KKT cửa khẩu Quốc tế Bờ Y: Động lực thu hút đầu tư

Khu kinh tế (KKT) cửa khẩu Quốc tế Bờ Y giữ vị trí hết sức đắc địa, là điểm nhấn trong chiến lược liên kết phát triển giữa các nước Asean với tiểu vùng sông Mekong. Ông Nguyễn Trọng Hảo - Trưởng Ban quản lý KKT tỉnh Kon Tum đã có cuộc trò chuyện cùng phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum về những đóng góp cũng như định hướng phát triển của KKT này. Hoàng Lâm thực hiện.

Xin ông cho biết cụ thể hơn về những đóng góp của KKT cửa khẩu Quốc tế Bờ Y đối với sự phát triển của tỉnh Kon Tum nói riêng cũng như cả nước nói chung?

KKT cửa khẩu Quốc tế Bờ Y có tổng diện tích tự nhiên 70.438ha, là KKT động lực, trung tâm trong tam giác phát triển ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia, có vai trò là đầu mối giao lưu kinh tế quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển KT - XH của Tây Nguyên và khu vực. Kết quả đầu tư, xây dựng phát triển KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y trong thời gian qua đã góp phần rất quan trọng vào sự phát triển của tỉnh Kon Tum nói riêng và trên phạm vi cả nước nói chung.

Cụ thể đối với tỉnh Kon Tum, KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y là một trong 3 vùng kinh tế động lực của tỉnh. Việc phát triển KKT có đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện Ngọc Hồi nói riêng và tỉnh Kon Tum nói chung, từ đó thúc đẩy quá trình thu hút lao động, chuyển dịch cơ cấu lao động trên địa bàn.Ngoài ra KKT còn là cửa ngõ để tỉnh Kon Tum mở rộng quan hệ hợp tác đầu tư, thương mại, văn hoá - xã hội với các tỉnh Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan và tỉnh Rattanakiri (Vương quốc Campuchia); là yếu tố quan trọng, mở ra nhiều cơ hội trong thu hút đầu tư các doanh nghiệp trong và ngoài nước đến tìm hiểu, đầu tư làm ăn lâu dài tại Kon Tum.

Đối với cả nước, đầu tư KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y là cơ sở quan trọng để các nước Asean thống nhất quy hoạch hành lang đường bộ Asean qua cửa khẩu quốc tế Bờ Y, nối với các cảng biển miền Trung. Đồng thời KKT cũng được chọn là 1 trong 8 KKT cửa khẩu tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2012-2015 với mục tiêu xây dựng và phát triển KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y trở thành vùng động lực, trung tâm trong tam giác phát triển 3 nước Việt Nam - Lào - Campuchia. Đồng thời cặp cửa khẩu Bờ Y (Kon Tum) - Phu Cưa (Lào) là một trong 3 cặp cửa khẩu tiếp tục xây dựng đề án phát triển lớn hơn trong thời gian tới theo các Hiệp định đã thoả thuận giữa Chính phủ 2 nước Việt Nam - Lào (Nghị quyết 06/NQ-CP ngày 07/03/2012 của Chính phủ)

Đầu tư vào KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y, các doanh nghiệp sẽ được hưởng chính sách ưu đãi nào, thưa ông?

Các chính sách ưu đãi đầu tư về thuế, tiền sử dụng đất, phí, lệ phí, chính sách tài chính, hải quan ...về cơ bản đã hấp dẫn và khuyến khích được các doanh nghiệp đầu tư vào các KCN, KKT trên địa bàn tỉnh Kon Tum. Ngoài các cơ chế, chính sách do Trung ương quy định, tỉnh Kon Tum không ban hành cơ chế, chính sách nào riêng đối với KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y.

Đổi lại, Ban Quản lý KKT tích cực hỗ trợ các nhà đầu tư đến tìm hiểu cơ hội đầu tư, xem công việc của nhà đầu tư cũng là công việc của Ban Quản lý. Do đó khi có nhà đầu tư đến, cán bộ công chức Ban Quản lý cùng nhà đầu tư giải quyết các thủ tục đầu tư một cách thuận lợi và nhanh chóng nhất tại bộ phận “một cửa” và theo qui trình bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Ban quản lý KKT được Chủ tịch UBND tỉnh ban hành tại Quyết định số 429/QĐ-CT ngày 17/10/2011.

Cùng với sự đầu tư mạnh mẽ của Trung ương và địa phương, KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y còn kêu gọi đầu tư của các doanh nghiệp trong và ngoài nước thông qua các hình thức đầu tư nào và tập trung vào những lĩnh vực nào?

Có 3 lĩnh vực đang được khuyến khích đầu tư trên nhiều hình thức với 100% vốn của nhà đầu tư, BOT, bao gồm: đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng đô thị khu trung tâm, các khu công nghiệp, khu thương mại quốc tế; đầu tư xây dựng các cơ sở sản xuất, gia công chế biến hàng nông lâm sản xuất khẩu, may mặc; đầu tư xây dựng các công trình thương mại, du lịch dịch vụ như: trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn, tài chính, ngân hàng.

Đến nay, tại KKT đã có 52 dự án đăng ký đầu tư với tổng vốn đăng ký là 970 tỷ đồng (trong đó gồm 38 dự án đăng ký sản xuất kinh doanh và 14 dự án đăng ký xây dựng trụ sở, văn phòng làm việc của các cơ quan và doanh nghiệp). Trong số 38 dự án sản xuất kinh doanh, có 24 dự án đã đi vào hoạt động, vốn đăng ký 567 tỷ đồng, vốn thực hiện 543 tỷ đồng; có 14 dự án đang triển khai, vốn đăng ký 403 tỷ đồng, vốn thực hiện 28,4 tỷ đồng.

Việc xây dựng KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y lớn mạnh trở thành trung tâm kinh tế mũi nhọn là mục tiêu lớn của tỉnh Kon Tum, tỉnh đã có những chủ trương, định hướng phát triển nào để từng bước đưa mục tiêu trên thành hiện thực? Để phát huy hiệu quả hoạt động của KKT, ông có kiến nghị, đề xuất gì gửi đến Trung ương?

Từ năm 2009, Chính phủ phê duyệt dự án phát triển khu vực cửa khẩu Bờ Y tại Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 05/01/1999. Xác định huyện Ngọc Hồi gắn với KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y là 1 trong 3 vùng kinh tế động lực của tỉnh (Nghị quyết 02-NQ/TU ngày 20/4/2007 của Tỉnh uỷ khoá XIII về đầu tư xây dựng và phát triển các vùng kinh tế động lực tỉnh Kon Tum giai đoạn 2007-2010, có tính đến năm 2020).

Nghị quyết Đại hội Tỉnh Đảng bộ lần XIV cũng khẳng định giải pháp cơ bản đối với KKT của khẩu quốc tế Bờ Y gắn với thị trấn Plei Kần là “Rà soát và đề nghị Chính phủ điều chỉnh quy hoạch phát triển đối với KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y. Tranh thủ tối đa nguồn lực để xây dựng kết cấu hạ tầng KKT. Đẩy mạnh kêu gọi và thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp đã được quy hoạch. Tập trung đầu tư, xây dựng trung tâm hành chính mới của huyện Ngọc Hồi theo đúng kế hoạch, tiến độ đã xác định”. Ngoài ra còn có các chương trình, kế hoạch trung hạn và dài hạn đầu tư phát triển KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y.

Để hoạt động của KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y ngày càng phát huy hiệu quả, đề xuất Trung ương cho phép KKT được thực hiện theo quy chế hoạt động của KKT - Thương mại đặc biệt như KKT - Thương mại đặc biệt Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị (ban hành tại Quyết định số 11/2005/QĐ-TTg ngày 12/01/2005 của Thủ tướng Chính phủ). Chính phủ hai nước Việt Nam và Camphuchia thống nhất đầu tư nâng cấp cửa khẩu phụ Đăk Côi (thuộc tỉnh Kon Tum, Việt Nam) và KonTunias (Rattanak Kiri, Camphuchia) thành cửa khẩu quốc gia và quy hoạch theo hướng phát triển thành cửa khẩu quốc tế, nhằm mục tiêu xây dựng phát triển KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y sớm trở thành vùng kinh tế động lực, trung tâm trong tam giác phát triển ba nước; tăng cường giao lưu phát triển kinh tế thương mại, du lịch với Camphuchia.

Hiện nay, KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y được Thủ tướng Chính phủ xác định là một trong tám KKT cửa khẩu biên giới đất liền cần được nhà nước tập trung ưu tiên đầu tư phát triển. Do đó Chính phủ cần có cơ chế, ưu đãi, tăng cường nguồn lực cho đầu tư hạ tầng KKT cửa khẩu. Cụ thể cần tăng mức vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ đầu tư có mục tiêu hạ tầng KKT cửa khẩu từ 40 tỷ đồng/năm hiện nay lên mức 200 tỷ đồng/năm từ năm 2014. Đồng thời điều chỉnh cơ cấu vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ đối với các dự án đầu tư phát triển hạ tầng KKT cửa khẩu từ mức 60% hiện nay theo Quyết định số 60/2010/QĐ-TTg ngày 30/09/2010 của Thủ tướng Chính phủ lên mức 90%, vì Kon Tum là địa phương thuộc địa bàn có điều kiện KT - XH đặc biệt khó khăn. Ưu tiên phân bổ 100% nguồn thu ngân sách hàng năm để đầu tư trở lại cho phát triển cơ sở hạ tầng KKT nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư phát triển hạ tầng KKT vì nguồn thu này chỉ đạt khoảng 100 tỷ đồng/ năm.

Quan tâm tăng mức phân bổ nguồn vốn ODA của Nhật Bản cho KKT để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của KKT nhằm thu hút đầu tư nước ngoài vào KKT; đồng thời có chính sách tăng nguồn vốn ODA của Việt Nam dành cho Lào và Camphuchia nhằm thúc đẩy phát triển KT - XH và tạo ra sự phát triển tương đồng trong khu vực tam giác phát triển ba nước.

Ngoài ra tỉnh cũng đề xuất Chính phủ điều chỉnh Quyết định số 33/2009/QĐ-TTg ngày 2/3/2009 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành cơ chế, chính sách tài chính đối với KKT cửa khẩu. Tăng các mức ưu đãi đầu tư (về thuế, tiền thuê đất...) và thời gian được hưởng ưu đãi cho các doanh nghiệp, nhằm tạo ra cơ chế vừa ưu đãi vừa hỗ trợ các doanh nghiệp trong điều kiện khó khăn hiện nay. Bổ sung, sửa đổi Nghị định số 29/2008/NĐ-CP của Chính phủ (sau khi đã tổng kết thực hiện Nghị định 29/2008/NĐ-CP) nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc xây dựng và quản lý các KCN, KKT, KCX. Quy định rõ chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của các Ban quản lý theo hướng chuyển từ cơ chế ủy quyền sang cơ chế giao quyền trực tiếp cho Ban quản lý trong công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động trong KKT, tạo điều kiện thuận lợi để Ban quản lý thực hiện tốt vai trò đầu mối quản lý KCN, KCX, KKT ở địa phương.