ mạnh cả trong và ngoài nước. Để hội nhập có hiệu quả, phải ra sức tăng cường nội lực, cải cách và điều chỉnh cơ chế, chính sách, luật lệ, tập quán kinh doanh, cơ cấu kinh tế trong nước để phù với "luật chơi chung" của quốc tế. Cải cách bên trong quyết định tốc độ và hiệu quả hội nhập, đồng thời hội nhập sẽ hỗ trợ, thúc đẩy tiến trình cải cách trong nước, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Nền kinh tế và cộng đồng DN đang bước vào một giai đoạn phát triển mới mà ở đó yêu cầu tái cấu trúc, hướng tới một cơ cấu hiện đại và bền vững trở thành vấn đề quan trọng sống còn.

Và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đã có những chiến lược phát triển như thế nào để vượt qua khó khăn?

Tập đoàn đang tiến hành tái cơ cấu, thoái vốn nhà nước ra khỏi các lĩnh vực không phải là trọng điểm của Tập đoàn, tập trung nguồn lực đặc biệt là nguồn lực tài chính để thực hiện các mục tiêu lớn và tạo nên vị thế vững chắc đối với các đối tác nước ngoài. Bên cạnh đó, để giảm số đầu mối quản lý, giảm tình trạng một công ty có nhiều cổ đông là công ty Thành viên của Tập đoàn, Tập đoàn cũng đang tiến rà soát và sắp xếp lại các mô hình tổ chức và ngành nghề kinh doanh.

Mục tiêu đến năm 2015 Tập đoàn giải quyết triệt để các dự án đầu tư ngoài ngành sản xuất chính, tập trung mọi nguồn lực để phát triển các ngành sản xuất chính và sản phẩm công nghiệp. Cụ thể tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ sau:

Thứ nhất: Duy trì và phát triển vị thế là một Tập đoàn Kinh tế Nông nghiệp đứng đầu cả nước; đa dạng các sản phẩm Nông nghiệp để trở thành một trong những Tập đoàn Kinh tế Nông nghiệp mạnh trong khu vực và thế giới

Thứ hai: Thực hiện tốt vai trò trong chương trình phát triển Nông nghiệp - Nông dân - Nông thôn của Việt Nam bao gồm phát triển sản xuất kết hợp với cơ sở hạ tầng kỹ thuật, sử dụng người lao động dân tộc, không ngừng tăng năng suất và thu thập của người lao động. Kết hợp hài hòa phát triển kinh tế với nhiệm vụ chính trị và an ninh, quốc phòng

Thứ ba: Tăng cường hàm lượng khoa học – kỹ thuật trong sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi giá trị của sản phẩm; tăng tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp, dịch vụ trong tổng giá trị sản phẩm Tập đoàn

Thứ tư: Tiếp tục thực hiện chủ trương đa dạng hóa sở hữu trong Tập đoàn thông qua cổ phần hóa để nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, hiệu quả doanh nghiệp và tạo nguồn vốn mở rộng quy mô Tập đoàn

Trong nhiệm kỳ VCCI khoá VI, ông có ý kiến gì để VCCI có nhiều hoạt động thiết thực và hiệu quả hơn đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam?

Hình ảnh doanh nghiệp có vốn nhà nước vẫn chưa được VCCI quan tâm đúng mức, VCCI nên quan tâm hơn trong việc quảng bá các Doanh nghiệp có vốn nhà nước, đặt các DN này trong vị thế phải cạnh tranh sòng phẳng, công bằng với DN của các thành phần khác.

VCCI nên tập trung vào các hoạt động tư vấn về chính sách và môi trường kinh doanh theo hướng ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng bền vững, các chính sách và chương trình tháo gỡ khó khăn cho DN, hỗ trợ DN vượt khó thông qua đổi mới và tái cấu trúc DN. Sự hỗ trợ tìm kiếm thị trường và đối tác cho DN trong nước, mở rộng quan hệ hợp tác đa phương cho DN cũng là một hoạt động thiết thực đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh đó VCCI nên xây dựng cơ chế phối hợp hoạt động hiệu quả giữa các hội đồng kinh doanh và diễn đàn DN giữa Việt Nam với các nước nhằm nắm bắt được mong muốn hợp tác kinh doanh của DN tại các thị trường này, khai thác và hỗ trợ DN Việt Nam đẩy mạnh XK vào các thị trường theo các diễn đàn. Ngoài ra, để đẩy mạnh hỗ trợ DN hội nhập kinh tế quốc tế, đối phó với các rào cản thương mại, minh bạch hóa trong các hoạt động kinh doanh thông qua việc phổ biến, tuyên truyền, đào tạo kiến thức cho DN về pháp luật thương mại quốc tế, sở hữu trí tuệ và những kinh nghiệm từ các vụ kiện chống bán phá giá ở các nước, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Một số vấn đề khác VCCI nên quan tâm như:

- Nghiên cứu mô hình quản lý Doanh nghiệp nhà nước như mô hình đang được thực hiện tại Indonexia và các nước; có các bài tham vấn phân tích các mô hình phù hợp, hiệu quả có thể áp dụng đối với Doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam .

- Nghiên cứu xúc tiến thương mại có trọng điểm nâng cao hiệu quả của các cuộc giao lưu xúc tiến thương mại.

- Dự báo tốt hơn để các doanh nghiệp chủ động trong hội nhập, nhất là khi cộng đồng kinh tế ASEAN có thể thực hiện vào năm 2015.

- Định hướng thị trường tuy thị trường Việt Nam không thể bỏ thị trường Trung Quốc nhưng nên có hướng dài hạn và bền vững hơn ở những thị trường tiềm năng như Ấn độ, Nam Á…