Công bố chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2011: Nhiều điểm mới

10:17:47 | 16/3/2011

Sau mỗi năm công bố Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh (gọi tắt là PCI), công tác điều tra, nghiên cứu ngày càng đổi mới và hoàn thiện. Báo cáo về chỉ số PCI lần thứ sáu sẽ đưa ra những số liệu nghiên cứu mang giá trị gia tăng cho cả DN, chính quyền địa phương và các cơ quan hoạch định chính sách. Ông Đậu Anh Tuấn – Phó trưởng ban pháp chế VCCI chia sẻ với pv.

Ông Tuấn cho biết, phương pháp điều tra, nghiên cứu PCI của VN không chỉ được đúc rút kinh nghiệm từ các quốc gia làm trước. Khi áp dụng vào VN, PCI đã căn cứ vào tình hình thực tế để có những điều chỉnh phù hợp. Tuy nhiên, trong từng năm triển khai, nhóm nghiên cứu luôn tìm những vấn đề thiết thực nhất cho nền kinh tế để bổ sung vào nghiên cứu, điều tra. Có thể nói, chúng tôi luôn đặt ra yêu cầu cho chính mình là làm mới hơn cách nghiên cứu, điều tra để những số liệu về PCI ngày càng hữu ích.

- Vậy báo cáo về chỉ số PCI năm nay có những điểm nhấn gì, thưa ông ?

Việc công bố báo cáo PCI năm nay ngoài việc cung cấp những chỉ số xếp hạng, báo cáo cũng cung cấp những chỉ số không dùng để xếp hạng. Năm nay, chúng tôi đã điều tra, nghiên cứu cả khối DN FDI. Với 1.155 DN FDI tại tất cả 63 tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ, báo cáo đã đưa ra những số liệu vừa tổng quát vừa cụ thể về cảm nhận của khối DN này đối với môi trường kinh doanh của từng địa phương và của cả VN.

Có thể nói, chưa bao giờ, chúng ta có một điều tra, nghiên cứu đầy đủ và sâu rộng về khối DN FDI như lần này. Số DN FDI được điều tra đến từ 47 quốc gia và chiếm tới 20% tổng DN FDI tại VN.

Mặc dù, những chỉ số, số liệu về cảm nhận của DN FDI lần này chưa đưa vào xếp hạng năng lực cạnh tranh của từng tỉnh. Tuy nhiên, đây là những nội dung quan trọng giúp các cơ quan hoạch định chính sách tham khảo và hiểu được tâm tư nguyện vọng của các DN FDI cũng như có sự so sánh cấn đối chính sách phù hợp giữa các khối DN với nhau. Từ đó, các cơ quan hoạch định chính sách cũng như chính quyền địa phương có những điều chỉnh thích hợp.

Một điểm khác biệt quan trọng nữa của báo cáo năm nay là việc điều tra các chi phí không chính thức. Bằng những phương pháp hỏi khoa học, chúng tôi đã có được thông tin khá đầy đủ và chuẩn xác về chi phí không chính thức của DN. Từ những chi phí không chính thức trong đăng ký thành lập DN (tham nhũng quy mô nhỏ), đến những chi phí không chính thức trong đấu thầu tài sản công (tham nhũng quy mô lớn) đã được đưa vào điều tra, nghiên cứu.

Có thể nói những phương pháp điều tra của chúng tôi ngày càng được hoàn thiện hơn. Qua đó, những chỉ số, số liệu được cung cấp và được tổng hợp ngày càng chính xác và thiết thực, phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế. Chúng tôi luôn cố gắng để DN đưa ra những cảm nhận thật chân thực và khách quan nhất về môi trường kinh doanh của từng địa phương.

- Vậy phía chính quyền địa phương cảm nhận ra sao đối với những điều tra, nghiên cứu PCI, thưa ông ?

Nhìn tổng thể, cả DN và chính quyền các địa phương đều cùng chung một cảm nhận về sự cần thiết và tính hữu ích của PCI. Chỉ số PCI được các tỉnh quan tâm, đánh giá cao và chuyển biến tích cực sau từng năm. Nhiều tỉnh cho biết, qua công cụ này, lãnh đạo tỉnh có được sự phản ánh khách quan từ cộng đồng DN để nhận rõ được những điểm mạnh và điểm yếu trong môi trường kinh doanh của tỉnh, tạo sức ép và động lực cho bộ máy chính quyền các cấp trong tỉnh tiến hành những cải cách để cải thiện hơn nữa môi trường kinh doanh.

- Cụ thể, các địa phương học hỏi được điều gì từ chỉ số PCI, thưa ông?

Trong cùng một khung khổ chính sách chung của Trung ương, chỉ số PCI cũng là chỉ báo khách quan về những địa phương tốt, những lĩnh vực được các DN đánh giá cao. Qua đó, các địa phương khác có thể học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm. Rất nhiều hội thảo PCI do VCCI và VNCI tổ chức tại địa phương đều do Chủ tịch UBND hoặc Bí thư tỉnh chủ trì. Có những hội thảo có được sự tham gia đầy đủ của toàn bộ Ban thường vụ tỉnh uỷ, thành uỷ.

Từ chỗ coi nhẹ vai trò của PCI 1 – 2 năm đầu, đến nay các địa phương đã coi PCI là một công cụ để điều chỉnh, sửa đổi và cải thiện công tác hành chính, điều hành của các cấp chính quyền. Việc cải thiện các chỉ số PCI đã tạo nên một không khí thi đua ngay trong các đơn của từng địa phương cũng như với các địa phương khác.

- Theo ông, việc điều tra, nghiên cứu và công bố PCI thời gian tới sẽ hướng tới những mục tiêu nào ?

Như đã nói ở trên, công tác điều tra, nghiên cứu PCI luôn được chúng tôi đúc rút kinh nghiệm để tự làm mới chính mình. Và mục tiêu chính là phục vụ tốt nhất, thiết thực nhất những yêu cầu của nền kinh tế. Sau mỗi năm, chúng tôi sẽ nghiên cứu hiệu ứng của những chỉ số. Từ đó, chương trình được cải tiến và mở rộng điều tra đúng lĩnh vực đặt ra.

Ví dụ, thông qua việc điều tra cảm nhận của các DN FDI năm nay, chúng tôi rút ra rất nhiều số liệu và ý kiến thú vị. Bước đầu một bức tranh về đầu tư FDI đã được phác thảo theo hướng cảm nhận về môi trường đầu tư vào VN. Như các DN FDI đến VN vì những chi phí thực tế thấp, chính sách ưu đãi tốt. Nhưng ngược lại, nền kinh tế VN hấp thụ chưa nhiều từ những DN FDI có mức đầu tư công nghệ thấp. Mức độ lan toả của nguồn vốn đầu tư này cũng rất khiêm tốn. Bên cạnh đó, những DN có đầu tư công nghệ ở mức độ tiên tiến thì lại không cọi trọng việc được ưu đãi về thuế hay đất đai mà cần những chính sách hỗ trợ mang tính dài hơi hơn như nguồn nhân lực hay công nghiệp phụ trợ...

Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng quy mô điều tra hơn, tăng số lượng và chất lượng các DN trả lời điều tra và điều tra thêm các DN có vốn đầu tư nước ngoài nhằm tăng cường kênh đối thoại hiệu quả giữa chính quyền và cộng đồng DN. Đồng thời tăng cường hợp tác với các hiệp hội DN trong và ngoài nước để thu thập và cung cấp thông tin về môi trường đầu tư kinh doanh cho các nhà hoạch định chính sách, DN, nhà đầu tư...

Bên cạnh báo cáo về PCI, VCCI phối hợp với VNCI cùng xây dựng các nghiên cứu chính sách cung cấp thông tin cập nhật về các vấn đề trong môi trường kinh doanh, chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài, chính sách phát triển nguồn nhân lực, giải quyết nút thắt về phát triển cơ sở hạ tầng ở VN...

Bên cạnh đó, tích cực gắn kết các hoạt động chỉ số PCI với chương trình Đề án 30 về cải cách thủ tục hành chính (CCTTHC) của Chính phủ. Báo cáo PCI những năm tới dự kiến sẽ đề cập nhiều hơn về tình hình CCTTHC, cảm nhận về CCTTHC tại các địa phương trong cả nước. Bộ chỉ số PCI được cân nhắc để đưa thêm các chỉ số liên quan đến TTHC nhằm đánh giá được tiến trình cải cách thủ tục hành chính của VN.

- Xin cảm ơn ông !