Hướng dẫn thuế khiến doanh nghiệp "bối rối"

09:51:53 | 23/3/2021

Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính) tổ chức hội thảo Góp ý Dự thảo Thông tư hướng dẫn một số quy định về quản lý thuế.

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế.


Tại Hội thảo Góp ý Dự thảo Thông tư hướng dẫn một số quy định về quản lý thuế thu hút sự quan tâm của đông đảo cộng đồng doanh nghiệp

Tại hội thảo ông Lưu Đức Huy, Vụ trưởng Vụ Chính sách (Tổng cục Thuế) cho biết, dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế gồm11 chương, 98 điều với các nội dung chính: Khai thuế, tính thuế, phân bổ nghĩa vụ thuế; xử lý bù trừ số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa; hoàn thuế nộp thừa; hoàn thuế theo pháp luật về thuế; xác nhận nghĩa vụ thuế... Đặc biệt, nội dung đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ và tỷ giá quy đổi là một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo thông tư.

Theo dự thảo thông tư này, đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi bao gồm các trường hợp: Hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; phí, lệ phí và các khoản thu khác của các cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; phí, lệ phí đối với các cơ quan, tổ chức được phép thu phí, lệ phí bằng ngoại tệ; hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số của nhà cung cấp ở nước ngoài; hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu bằng ngoại tệ. Đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ là các đồng ngoại tệ tự do chuyển đổi chứ không chỉ bằng USD.


Ông Lưu Đức Huy, Vụ trưởng Vụ Chính sách (Tổng cục Thuế)

Tuy nhiên, đại diện cho Tập đoàn Dầu khí quốc gia VN (PVN), bà Nguyễn Tuấn Anh cho biết tập đoàn “bất ngờ lớn” và rất bối rối khi dự thảo được công bố. Bà cho hay trước đây ngành dầu được áp dụng cơ chế thuế khác biệt theo Thông tư 36/2016 và Thông tư 56/2008, trong đó quy định nộp thuế bằng tiền đồng bán hàng tại thời điểm bán.

“Doanh nghiệp, nhà thầu dầu khí bán được hàng và thu vào đồng tiền nào thì nộp cho chủ nhà đồng tiền đó. Điều này thực hiện đã lâu và rất thuận lợi. Dầu khí khác với ngành khác là hợp đồng mua bán khí rất phức tạp: Thăm dò, vận chuyển qua đường ống, bán cho người mua, bán cho EVN và EVN bán cho người tiêu dùng. Giá bán được Chính phủ phê duyệt” - đại diện Tập đoàn Dầu khí quốc gia VN cho biết.

Bà Tuấn Anh cũng cho biết trong hợp đồng với các nhà thầu bao gồm điều khoản đảm bảo quyền lợi cho họ. Khi thay đổi chính sách thì họ có quyền đàm phán lại để đảm bảo quyền lợi của mình. Tuy nhiên, trong dự thảo mới, nghĩa vụ thuế mới đều áp dụng bằng ngoại tệ, trừ thuế xuất khẩu.

“Không hiểu sao lại thay đổi đồng tiền nộp thuế? Họ thu tiền là tiền đồng, nếu quy định nộp thuế bằng USD thì họ phải đi mua để nộp thuế. Điều này sẽ ảnh hưởng tới chi phí, thời gian đi mua, cũng như ảnh hưởng tới hiệu quả làm việc của họ” - bà Tuấn Anh nói.

Điểm đáng chú ý nữa là, theo quy định tại dự thảo Thông tư, các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm trong việc đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số, trong đó có nhà cung cấp ở nước ngoài không có cơ sở kinh doanh cố định tại Việt Nam có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số với tổ chức, cá nhân ở Việt Nam được coi là có cơ sở thường trú tại Việt Nam…

 Bình luận các sửa đổi lần này, PGSTS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế từ Học viện Tài chính cho rằng, việc có một văn bản hướng dẫn quản lý thuế đầy đủ là bước tiến quan trọng, tránh tình trạng hướng dẫn tản mát, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn.

Tuy nhiên, các điều khoản hướng dẫn cần phải bảo đảm trong xu hướng cụ thể, minh bạch, cần có sự chuẩn bị đầy đủ, bền vững hơn.


Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh.

Chuyên gia Đinh Trọng Thịnh dẫn ví dụ về nguyên tắc nộp đâu khấu trừ đó, nhưng dự thảo quy định lại tạo thuận lợi cho cơ quan thuế quản lý, nhưng không theo nguyên tắc này, “tôi nộp lại nhưng không được khấu trừ” không thuận lợi cho doanh nghiệp.

"Ví dụ như thủ tục về miễn, giảm, hoàn thuế rất chặt, tiện cho cơ quan thuế nhưng có những thủ tục gây phiền cho doanh nghiệp. Như cơ quan thuế yêu cầu phải có hóa đơn chứng từ xuất nhập khẩu là không cần thiết, các quy trình thủ tục vẫn nhiều là ngược với xu hướng, cái nào bỏ được nên bớt cho doanh nghiệp. Ngược lại, một số quy định lại chưa đủ chặt.

Cụ thể, Chương về thương mại điện tử thì chưa quy định rõ trách nhiệm của các sàn giao dịch thương mại điện tử, cần có quy định đầy đủ hơn, quy rõ trách nhiệm, bảo đảm quản lý tốt về thuế lĩnh vực này”, chuyên gia Đinh Trọng Thịnh góp ý.

Ở góc nhìn của các tổ chức quốc tế, bà Virginia Foote, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), tỏ ra băn khoăn khi cho rằng quy định này tạo ra mạng lưới phức tạp về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thu nhập khấu trừ… Trong khi đó, dự thảo thông tư lại chưa giải quyết sự khác nhau giữa các hiệp định thuế mà Việt Nam đã tham gia ký kết.

“Các hội viên trong AmCham hoạt động ở nhiều quốc gia nên chúng tôi mong quy định có tính liên tục, đơn giản để tuân thủ, bởi hiện tại chi phí tuân thủ thuế ở Việt Nam đã khá cao. Mong rằng khái niệm mới trong thông tư phải tường minh để tuân thủ và giảm tối đa tính phức tạp và không rõ ràng của quy định” - đại diện AmCham nói.

Bà Đỗ Khánh Ly, Liên minh Internet quốc tế AIC, cho rằng: Do tiến trình soạn thảo đang căng nên có thể dời lại chương này (đánh thuế hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số - PV), chưa ban hành vội để thảo luận thêm. Theo đó, chỉ yêu cầu các nhà cung cấp nước ngoài nộp thuế giá trị gia tăng, còn thuế thu nhập doanh nghiệp thì nên áp dụng khi có sự hòa hợp với khung thuế toàn cầu của các nước G20 và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) mà VN là thành viên. Khung thuế này dự kiến sẽ được hoàn thành giữa năm 2021.

Phản hồi với chuyên gia Hiệp hội doanh nghiệp, đại diện Tổng cục Thuế ghi nhận ý kiến đóng góp và sẽ có buổi làm việc trực tiếp với các đơn vị liên quan có vướng mắc để bảo đảm tinh thần quản lý chặt chẽ nhưng vẫn tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người nộp thuế chứ không gây khó khăn.

Dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế gồm11 chương, 98 điều với các nội dung chính: Khai thuế, tính thuế, phân bổ nghĩa vụ thuế; xử lý bù trừ số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa; hoàn thuế nộp thừa; hoàn thuế theo pháp luật về thuế; xác nhận nghĩa vụ thuế...

Đặc biệt, nội dung đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ và tỷ giá quy đổi là một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo thông tư.

Theo dự thảo thông tư này, đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi bao gồm các trường hợp: Hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; phí, lệ phí và các khoản thu khác của các cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; phí, lệ phí đối với các cơ quan, tổ chức được phép thu phí, lệ phí bằng ngoại tệ; hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số của nhà cung cấp ở nước ngoài; hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu bằng ngoại tệ.

Đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ là các đồng ngoại tệ tự do chuyển đổi chứ không chỉ bằng USD.

Nguồn:  DDDN