Tìm cách thúc đẩy thương mại 2 chiều Việt Nam – Uzbekixtan

Vừa qua, tại trụ sở VCCI tại Hà Nội, Phó chủ tịch VCCI Đoàn Duy Khương đã có cuộc gặp gỡ với ông Shermatov Xadi Bakhtiarovich, Thứ trưởng Uzbekistan – Chủ tịch phân ban Uzbekixtan trong Ủy ban liên Chính phủ về kinh tế và thương mại.

Trao đổi tại cuộc gặp, 2 bên đã thống nhất là cần phải tăng cường hợp tác hơn nữa giữa 2 Phòng thương mại nhằm kết nối DN làm ăn và thúc đẩy kim ngạch thương mại 2 chiều hiện đang rất yếu.

Việt Nam và Uzbekixtan thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1992. Hai nước đã ký một loạt các hiệp định quan trọng, đó là Hiệp định về hợp tác kinh tế thương mại, Hiệp ước về những cơ sở quan hệ và hợp tác hai nước; Hiệp định về tránh đánh thuế hai lần; Hiệp định về khuyến khích và bảo hộ đầu tư; Hiệp định về Hợp tác khoa học kỹ thuật, du lịch; Hiệp định về thành lập Uỷ ban liên Chính phủ Viêt Nam-Uzbekixtan về hợp tác kinh tế, thương mại và khoa học kỹ thuật; Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao; Hiệp định về kiểm dịch thực vật. Ngaòi ra, 2 nước còn ký Biên bản hợp tác về khai thác dầu khí giữa Tập đoàn dầu khí Việt Nam và Tập đoàn Dầu khí Uzbekixtan.

Từ năm 2000, tổng cộng đã diễn ra 5 kỳ họp Uỷ ban Liên chính phủ Việt Nam- Uzbekixtan về hợp tác kinh tế thương mại và khoa học kỹ thuật. Tuy nhiên, quan hệ hợp tác kinh tế thương mại và đầu tư giữa Việt nam và Uzbekixtan trong các năm qua chưa phát triển. Việc triển khai các nghị quyết của các kỳ họp còn chung chung, ngoại trừ trong lĩnh vực hợp tác khai thác dầu khí, các lĩnh vực khác đều dẫm chân tại chỗ, kể cả trong việc trao đổi hàng hoá thương mại.

Theo số liệu thống kê, năm 2012, tổng kim ngạch trao đổi thương mại 2 chiều giữa VN và Uzbekixtan đạt hơn 20 triệu USD, 9 tháng đầu năm 2013 là trên 13 triệu USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm 2012; trong đó xuất khẩu đạt 3,2 triệu USD, tăng 50% so với 9 tháng đầu năm 2012 và nhập khẩu đạt trên 10 triệu USD, tăng 5% so với 9 tháng đầu năm 2012.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là: gạo, chè, sản phẩm dệt may, thuỷ sản…; các mặt hàng nhập khẩu là: nguyên phụ liệu dệt may, phân ka ly, phân ure, xơ, sợi dệt, bông, sản phẩm dầu mỏ.

Hợp tác đầu tư tại Uzbekixtan chủ yếu do các doanh nhân người Việt làm ăn sinh sống tại Uzbekixtan thực hiện như mở nhà hàng ẩm thực ( Cà phê Hà Nội, Nem Việt Nam), đầu tư chăn nuôi (Vinaheo), Liên doanh sản xuất tơ tằm (Công ty IncomSeri), Đầu tư xây dựng xưởng sản xuất thép xây dựng, xưởng ép gỗ ( Công ty Kim long), Xưởng sản xuất mỳ ăn liền ( Công ty Milana). Tổng vốn đầu tư khoảng 5 triệu USD.

Quan hệ hợp tác giữa Tổng công ty thăm dò và khai thác dầu khí (PVEP) thuộc PetroVietnam và Uzbekixtan trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí có những tiến triển tích cực. Năm 2010 hai bên đã ký hợp đồng khoan thăm dò địa chất lô Kossor vùng Usurt, tháng 1/2012, ký hợp đồng thăm dò và khai thác khu Bakhara-Khiva. Công ty PVEP Trung Á đã thành lập Kossor Operating Company, triển khai hoạt động từ tháng 4/2011. Dự kiến đầu tư của PVEP cho 2 dự án này là trên 100 triệu USD.

Để thúc đẩy giao lưu thương mại và hợp tác đầu tư giữa 2 nước, theo VCCI, VN và Uzbekixtan cần tăng cường hợp tác trong lĩnh vực khai thác dầu khí làm động lực cho các vấn đề hợp tác khác; thúc đẩy việc trao đổi thông tin giữa các ngân hàng hai nước, ký các thoả thuận về hỗ trợ thanh toán tạo điều kiện thanh toán các hợp đồng giữa các doanh nghiệp.

Về phía VN, cần tổ chức cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia xúc tiến thương mại thông qua việc tham gia vào các hội chợ triển lãm chuyên ngành tại Uzbekixtan, tìm hiểu khả năng bán chè tại kho ngoại quan, tổ chức Hội chợ giới thiệu bán hàng thuỷ hải sản, thực phẩm ngay trong hội chợ; tác động cho các doanh nghiệp Việt Nam mua bông của Uzbekixtan và bán gạo cho Uzbekixtan.

Ngoài ra, cần hỗ trợ Hiệp hội và các doanh nghiệp dệt may và da giày chủ động đầu tư sản xuất tại Uzbekixtan; hỗ trợ tập đoàn viễn thông Quân đội Viettel trong việc hợp tác với các đối tác Uzbekixtan, khai thác thị trường viễn thông Uzbekixtan.

Đặc biệt, 2 bên cần tăng cường trao đổi thông tin và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực du lịch, tăng cường các tour du lịch giữa 2 nước.

Nhìn chung, thị trường Uzbekixtan là một thị trường tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam, với gần 30 triệu dân, quan hệ chính trị giữa 2 nhà nước tốt. Tuy nhiên, quan hệ đối tác giữa Uzbekistan với các đối tác phương Tây chưa phát triển, mặc dù hiện nay Uzbekixtan đang mở rộng phạm vi hợp tác với các nước như Hàn quốc, Trung quốc, trong các nước ASEAN, Uzbekixtan có quan hệ tốt với Indonesia, Singapore, Thái lan, Malaixia ( những nước này đều có trao đổi thương mại 2 chiều cao hơn nhiều so với Việt nam). Vì vậy, theo VCCI, nếu các doanh nghiệp Việt Nam có quyết tâm và kiên trì mở rộng thị trường thì đây là một thị trường có thể khai thác các thế mạnh trong xuất khẩu hàng thực phẩm chế biến, hợp tác sản xuất hàng công nghiệp nhẹ.

Quỳnh Anh