Nơi nào năng động hơn?

Có một câu chuyện kinh doanh vui của Doanh nghiệp sản xuất vải gấm Phước Thịnh. Lãnh đạo doanh nghiệp này đã chia sẻ, khi họ đầu tư dây chuyền sản xuất mới, giá thành 01 mét vải đã hạ xuống và họ đã đưa ra Hà Nội để bán với tâm lý chất lượng sản phẩm của họ do được đầu tư tốt hơn và giá thành hạ hơn sẽ mang lại doanh thu cao hơn.

Song, điều khiến họ ngạc nhiên là sau thời gian cố gắng, doanh số chẳng tăng mà hàng có nguy cơ ế ẩm. Lý giải thắc mắc này, họ hiểu rằng, tâm lý người Bắc, nhất là người Hà Nội sẽ chê hàng giá rẻ, vì họ cho rằng “của rẻ là của ôi”. Sau khi hiểu tâm lý và văn hoá mua sắm này, lãnh đạo công ty Phước Thịnh đã quyết định tăng giá đúng sản phẩm đó lên gần gấp 3 lần và kết quả là hàng của họ bán rất tốt.

Yếu tố làm nên văn hóa kinh doanh hai miền

Có ý kiến cho rằng: miền Bắc thiếu truyền thống kinh doanh, nhưng ý kiến này bị bác bỏ bởi có nhiều người từ miền Bắc lại rất thành đạt khi chuyển vào Nam kinh doanh. Theo thống kê về nhà ở cũng như thu nhập tại Miền Nam thì những gia đình và cá nhân có thu nhập cao và giầu có lại là những người Miền Bắc di cư vào. Lý giải điều này, nhiều người phân tích rằng, nếu người Miền Bắc có tính căn cơ tiết kiệm và cầu toàn với cuộc sống thì người Miền Nam lại là những người có cuộc sống, xởi lởi và khá đơn giản.

Theo thống kê những năm gần đây, số người di dân phần đông là thanh niên, nhất là những người có trình độ. Cuộc tổng điều tra dân số năm 1999 cho thấy chưa tới 1,5% dân của các tỉnh miền Bắc là dân nhập cư từ nơi khác, con số này của bốn tỉnh miền Nam là trên 5%. Lực lượng lao động có trình độ, tay nghề vào miền Nam lập nghiệp ngày càng nhiều bởi Miền Nam có môi trường làm việc tốt hơn. Như vậy, các tỉnh miền Bắc ngày càng thiếu lực lượng lao động có trình độ, tay nghề cao. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến sự tăng trưởng chậm của kinh tế các tỉnh miền Bắc.

Khi Việt Nam trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các tỉnh miền Nam đã có bước cải cách mạnh như tạo nhiều ưu đãi thu hút đầu tư trong nước cũng như nước ngoài, còn các tỉnh miền Bắc thì chậm hơn trong vấn đề này.

Nơi nào năng động hơn?

Hiện tại, sức lan toả của các trung tâm kinh tế lớn đến các vùng phụ cận, trong miền Nam có TPHCM và miền Bắc có Hà Nội và Hải Phòng, thực chất sự phát triển kinh tế chính là khả năng lan toả và sức mạnh liên kết giữa trung tâm kinh tế và vùng phụ cận. Nếu các doanh nghiệp cạnh tranh có được môi trường thuận lợi, họ sẽ mở rộng và thu hút thêm lao động, đất đai. Với sức năng động vốn có, TPHCM có sự phát triển và sức lan toả mạnh hơn Hà Nội và Hải Phòng, đây là nguyên nhân dẫn đến sự tăng trưởng chậm của các tỉnh miền Bắc.

Cơ sở hạ tầng của các tỉnh miền Nam tốt hơn các tỉnh miền Bắc. Điều này không còn đúng trong giai đoạn hiện nay. Khu công nghiệp mọc lên nhiều nơi như ở Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng và giá nhân công trong miền Nam thì cao hơn so với ở miền Bắc.

Giá đất, giá thuê đất tại các khu công nghiệp và ngoài các khu công nghiệp ở Hà Nội và các vùng lận cận khá cao. Đây là thực tế khó khăn thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế và đô thị hoá, mặc dù đất nông nghiệp còn khá lớn, thu nhập từ nông nghiệp lại rất thấp nhưng không dễ để chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang các mục đích sử dụng thương mại, dịch vụ có giá trị sử dụng cao. Nông dân không muốn mức đền bù cho đất nông nghiệp (thấp) mà muốn mức đền bù cho đất phi nông nghiệp (cao). Như vậy tạo ra khó khăn cho việc giải phóng mặt bằng, dẫn đến những tranh chấp kéo dài tại các tỉnh miền Bắc từ đó làm giảm tốc độ tăng trưởng, hạn chế đường đi của những nhà đầu tư lớn.

Các tỉnh miền Bắc không phải phát triển chậm mà do chưa phát huy hết tiềm năng của mình. Để thay đổi vị thế hiện tại của các tỉnh miền Bắc không phải là chuyện một sớm một chiều, mà là cả quá trình và cần có sự nỗ lực của các cấp các ngành nhằm phát huy tiềm năng thúc đẩy kinh tế phát triển. Tuy nhiên, nếu lý giải được lý do tại sao nhiều người miền Bắc chuyển vào miền Nam sinh sống và đều thành đạt, giàu có thì sẽ giải thích được văn hoá doanh nghiệp, doanh nhân hay một điều gì khác biệt khiến họ trở nên xuất sắc như vậy.

Kim Phượng