Việt Nam- Hoa Kỳ: Thúc đẩy giao thương, gia tăng hợp tác đầu tư

11:13:52 | 9/5/2016

Hơn 20 năm kể từ ngày Việt Nam – Hoa Kỳ (11/7/1995 – 2016) bình thường hóa quan hệ, giao thương giữa hai nước từ con số 0 thương mại hai chiều đã bùng nổ lên hơn 35 tỷ USD vào cuối năm 2014, và năm 2015 lên đến 41,28 tỷ USD. Hoa Kỳ đã trở thành đối tác thương mại, nhà đầu tư hàng đầu của Việt Nam. Điều này phản ánh nét tiêu biểu nhất trong quan hệ kinh tế hai nước cả về quy mô và gia tăng tốc độ phát triển kinh tế.

Kỳ vọng kim ngạch 2 chiều đạt 80 tỷ USD vào năm 2020


Xét về góc độ hợp tác kinh tế thương mại, thành công nhất từ khi Hoa Kỳ và Việt Nam bình thường hóa quan hệ vào năm 1995 là hai nước ký kết Hiệp định Thương mại song phương (BTA) năm 2001, thương mại hai chiều mới có sự khởi sắc, tuy nhiên vẫn ở mức thấp. Nhưng chỉ hai năm sau khi thực hiện BTA, Hoa Kỳ đã nhanh chóng trở thành thị trường xuất khẩu số 1 của Việt Nam. Tính đến năm 2011, tức là 10 năm sau khi BTA có hiệu lực, thương mại hai chiều Việt Nam – Hoa Kỳ đã tăng từ 1,5 tỉ USD lên hơn 20 tỉ USD. Theo số liệu thống kê của Tổng cục hải quan, trong quý I/2016, kim ngạch 2 nước đạt trên 10 tỷ USD.



Việt Nam có đến 8 nhóm hàng xuất khẩu chủ lực sang thị trường Hoa Kỳ đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, bao gồm: hàng dệt may, giày dép các loại, gỗ và sản phẩm từ gỗ; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; hàng thủy sản; điện thoại các loại và linh kiện; máy móc thiết bị dụng cụ phụ tùng; túi xách, ví, vali, mũ ô, dù …

Ở chiều ngược lại, Hoa Kỳ là thị trường lớn nhất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam với 33,48 tỷ USD trong năm 2015, tăng 16,9% so với năm 2014, và là thị trường mà Việt Nam đạt thặng dư thương mại lớn nhất với 25,68 tỷ USD. Năm 2014, Việt Nam đã vượt qua Malaysia và Thái Lan, trở thành nhà xuất khẩu đứng đầu trong khối ASEAN vào Hoa Kỳ, chiếm 22% tổng kim ngạch xuất khẩu của các nước ASEAN sang Hoa Kỳ.

Theo đánh giá của Hiệp hội DN Hoa Kỳ tại VN- Amcham, kim ngạch 2 chiều có thể kỳ vọng đạt 80 tỷ USD vào năm 2020 nếu khuynh hướng này  tiếp  tục được duy  trì, có  thể cao hơn khi  có TPP. Hơn  thế nữa, Việt Nam đang gia tăng vị thế  là nhà cung cấp hàng đầu trong khu vực ASEAN cho Hoa Kỳ. Thị phần của Việt Nam có thể vượt 30% trước năm 2020, nếu xu hướng hiện tại được tiếp tục.


Việt Nam đang xếp thấp nhất trong các nước ASEAN- 6 về nhập khẩu từ Hoa Kỳ với khoảng 6,7  tỷ USD  trong năm 2015. Số  liệu này chắc chắn có  thể  tăng  lên  thông qua việc cải thiện môi trường kinh doanh của Việt Nam đối với các nhà xuất khẩu từ Hoa Kỳ và các quốc gia khác, các nhà nhập khẩu tại Việt Nam và các đơn vị phân phối của nhà nhập khẩu. 

 

Theo bà Bà Sherry Boger, Chủ tịch Amcham, doanh số của các công ty hội viên AmCham và các đối tác tại thị trường VN tiếp tục tăng trưởng, cũng như số lượng công ty AmCham đã và đang tăng vốn đầu tư nước ngoài trực tiếp FDI vào Việt Nam.


Thúc đẩy cơ hội mới


Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến 31/12/2015, Hoa Kỳ đứng thứ 8 trong số 110 nước và lãnh thổ đầu tư vào VN, với 781 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký là hơn 11,3 tỷ USD.


Theo Cục Đầu tư nước ngoài, so với các nước khác trong khu vực, Việt Nam nổi bật về tiềm năng tiêu dùng và cơ hội mới, do đó, FDI của Hoa Kỳ vào Việt Nam có khả năng tăng lên nhanh chóng trong giai đoạn tới.


Một trong những lý do quan trọng nhất là chi phí lao động thấp. Hiện tại, chi phí nhân công tăng vọt tại Trung Quốc đang khiến nhiều hãng sản xuất đa quốc gia của Hoa Kỳ đã hướng sự chú ý vào nơi rẻ hơn 50% là Việt Nam.


Điển hình là Microsoft, từ cuối năm 2014, doanh nghiệp này đã chuyển các nhà máy sản xuất smartphone từ Trung Quốc sang Việt Nam, biến Việt Nam trở thành một trọng điểm trong chuỗi cung ứng toàn cầu của Tập đoàn. Không chỉ đưa các dây chuyền sản xuất về Việt Nam, mang đến những phần mềm, thiết bị và giải pháp mà Microsoft còn tập trung đầu tư về nhân sự, góp phần phát triển các kỹ năng và nguồn lực cho lực lượng công nghệ thông tin ở Việt Nam.


Ngoài Microsoft, một loạt tập đoàn khác cũng đang dịch chuyển trọng tâm sản xuất đến Việt Nam, như Intel, Jabil, Microchip…


Đáng chú ý, lý do khiến Việt Nam có sức hút lớn với hầu hết nhà đầu tư ngoại nói chung và Hoa Kỳ nói riêng là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đang được kỳ vọng là sẽ được ký kết trong năm 2016.


Kể từ khi Việt Nam đàm phán gia nhập TPP, số lượng các công ty Hoa Kỳ đến Việt Nam tìm kiếm cơ hội đầu tư ngày càng nhiều, trong đó có những đoàn DN đến VN với số lượng lớn như Boeing, Apple, AIG, Exxon Mobil... tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam.


Ngoài các yếu tố về dân số trẻ và thu nhập của người dân được cải thiện giúp sức mua của người tiêu dùng Việt Nam ngày càng tăng, tình hình chính trị ổn định, lạm phát được kiềm chế…, thì việc các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế Việt Nam đều là thế mạnh của doanh nghiệp Hoa Kỳ, như dầu khí (Exxon Mobil, Chevron…), hàng không (Boeing, ADC - HAS Airport), công nghệ thông tin (Microsoft, Intel, Apple, HP) và điện (General Electric, General Atlantis, AES…) có thể sẽ khiến dòng vốn FDI từ Hoa Kỳ đổ vào Việt Nam nhiều hơn trong thời gian tới.


Tuy nhiên, theo Cục Đầu tư nước ngoài, hiện tại đầu tư của Hoa Kỳ vào Việt Nam còn thấp so với tiềm năng, nhất là khi so sánh số vốn doanh nghiệp Hoa Kỳ đầu tư vào Singapore và Malaysia. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ các yếu tố liên quan tới minh bạch và tham nhũng; sự hợp tác Chính phủ - doanh nghiệp vẫn còn rời rạc trong nỗ lực tái cơ cấu nền kinh tế nhằm tăng khả năng cạnh tranh và khả năng thích ứng với môi trường WTO cho cả doanh nghiệp nhà nước lẫn các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hạn chế về kết cấu hạ tầng, thiếu nhân lực công nghệ cao..

Quỳnh Chi

Sự kiện sắp tới

Triển lãm công nghiệp ô tô - Automechanika Hochiminh 2022 đã trở lại

29/06/2022 - 01/07/2022

Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn - SECC (799 Nguyễn Văn Linh, quận 7, TP.HCM)

VIFA EXPO 2022: Bệ phóng đưa ngành gỗ và nội thất Việt quay lại chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch

31/8- 3/9/2022

Trung tâm Hội chợ Triển lãm Sài Gòn (SECC) – 799 Nguyễn Văn Linh, Quận 7, TP.HCM