Thị trường chứng khoán, BĐS và những nút thắt

Thị trường BĐS và thị trường chứng khoán trong nhiều năm qua luôn là kênh thu hút nguồn vốn đầu tư rất lớn từ xã hội. Nhưng bước sang năm 2011, cả 2 thị trường lớn này đang trong giai đoạn “đổ đèo”. Đứng trước những khó khăn của thị trường khiến nhiều nhà đầu tư đang trong tình trạng bị “mắc kẹt” vốn Thủ tướng Chính phủ vừa yêu cầu các bộ, ngành tìm giải pháp nhằm ổn định thị trường BĐS và thị trường chứng khoán.

Theo đó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng nhà nước trong tháng 6/2011 phải có phân tích, đánh giá về tình hình của thị trường cũng như những giải pháp thúc đẩy sự phát triển của 2thị trường góp phần vào mục tiêu phát triển kinh tế để báo cáo Chính phủ.

Cần có cái nhìn khách quan

Thị trường chứng khoán từ đầu năm 2011 đến nay luôn trong tình trạng giảm điểm, sự sụt giảm quá mạnh của thị trường đã khiến cho nhiều nhà đầu tư cho rằng thị trường đang méo mó. Xét trên khía cạnh vĩ mô của nền kinh tế, sự sụt giảm này là điều dễ hiểu khi lãi suất vay và lãi suất cho vay luôn duy trì ở mức cao, đặc biệt là chính sách thắt chặt tín dụng khiến dòng tiền bị hạn chế, bên cạnh đấy chi phí đầu vào như điện, than, xăng lại tăng mạnh... khiến cho hầu hết các doanh nghiệp đều gặp khó khăn.

Tuy nhiên, một số chuyên gia kinh tế lại cho rằng sự sự sụt giảm của thị trường trong giai đoạn này là tất yếu bởi bấy lâu nay thị trường chứng khoán phát triển mà thiếu sự quản lý chặt chẽ trong đó phải kể đến sự lỏng lẻo về tín dụng, thị trường phát triển theo kiểu tự phát đã khiến cho không ít doanh nghiệp và nhà đầu tư dùng đòn bẩy tài chính để chơi chứng khoán.

Bên cạnh đấy là sự nở rộ của các công ty chứng khoán và các sàn chứng khoán. Các doanh nghiệp thì đua nhau niêm yết trên sàn, những doanh nghiệp đã có trên sàn thì lại tiến hành chia tách cổ phiếu khiến thị trường bị pha loãng. Những bất cập trên của thị trường đã khiến cho dòng vốn đầu tư của nhà đầu tư tiềm ẩn nhiều sự rủi ro, đây cũng được xem là cơ sở cho một thị trường chứng khoán thiếu chiều sâu và sự phát triển bền vững.

Thị trường BĐS cũng đã trải qua một giai đoạn phát triển tương tự như thị trường chứng khoán khi các nhà đầu tư và đầu cơ đua nhau lướt sóng khiến thị trường bùng nổ và phát triển quá nóng, có những thời điểm thị trường nhộn nhịp tới mức người người buôn BĐS bởi lợi nhuận đạt được luôn ở mức cao nhất. Các doanh nghiệp BĐS cũng dốc toàn lực vào thị trường khiến cho những dự án ma, dựng dự án bị làm giá, dự án mà chủ đầu tư không đủ năng lực...cũng nhan nhản trên thị trường khiến cho thị trường càng ngày càng bị đẩy xa khỏi mốc giá trị thực của nó. Khi các chính sách quản lý và tiền tệ được thắt chặt thì những nguy cơ biến thành rủi ro. Các dự án không đủ năng lực đứng trước nguy cơ bị phá sản, những nhà đầu cơ chưa kịp “thoát hàng” thì đứng trước nguy cơ phải bán sản phẩm của mình với giá thấp...

Chính sách là cán cân

Cả thị trường chứng khoán và thị trường BĐS đều được xem là nút thắt từ tác động của chính sách tài chính và tiền tệ. Chính vì thế, sự phát triển của thị trường dựa trên cái nền chưa thực sự vững là cơ sở để các chuyên gia kinh tế cho rằng những người lâu nay được gọi là “nhà đầu tư ” chứng khoán và BĐS thực chất đều là những nhà “đầu cơ”. Một chuyên gia kinh tế lý luận, hiện nay trên thị trường chứng khoán có không ít các nhà đầu tư, đầu cơ sử dụng đòn bẩy tài chính từ các nguồn tín dụng khác nhau, có thể từ chính các công ty chứng khoán thậm chí có thể cả từ tín dụng đen theo kiểu thỏa thuận ngầm với nhà cung cấp tín dụng. Nếu thị trường lên thì một vốn có thể 4- 5 lời. Nhưng với thị trường ảm đạm như hiện nay, rủi ro của nhà đầu tư khong phải là một nữa mà là hai, ba thậm chí tới 4. Tiền không phải từ túi nhà đầu tư mà là từ nhà cung cấp tín dụng, vì thế rủi ro lúc này có một phần của nhà cung cấp tín dụng đây chính là những hệ lụy từ sự lỏng lẻo trong quản lý tài chính, tiền tệ và tín dụng từ các ngân hàng, các công ty CK và các sàn CK.

Với thị trường BĐS, tình trạng đầu cơ cũng xảy ra tràn lan ở không ít dự án. Tình trạng bán nhà trên giấy và bán nhà hình thành trong tương lai diễn ra rầm rộ, đại diện của một số sàn giao dịch cho biết, ở thời điểm thị trường phát triển mạnh nhiều người đã chấp nhận mất tiền cọc do không kịp lướt sóng do không có tiền để theo đuổi dự án. Chính sự buông lỏng quản lý đã dẫn tới tình trạng giao dịch ngầm, giao dịch viết tay và không thông qua sàn khiến cho mức độ rủi ro của nhà đầu cơ tăng lên.

Những ung nhọt của thị trường được các chuyên gia kinh tế điểm mặt, chỉ tên đó là giá thị ảo và sự lãng phí đầu tư. Vì thế, việc thắt chặt chính sách tiền tệ đối với thị trường BĐS là điều hết sức cần thiết, đây là cơ sở để đưa các sản phẩm BĐS trở về với giá trị thực của nó.

Lương Tuấn