“Khu vực kinh tế tư nhân là động lực của sự phát triển kinh tế và thông qua những hoạt động hiệu quả của mình đã đóng một vai trò quan trọng trong sự chuyển mình phát triển sang một giai đoạn mới của khu vực ASEAN. Nhiệm vụ của chúng ta, cộng đồng DN ASEAN, không chỉ là giải quyết, đối phó với khó khăn, với các vấn đề còn tồn tại mà còn phải sẵn sàng đón nhận, tận dụng các cơ hội đang đến”.

Phóng viên tạp chí Việt Nam Business Forum đã có cuộc trao đổi với TS Đoàn Duy Khương - Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), chủ tịch ASEAN BAC về những trọng trách tổ chức ASEAN BAC trong năm ASEAN 2010 do Việt Nam làm chủ tịch, nhằm thúc đẩy hoạt động của khối kinh tế tư nhân, thực hiện thành công chủ đề của năm ASEAN “từ nhận thức đến hành động”.

Ông đánh giá thế nào về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong việc phát triển của các nền kinh tế ASEAN?

Xuất phát từ nhu cầu đẩy mạnh hơn nữa tiến trình hội nhập, liên kết kinh tế khu vực, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của từng nền kinh tế thành viên cũng như cả Hiệp hội, biến ASEAN thành một khu vực kinh tế năng động, phát triển đồng đều và có sức cạnh tranh cao, việc phát triển kinh tế tư nhân ASEAN là vấn đề quan trọng và hết sức cần thiết. Chính phủ các nước ASEAN đánh giá cao vai trò của kinh tế tư nhân trong sự phát triển của nền kinh tế khu vực, và thực tế hơn 2 thập kỷ qua cho thấy, kinh tế tư nhân đã góp phần quan trọng đưa ASEAN có những bước phát triển vượt bậc.

Thừa nhận vai trò của kinh tế tư nhân không chỉ là tạo điều kiện thuận lợi cho họ tham gia sản xuất, kinh doanh đóng góp vào sự phát triển, tăng trưởng kinh tế mà phải từ việc hoạch định chính sách. Năm 2003 chính phủ các nước ASEAN thành lập Hội đồng Tư vấn Kinh doanh ASEAN (ASEAN BAC) chọn ra mỗi nước 3 thành viên, qua đó, tập hợp những đề xuất trong hoạt động sản xuất kinh doanh của khối này; từ đó đề ra các sáng kiến, đề án cụ thể để trình lên các cuộc họp thưởng đỉnh hàng năm của các nguyên thủ ASEAN. Tại đây sẽ diễn ra cuộc hội thoại, tham vấn giữa các thành viên các nước ASEAN với các nhà hoạch định chính sách ASEAN nhằm mục đích xây dựng môi trường, chính sách tốt hơn cho sự phát triển của khối kinh tế tư nhân. Bên cạnh đó, Hội nghị đầu tư kinh doanh cũng tạo cơ hội cho các doanh nghiệp ASEAN trao đổi, hỏi đáp trực tiếp với các nguyên thủ ASEAN cũng như tìm kiếm đối tác từ các nước ASEAN. Tất cả điều đó nói lên sự nhận thức rất rõ về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân với sự phát triển của kinh tế ASEAN.

Với sự hỗ trợ phát triển của chính phủ các nước ASEAN, trong thời gian qua hoạt động của khối kinh tế tư nhân đã có sự chuyển biến như thế nào thưa ông?

Số lượng của khối kinh tế tư nhân trong ASEAN đã có sự tăng lên rõ rệt trong những năm gần đây. Việc tham gia của các doanh nghiệp tư nhân vào dự án, đấu thầu của Chính phủ đã mở rộng. Đặc biệt, những chương trình về phát triển năng lượng sạch, chương trình hạ tầng cơ sở, các chương trình đào tạo-xúc tiến của Chính phủ các nước nếu như trước đây chỉ giành cho các doanh nghiệp lớn do Nhà nước chỉ định thì nay đã có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp tư nhân. Và điều quan trọng là doanh nghiệp tư nhân đã có tiếng nói trong việc hoạch định chính sách, gián tiếp lên kế hoạch, tham vọng, tầm nhìn, hành động cụ thể của các nước ASEAN. Với chủ đề của ASEAN 2010 tại Việt Nam “từ tầm nhìn đến hành động” doanh nghiệp tư nhân cũng là đội ngũ đi đầu. Những dự án mà doanh nghiệp tư nhân thực hiện rõ ràng cho thấy sự chuyển biến rất lớn của khối này trong thời gian gần đây.

Cụ thể, trong nhiệm kỳ ASEAN 2010, ASEAN BAC sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển như thế nào, thưa ông?

Trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN, Việt Nam dưới sự chủ trì của VCCI sẽ tổ chức nhiều hoạt động lớn, trong đó có Hội nghị Thượng đỉnh về Thương mại và Đầu tư ASEAN lần thứ 7 (ASEAN BIS 2010), liên kết chặt chẽ khu vực kinh tế tư nhân với các tổ chức và loại hình kinh tế khác trong khu vực ASEAN cũng như trên thế giới; tổ chức Giải thưởng Doanh nhân ASEAN 2010.

ASEAN BAC cũng sẽ tập trung vào các vấn đề của khu vực kinh tế tư nhân, với mục tiêu tập hợp các ý kiến đóng góp, đề xuất để đưa ra các khuyến nghị trình lên Nguyên thủ và các Bộ Trưởng kinh tế ASEAN trong kỳ họp Đối thoại giữa các Nguyên thủ với thành viên ASEAN BAC và kỳ họp tham vấn với các Bộ trưởng kinh tế được tổ chức hàng năm. Việc tổng hợp các khuyến nghị đề xuất này có vai trò hết sức quan trọng hướng tới thành lập Hội đồng kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015 với hàng loạt các hiệp định kinh tế được ký kết, các chương trình hành động, kế hoạch dài hạn.

ASEAN BAC sẽ nỗ lực cùng với doanh nghiệp giải quyết, đối phó với khó khăn, nâng cao hơn nữa vai trò của cộng đồng kinh tế tư nhân trong khu vực ASEAN, tăng cường quan hệ hợp tác giữa các khu vực kinh tế trong ASEAN với các nước đối thoại, góp phần phát huy ảnh hưởng, tầm quan trọng của ASEAN trong sự phát triển của kinh tế thế giới.

Phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ ASEAN trong đó có Việt Nam còn hạn chế hiểu biết về ASEAN. ASEAN BAC 2010 sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào thưa ông ?

Thông tin để nắm bắt về ASEAN cũng là một vấn đề quan trọng. ASEAN hội nhập từ năm 1992, Chính phủ, Ban thư ký ASEAN, cũng như hội đồng ASEAN đã có nhiều động thái nâng cao nhận thức trong cộng đồng ASEAN tuy nhiên do nhiều nguyên nhân mà thông tin về ASEAN vẫn chưa được phố biến. Tôi cho rằng, Chính phủ, các tổ chức xúc tiến cũng như Phòng Thương mại và Công nghiệp các nước cũng như các Hội đồng Tư vấn Kinh doanh v.v có vai trò rất quan trọng tạo dựng các chương trình, các hội nghị cung cấp thông tin chính xác, kịp thời đến doanh nghiệp.

Trong năm 2010, chúng tôi sẽ hợp tác chặt chẽ với các cơ quan Chính phủ ASEAN để triển khai một số chương trình hỗ trợ thông tin. Đối với những DNNVV nhận được thông tin không đầy đủ, hoàn chính, các thành viên ASEAN BAC là những nhà tư vấn, trong đó có rất nhiều DN hoạt động không những tốt trong quốc gia của mình mà còn cả trong khu vực ASEAN, sẽ cung cấp các dịch vụ tư vấn cho các DN. Đối với những DNNVV có thông tin tư vấn nhưng thiếu kỹ năng trong hoạt động SXKD, ASEAN BAC sẽ tổ chức các khoá đào tạo giúp doanh nghiệp có đủ kỹ năng sản xuất kinh doanh trong khu vực ASEAN.

Bên cạnh việc cung cấp thông tin, tư vấn kỹ năng cho các DNNVV hoạt động SXKD trong ASEAN thì việc tạo ra nguồn vốn tín dụng, chính sách phù hợp cũng là điều hết sức quan trọng?

Hệ thống hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp tại một số nước như cộng đồng chung Châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản v.v.,, rất mạnh, doanh nghiệp được các công ty bảo lãnh tín dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Ttuy nhiên, DNNVV tại ASEAN phải có tài sản thế chấp mới được vay vốn . Đây là một khó khăn rất lớn cho DN, cần phải xem xét cải tiến.

ASEAN BAC có ý tưởng thành lập quỹ đầu tư tín dụng để trình Chính phủ các nước ASEAN. Trong kỳ Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tại Việt

Nam

, chúng tôi sẽ trình phương án để cho các DNNVV có thể vay vốn thông qua quỹ tín dụng ASEAN.

Và cuối cùng, ông đánh giá như thế nào về cơ hội của doanh nghiệp khu vực tư nhân trong ASEAN và theo ông doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng lợi thế riêng gì khi Việt Nam đảm nhận vai trò chủ tịch ASEAN ?

Cần phải nhận thức rõ rằng, ASEAN hội nhập rất nhiều chương trình; các dòng thuế hiện nay gần như bằng không giữa các nước; thủ tục hải quan, đi lại cũng dễ dàng và thuận tiện; thêm vào đó là rất nhiều chương trình hợp tác trong khuôn khổ ASEAN. ASEAN cũng hợp tác với rất nhiều các đối tác mạnh như Hoa Kỳ, Nhật, EU v.v. Thông qua mối quan hệ hợp tác này, doanh nghiệp không những có thể đàm phán hợp tác trong khuôn khố ASEAN mà còn có thể nâng cao tính cạnh tranh và phát triển thị trường của mình ở các nước đối tác của ASEAN. Doanh nghiệp cần phải nắm bắt tận dụng các cơ hội kinh doanh.

ASEAN BAC do Chính phủ các nước ASEAN thành lập để phục vụ cho cả cộng đồng ASEAN. Chúng tôi đều hướng đến tạo dựng các diễn đàn, các lĩnh vực hợp tác để tất cả các DN ASEAN, trong đó có DN Việt Nam được hưởng lợi từ những sự hợp tác chung như vậy. Trong đó, Việt

Nam

nằm trong bốn nước phát triển sau trong khối ASEAN chắc chắn sẽ có những ưu đãi từ thiện chí của 6 nước phát triển trước. Bên cạnh đó, mặc dù chủ tịch ASEAN chỉ là vai trò luân phiên, nhưng doanh nghiệp Việt

Nam

sẽ có lợi thế về cơ sở hạ tầng phục vụ cho ASEAN. Đồng thời, sẽ chủ động hơn, thuận lợi hơn trong việc cung cấp thông tin, trao đổi kinh doanh với các nước ASEAN.