Ngành gỗ Việt Nam còn nhiều khả năng nâng cao thị phần xuất khẩu

Năm 2013 khép lại với sự bình ổn của nền kinh tế vĩ mô, lạm phát được kiềm chế tạo niềm tin cho các nền kinh tế nói chung và thị trường đồ gỗ nói riêng. Giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam năm 2013 đạt 5,56 tỷ USD, tăng 19,2% so với năm 2012. Con số ấn tượng này ghi nhận những điểm sáng của ngành, đồng thời mở ra triển vọng mới cho xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam trong năm 2014.

Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Tp.HCM (HAWA) – ông Huỳnh Văn Hạnh đã có cuộc trao đổi ngắn với chúng tôi xoay quanh những dự báo về thị trường xuất khẩu đồ gỗ trong năm nay. Anh Đào thực hiện.

Ông có đánh giá gì về triển vọng thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong năm 2014?

Do ảnh hưởng suy thoái kinh tế tại thị trường châu Âu, giá thành tăng không cạnh trang được nên nhiều nhà máy của các quốc gia sản xuất đồ gỗ lớn như Ý, Đức, Mỹ đã thu hẹp sản xuất hoặc đóng cửa. Riêng đồ gỗ xuất khẩu của một số nước bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá cao nhất làm mất lợi thế cạnh tranh. Đây thực sự là cơ hội vàng để mở rộng thị trường và thị phần cho ngành gỗ Việt Nam. Thêm vào đó, nếu so sánh yếu tố chất lượng, sản phẩm đồ gỗ Việt Nam ngày càng có chỗ đứng trên thị trường và được người tiêu dùng ưa chuộng do các doanh nghiệp đã chủ động đầu tư dây chuyền công nghệ, tuyển dụng nhân công có tay nghề cao; đồng thời liên tục phát triển các sản phẩm mới, tạo ra sản phẩm chất lượng cao hơn, có tính sáng tạo, kết hợp giữa nguyên vật liệu cũ với thiết kế mới.

Ở phạm vi trong nước, những năm gần đây thị trường đồ gỗ đã có sự chuyển biến mạnh mẽ. Các doanh nghiệp đã thông qua hội chợ trong nước tiếp cận nhanh hơn tới người tiêu dùng và các công trình xây dựng. Tham khảo kết quả giao dịch tại 2 hội chợ chuyên ngành đồ gỗ do HAWA tổ chức cho thấy nhu cầu tiêu thụ đồ gỗ đang có sự gia tăng đáng kể. Cụ thể tại Hội chợ Đồ gỗ Quốc tế - VIFA Fair tổ chức tháng 3/2013, tổng mức giao dịch tại chỗ là 4,25 triệu USD , tăng 63,4% so với năm trước; tại Hội chợ Đồ gỗ nội địa - VIFA Home tổ chức tháng 11/2013, tổng mức giao dịch tại chỗ là 16 tỷ đồng, tăng 30,3% so với năm trước.

Quy mô thị trường Việt Nam với dân số 90 triệu, bình quân nhu cầu tiêu dùng đồ gỗ trong 4 năm gần đây khoảng 1,98 tỷ USD. Có thể thấy quy mô thị trường Việt Nam không nhỏ, các doanh nghiệp muốn tiếp cận thị trường cần phải tự đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức; đồng thời chọn lựa phân khúc thị trường phù hợp và tìm hiểu yêu cầu để xây dựng kế hoạch cho riêng mình.

Với những thông tin tích cực về thị trường trong và ngoài nước cho phép chúng ta tin tưởng giá cả sản phẩm gỗ năm nay có thể đàm phán tăng ở mức trung bình 5 - 7%.

Còn về khả năng nâng cao thị phần xuất khẩu của đồ gỗ Việt Nam?

Đứng trước suy thoái toàn cầu và bất ổn vĩ mô trong nước, các doanh nghiệp Việt Nam luôn tìm cách duy trì thị trường hiện có và không ngừng tìm kiếm thị trường mới. Có thể thấy tiềm năng của các doanh nghiệp còn nhiều và khả năng nâng cao thị phần xuất khẩu không phải là khó vì thị phần xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam chỉ mới chiếm 1,5% thị phần tiêu thụ đồ gỗ trên thế giới.

Vậy ông có thể đưa ra con số dự báo chính xác về kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ trong năm nay?

Hiện nay sản phẩm đồ gỗ của Việt Nam đã có mặt trên 100 thị trường nước ngoài. Những thị trường nhập khẩu lớn của Việt Nam (chiếm trên 70% tổng kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ) cũng là thị trường có mức tiêu dùng lớn nhất thế giới như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc và Nhật Bản. Năm 2013, Việt Nam trở thành nước xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất ASEAN, đứng thứ hai tại châu Á và thứ 6 trên thế giới.

Tuy nhiên so với 10 nước xuất khẩu đồ gỗ nhiều nhất, Việt Nam là nước có ưu thế về sản xuất, tiềm năng và cơ hội của ngành còn nhiều. Nếu có chính sách ưu tiên phát triển, ngành nội thất Việt Nam có thể nâng thị phần xuất khẩu hàng năm từ 1,5% hiện nay lên 5%, tương đương 15 tỷ USD trong vòng 5 - 7 năm tới. Riêng năm 2014 này, kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ có thể tăng 20%, đạt trên 6,5 tỷ USD và tiêu dùng nội địa đạt mức trên 2 tỷ USD.

Về thị trường tiêu thụ, triển vọng kinh doanh ngành gỗ trong năm 2014 hứa hẹn rất nhiều ở những thị trường mới giàu tiềm năng như Trung Đông, Úc và một số nước trong khối ASEAN như Singapore, Malaysia, Indonesia…

Triển vọng thị trường được nhìn nhận là khá khả quan, tuy nhiên với các doanh nghiệp trong ngành, chắc hẳn còn phải đối mặt với không ít khó khăn?

Ngoài những vấn đề bản thân từng doanh nghiệp phải tập trung giải quyết như lao động kỹ thuật, công nghệ sản xuất, vận chuyển nội bộ, kiểm soát chi phí đầu vào…; trên bình diện quốc gia còn phải đối mặt với hàng loạt thách thức như: nâng cao tỷ lệ hiệu dụng gỗ và giảm chi phí vận chuyển bằng sự sản xuất trung gian (các loại ván nhân tạo, gỗ ghép…) tại các vùng trồng rừng tập trung; gỗ hợp pháp và trách nhiệm giải trình nguồn gốc hợp pháp; kiểm soát hàng tạm nhập và tái xuất để lấy xuất xứ sau khi Việt Nam ký TPP…Đây không những là những thách thức của doanh nghiệp mà còn là thách thức về mặt quản lý nhà nước khi thực hiện TPP và khi ASEAN trở thành cộng đồng kinh tế chung năm 2015.