TPP: Cú hích cho quan hệ Việt-Mỹ

10:54:44 | 6/5/2016

Việt Nam và Mỹ là 2 trong số các đối tác ký kết Hiệp định TPP, cùng với Australia, Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Nhật Bản và Singapore. Bắt đầu với một nhóm các quốc gia có cùng quan điểm, mục tiêu là để mở rộng các thỏa thuận bao gồm các nước khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cùng đại diện cho hơn một nửa sản lượng toàn cầu và hơn 40% thương mại thế giới, TPP được cho sẽ tạo cú hích cho quan hệ kinh tế Mỹ - Việt Nam, hai bên sẽ được tiếp cận lớn hơn thị trường xuất khẩu đồng thời với việc cải cách sâu rộng nền kinh tế.

TPP khiến Việt Nam trở nên khác biệt trong khu vực


Theo Cục đầu tư nước ngoài, Bộ kế hoạch và đầu tư, các nhà  lãnh đạo Chính phủ và doanh nghiệp đang ngày càng nhận  thức sâu sắc hơn về  tầm quan trọng của khu vực Châu Á Thái Bình Dương và  lợi  ích từ TPP. Chi tiêu của tầng  lớp trung lưu toàn cầu dự kiến tăng từ   21,3 nghìn tỷ USD trong năm 2009 đến 55,7 nghìn tỷ USD trong năm 2030. Thị phần Châu Á gia tăng từ 23% trong năm 2009 đến 59% trong năm 2030. Sự quan tâm này sẽ càng lớn hơn khi Việt Nam tham gia vào TPP. Đây là điều kiện thuận lợi để các công ty Mỹ gia tăng đầu tư trong đó có việc không ngừng mở rộng quy mô, tăng năng lực sản xuất, tìm kiếm lợi nhuận. TPP sẽ khiến Việt Nam trở nên khác biệt so với các thị trường đầu tư khác trong khu vực.



Theo nhận định của Amcham, Việt Nam có thể là quốc gia được hưởng lợi lớn nhất từ TPP với các điều khoản liên quan. Một vài chuyên gia dự đoán rằng xuất khẩu của Việt Nam sẽ tăng đến 28,4 % khi thực thi TPP. Xuất khẩu dự kiến “cơ sở” trong năm 2025 không có TPP  là 239 tỷ USD có thể tăng đến 307 tỷ USD.

Hơn nữa, lợi ích tăng trưởng GDP dự kiến là khá lớn. GDP của Việt Nam trong năm 2025 có thể là 10,5% cao hơn dự đoán cơ sở. 

TPP là cơ hội để Việt Nam tận dụng, bổ khuyết cho những lĩnh vực đang thiếu, như nguồn vốn đầu tư và trình độ chưa đáp ứng được nhu cầu. Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Hoa Kỳ (Amcham) tại Hà Nội - Adam Sitkoff không chỉ đánh giá cao ý nghĩa vô cùng quan trọng của TPP đối với quan hệ kinh tế song phương giữa Hoa Kỳ với Việt Nam, mà còn cho rằng, TPP sẽ có tác động chuyển đổi môi trường kinh doanh của Việt Nam, mang đến những cơ hội mới, giúp Việt Nam thực hiện chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa. TPP sẽ cho phép khu vực tư nhân tiếp cận nhiều hơn các thị trường trọng điểm, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh, thu hút thêm đầu tư nước ngoài và giúp thiết lập cơ sở hạ tầng chuỗi cung ứng quan trọng, qua đó tạo ra những cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam…

Hiệp định TTP sẽ tạo ra một sân chơi bình đẳng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, điều này đòi hỏi Việt Nam cần thực hiện những cải cách sâu rộng để mở cửa thị trường cho các nhà cung cấp dịch vụ và hàng hóa cũng như nông sản của Hoa Kỳ. Cùng với một thị trường 600 triệu dân trong Cộng đồng kinh tế ASEAN, TPP sẽ mở thêm cơ hội quý báu cho Việt Nam để tiếp cận với các nền kinh tế lớn nhất nhì thế giới và với khu vực kinh tế chiếm 40% GDP toàn cầu.

Lời hứa chưa hiện thực


Tuy nhiên, Hiệp hội DN Mỹ tại VN - Amcham cho rằng, TPP vẫn chỉ là lời hứa, chưa là một thực tế. Mỗi quốc gia TPP có quy trình thủ tục riêng để đạt đuợc phê chuẩn, pháp  luật  thực thi và  thủ  tục hành chính, điều này cũng  là một khó khăn. TPP bao gồm nhiều vấn đề mà VN và các đối tác, trong đó có Mỹ thảo luận nhiều năm và đây là khung hành động và là trọng tâm trong năm 2016.


Theo bà Sherry Boger, Chủ tịch Amcham tại Diễn đàn DN VN tháng 12/2015, hệ thống quy định chặt chẽ, rõ ràng, cự minh bạch và tham vấn cộng đồng có ý nghĩa (TPP chương 25) là bước đi đầu tiên cần thiết nhằm thực hiện cam kết của Việt Nam đối với các kiến nghị của công chúng về quy định liên quan đến thủ tục hành chính từ phía công dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Các cơ quan  trung ương và địa phương VN phải nâng cao cạnh  tranh và đẩy mạnh  thực hiện cải cách thủ tục trong cung cấp dịch vụ công sao cho hợp  lý, hiệu quả để giúp chuẩn bị quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.


Giáo dục là động lực phát triển chính (TPP Chương 23). Theo bà Sherry Boger, VN cần một lực lượng sinh viên tốt nghiệp có khả năng sẵn sàng làm việc, nhất là trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ, nghiên cứu và đổi mới. “Các công ty hội viên AmCham sẵn sàng tham gia vào các dự án giáo dục. Chúng tôi khuyến  khích  Chính  phủ  đưa  chương  trình hợp  tác giáo  dục đại  học ngành kỹ  thuật (HEEAP)  lên một quy mô  rộng, quy mô HEEAP 3.0 áp dụng trên  toàn quốc, và chương trình  có được  sự hỗ  trợ  của  các doanh nghiệp, Hiệp hội DN trong nước và nước ngoài”, bà Sherry Boger nói.


Rất ít các công ty Việt Nam nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Mặc dù Việt Nam đã và đang thu hút đầu tư nước ngoài với tăng trưởng xuất khẩu khá  lớn, hơn 2/3 xuất khẩu của Việt Nam là từ các nhà máy có vốn đầu tư nước ngoài; và nguyên vật liệu, phụ tùng linh kiện nhập khẩu chiếm 90% giá trị xuất khẩu. Vì vậy, Amcham mong muốn hợp tác với các cơ quan liên quan để mở rộng chương trình đào tạo và phát triển nhà cung ứng trong thời gian tới, nhất là các DN trong lĩnh vực thực phẩm, may mặc, giầy dép và đồ gia dụng…

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã có thông báo nhấn mạnh các lợi ích của Hiệp định đối với các thành viên: “TPP bao gồm các cam kết và môi trường thương mại tốt nhất trong lịch sử. Những cam kết này có tính thực thi, không giống những thỏa thuận trước đây. TPP cũng thúc đẩy hệ thống Internet mở và miễn phí, nó sẽ giúp tăng cường mối quan hệ chiến lược với các đối tác và đồng minh trong khu vực quan trọng của thế kỷ 21”. Hi vọng rằng với những cơ hội mở rộng sắp tới, các DNVN sẽ có thể tiếp cận và phát triển hơn nữa mối giao thương, hợp tác với các nhà đầu tư và DN Mỹ.

Quỳnh Anh

Sự kiện sắp tới

Triển lãm công nghiệp ô tô - Automechanika Hochiminh 2022 đã trở lại

29/06/2022 - 01/07/2022

Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn - SECC (799 Nguyễn Văn Linh, quận 7, TP.HCM)

VIFA EXPO 2022: Bệ phóng đưa ngành gỗ và nội thất Việt quay lại chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch

31/8- 3/9/2022

Trung tâm Hội chợ Triển lãm Sài Gòn (SECC) – 799 Nguyễn Văn Linh, Quận 7, TP.HCM